Hoạt động 1
•Em hãy áp tay lên cổ mình và kêu
“aaa.a..a…” trong vòng 5 giây.
•Hãy mô tả lại cảm giác em thấy được
với bạn bên cạnh.

CHỦ ĐỀ 4: ÂM THANH
BÀI 12 MÔ TẢ SÓNG ÂM

1. SÓNG ÂM
a.Tìm hiểu về sóng âm
HOẠT ĐỘNG NHÓM
-

Thí nghiệm 1: Tạo ra và cảm nhận âm thanh

1.TÌM HIỂU VỀ SÓNG ÂM
HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thí nghiệm 1: Tạo ra và cảm nhận âm thanh
a.Gảy dây đàn => Chạm tay vào dây => Nêu cảm
nhận

b. Gõ âm thoa => Chạm tay vào âm thoa
=> Nêu cảm nhận

c. Gõ nhẹ trống => Chạm tay vào mặt trống
=> Nêu cảm nhận

- Các rung động ( chuyển động ) qua lại vị trí cân
bằng là dao động.
- Vật dao động phát ra âm thanh gọi là nguồn âm.

Hình ảnh các dao động lan truyền
trong môi trường vật chất

- Các dao động từ nguồn âm lan truyền trong môi
trường gọi là sóng âm.
- Sóng âm được phát ra bởi các vật đang dao
động.

? Thực hiện các hoạt động sau và chỉ ra bộ
phận dao động phát ra âm thanh trong mỗi
trường hợp.
a) Căng dây chun (dây thun) trên hộp rỗng
như Hình a) rồi gảy vài lần vào dây chun.
b) Thổi vào còi (Hình b).

Lời giải
a) Bộ phận dao động: dây chun
b) Bộ phận dao động: viên bi trong còi

2.TÌM HIỂU VỀ MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM

Âm thanh có truyền
được trong chất khí . Vậy
âm thanh có thể truyền
được trong các môi
trường khác không ? Lấy
ví dụ minh họa.

2.TÌM HIỂU VỀ MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM

Sóng âm truyền được qua không khí.

2.TÌM HIỂU VỀ MÔI TRƯỜNG TRUYỀN
ÂM
HOẠT ĐỘNG NHÓM
-

Thí nghiệm 2: Tìm hiểu sự truyền sóng âm trong

chất rắn

TÌM HIỂU VỀ MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM
HOẠT ĐỘNG NHÓM
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Thí nghiệm 2: Tìm hiểu sự truyền sóng âm trong chất
rắn.
- Theo em, âm thanh có truyền được trong chất rắn không ?
…………………………………………………………………………………………………………………………………..

- Em sẽ thí nghiệm thế nào để chứng minh ?
………………………………………………………………………………………………………………………………………..

- Kết

quả thí nghiệm của em thế nào ?

………………………………………………………………………………………………………………………………………..

- Kết luận của em là gì?

Sóng âm truyền được trong môi trường chất rắn.

VẬN DỤNG

TÌM HIỂU VỀ MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM
HOẠT ĐỘNG NHÓM
-

Thí nghiệm 3: Tìm hiểu sự truyền sóng âm trong

chất lỏng.

2.TÌM HIỂU VỀ MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM
HOẠT ĐỘNG NHÓM
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Thí nghiệm 3: Tìm hiểu sự truyền sóng âm trong chất lỏng.
- Theo em, âm thanh có truyền được trong chất lỏng không ?
…………………………………………………………………………………………………………………………………..

- Trong khay em có những dụng cụ gì?

…………………………………………………………………………………………………

- Em sẽ thí nghiệm thế nào để chứng minh ?
………………………………………………………………………………………………………………………………………..

- Kết

quả thí nghiệm của em thế nào ?

………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Sóng âm truyền được trong môi trường chất
lỏng

Sóng âm truyền được trong các môi trường
rắn, lỏng và khí.

Thí nghiệm 4:

Đặt một chiếc đồng hồ báo thức trong một
bình thủy tinh kín. Cho đồng hồ kêu rồi rút dần
không khí trong bình ra thấy. Khi không khí
trong
bình càng ít, tiếng đồng hồ nghe càng nhỏ
. 

Khi trong bình gần như hết không khí (chân
không), hầu như không nghe thấy tiếng đồng
hồ kêu nữa. Sau đó, nếu lại cho không khí vào
bình thuỷ tinh, ta lại nghe thấy tiếng đống hồ.
Vậy, âm không truyền được trong chân không.

3. GIẢI THÍCH SỰ TRUYỀN SÓNG ÂM
TRONG KHÔNG KHÍ.

Sóng âm trong không khí được lan truyền
bởi sự dao động (dãn, nén) của các lớp không
khí.

3. GIẢI THÍCH SỰ TRUYỀN SÓNG
ÂM TRONG KHÔNG KHÍ.
HOẠT ĐỘNG NHÓM NHỎ
Dựa vào nội dung giải thích sự lan truyền song
âm phát ra từ một cái loa trong không khí , em
hãy giải thích sự lan truyền sóng âm phát ra từ
một cái trống trong không khí.

3. GIẢI THÍCH SỰ TRUYỀN SÓNG
ÂM TRONG KHÔNG KHÍ.
Sự lan truyền sóng âm phát ra từ một cái trống trong
không khí:

- Dao động của mặt trống làm lớp không khí tiếp xúc với
nó dao động: nén, dãn.
- Cứ thế, trong không khí xuất hiện các lớp không khí liên
tục nén, dãn xen kẽ nhau.

Bài 1: Một số loài côn trùng như ruồi, muỗi, ong
khi bay sẽ phát ra tiếng vo ve. Tiếng vo ve ấy
được phát ra từ bộ phận nào của chúng? Giải thích.
Trả lời:
- Tiếng vo ve ấy được phát ra
từ đôi cánh của chúng.
Giải thích: Khi các loài côn
trùng bay, chúng sử dụng đôi
cánh đập lên đạp xuống để bay, phát ra âm thanh, âm
thanh này sẽ truyền qua môi trường không khí và
đến tai người nghe, vì vậy tai ta nghe được tiếng
vo ve đó.

Bài 2: Nêu một số ví dụ chứng tỏ sóng âm có
thể truyền đi trong chất lỏng.
Trả lời:
+ Khi bơi dưới nước, ta có thể nghe được tiếng
sùng sục của bong bóng nước. Như vậy sóng
âm có thể truyền qua chất lỏng
+ Đàn cá heo bơi dưới nước, khi chúng kêu, ta ở trên
bờ có thể nghe tiếng kêu của chúng phát ra. Chứng tỏ
sóng âm truyền qua được nước.

Bài 3: Trong thí nghiệm nhu hình bên, khi người ta gõ
vào một âm thoa đặt gần đó cũng dao động theo.
Thí nghiệm này chứng tỏ điều gì?

Trả lời:
Thí nghiệm này chứng tỏ sóng âm truyền được
qua chất rắn, không khí và sóng âm có thể phản
xạ lại được.

HẸN GẶP LẠI
CÁC EM Ở BÀI HỌC
SAU NHÉ