TRƯỜNG THCS

MÔN: LỊCH SỬ 8
BÀI ÔN TẬP HỌC KÌ II

1

2

BÀI 16

BÀI 17

NỘI DUNG ÔN TẬP
3

4

BÀI 18

BÀI 19

BÀI 16: VIỆT NAM DƯỚI THỜI NGUYỄN
(NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX)
Hoàn thành vào bảng biểu về một số thành tựu tiêu biểu dưới thời
Nguyễn?
Gv tổ chức cho học sinh chơi trò chơi tiếp sức ghi các thành tựu mà nhà Nguyễn đạt
được.
Giáo viên tổ chức 2 nhóm học sinh
mỗi nhóm có 7 người. Hoạt động trong 4 phút, nhóm nào ghi được nhiều thành tựu
hơn
nhóm đó sẽ chiến thắng.

BÀI 16: VIỆT NAM DƯỚI THỜI NGUYỄN
(NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX)
I. Những thành tựu tiêu biểu dưới thời Nguyễn
Lĩnh vực

Thành tựu

Hành chính

Chia cả nước thành 30 tỉnh và 1 phủ (Thừa Thiên).

Luật pháp

Năm 1815, nhà Nguyễn ban hành bộ Hoàng Việt luật lệ (còn gọi là Luật
Gia Long)

Nông nghiệp

Khai hoang, lập được hai huyện mới là Tiền hải (Thái Bình) và Kim Sơn
(Ninh Bình).

Thủ công nghiệp

Đúc được Cửu đỉnh (chín chiếc đỉnh đồng đặt trước sân Thế Miếu)

Lĩnh vực

Thành tựu

Văn học

Nhiều tác phẩm văn hóa có giá trị, như: Truyện Kiều của Nguyễn Du;
Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu,…
Nhã nhạc (nhạc cung đình) phát triển đến đỉnh cao.

Nghệ thuật
biểu diễn

Văn nghệ dân gian xuất hiện hàng loạt làn điệu dân ca

 
 
Hội họa
 
Kiến trúc,
điêu khắc
 

Hội họa phát triển với nhiều dòng tranh dân gian, tiêu biểu là tranh
Đông Hồ (Bắc Ninh), tranh Hàng Trống,...
Các công trình nổi tiếng như: kinh thành Huế, chùa Thiên Mụ, Cửu
đỉnh (Thừa Thiên Huế),…

Lịch sử
 
 

Nhiều công sử học được biên soạn, như: Khâm định Việt sử
thông giám cương mục, Đại Nam thực lục (Quốc sử quán triều
Nguyễn), Lịch triều hiến chương loại chí (Phan Huy Chú),…

 
Địa lí
 
 
 
Y dược học

Nhiều công trình địa lí có giá trị, như: Nhất thống địa dư chí
(Lê Quang Định), Gia Định thành thông chí (Trịnh Hoài
Đức),...

Bộ sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh của danh y Lê Hữu Trác

Có ý kiến cho rằng Nhà Nguyễn đã để lại di sản văn hoá đồ sộ.
Em đồng ý với quan điểm đó không? Vì sao?
Đồng ý 

- Thời Nguyễn, nhân dân Việt Nam đã

đạt được nhiều thành tựu lớn trên các
lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, khoa học,
… trong đó, có nhiều tác phẩm hoặc
công trình có giá trị như: Truyện Kiều
của Nguyễn Du; bộ sách Gia Định thành
thông chí của Trịnh Hoài Đức; Khâm
định Việt sử thông giám cương mục của
Quốc sử quán triều Nguyễn.

Đồng ý 

+ Nhiều di sản văn hóa dưới thời
Nguyễn đã được Tổ chức UNESCO
ghi nhận là di sản văn hóa thế giới,
ví dụ như: quần thể cố đô Huế; Nhã
nhạc cung đình,…

Những đóng góp của nhà Nguyễn trong việc thực thi chủ quyền đối với quần đảo
Hoàng sa và quần đảo Trường Sa?
Đặt hai quần đảo Hoàng Sa
và quần đảo Trường Sa trong
cơ cấu hành chính của Việt
Nam

vẽ bản đồ Đại Nam nhất
hống toàn đồ thể hiện
quần đảo Hoàng Sa, quần
đảo Trường Sa thuộc lãnh
hổ Việt Nam.

Lập lại hai hải đội Hoàng Sa và
Bắc Hải, với nhiệm vụ thực thi
chủ quyền của Việt Nam trên cả
hai quần đảo Hoàng Sa và Trường
Sa.

Thủy quân triều đình phối
hợp với đội Hoàng Sa ra
thăm dò, đo đạc thủy trình
và cắm cờ khẳng định chủ
quyền trên 2 quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa.

BÀI 17: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC
DÂN PHÁP XÂM LƯỢC 1858 - 1884
Trò chơi ô chữ:

2 U
3 Ộ
4
8 N
9 Ử
10 A
11 P
12 H
13 O
14 N
15 G
16 K
17 18
19 N
20
T1 H
C5 Đ6 Ị7 A
I Ế

Đ.A 1

1

1

2

3

4

2

1

2

3

4

5

3

1

2

3

4

5

4

1

2

3

4

5

6

5

1

2

3

4

5

6

7

2

3

5

6

7

6

1

4

5

6

7

6

Đ.A 2

8

Đ.A 3
7

8

9

10

Đ.A 4
Đ.A 5

8

9

Đ.A 6

Câu
hỏi
4: 1:
Anh
hùng
dân
tộc
nào
nhân
dân
suy
tôn
làkíđộng
Bình
Tây
Đại
Nguyên
Soái?
Câu
Câu
hỏi
hỏi
2:
Câu
Địa
Câu
Bản
Câu
hỏi
điểm
hỏi
hiệp
5:hỏi
6:
đầu
Bản
ước
Tổng
3:tiên
Năm
hiệp
đầuđược
đốc
thực
tiên
ước
1873
thành
dân
triều
kíPháp
năm
Pháp
Hà
đình
có
Nội
1884
nổ
Huế
hành
năm
súng
có
tên
1882
với
xâm
gọi
thực
gì?
lược
làlàai?
gì?
dân
Việt
Pháp
Namlà?
là?

Có ý kiến cho rằng: Triều đình nhà Nguyễn phải chịu toàn bộ trách nhiệm trong
việc để mất nước. Em có đồng ý với ý kiến đó không?
 Không đồng ý với ý kiến: triều đình nhà Nguyễn phải chịu toàn bộ trách nhiệm trong
việc để mất nước. Vì: có nhiều nguyên nhân (khách quan và chủ quan) khiến cuộc kháng
chiến chống Pháp thất bại của nhân dân Việt Nam thất bại.
- Nguyên nhân khách quan: tương quan lực lượng về mọi mặt giữa Việt Nam và Pháp
quá chênh lệch và ngày càng chuyển biến theo chiều hướng có lợi cho Pháp
- Nguyên nhân chủ quan:
+ Chế độ phong kiến chuyên chế ở Việt Nam lâm vào khủng hoảng, suy yếu nghiêm trọng
trên tất cả các lĩnh vực. Điều này khiến cho nội lực đất nước suy yếu, sức dân suy kiệt, do
đó, Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong việc đương đầu với một kẻ thù mạnh như Pháp.
+ Triều đình nhà Nguyễn thiếu quyết tâm kháng chiến, phạm nhiều sai lầm cả về đường
lối chỉ đạo chiến đấu và đường lối ngoại giao.
+ Các phong trào đấu tranh chống Pháp của quần chúng nhân dân diễn ra lẻ tẻ; có nhiều
hạn chế về đường lối và lực lượng lãnh đạo,...

 ♦ Tuy

nhiên, nhà Nguyễn cần chịu trách nhiệm chính, trách nhiệm lớn nhất trong
việc để nước ta rơi vào tay Pháp. Vì:Trước vận nước nguy nan, nhiều sĩ phu tiến bộ, đã
mạnh dạn đề nghị triều đình cải cách, canh tân đất nước. Tuy nhiên, nhà Nguyễn đã
khước từ hoặc thực hiện một cách nửa vời, đồng thời tiếp tục thực hiện những chính sách
nội trị, ngoại giao lạc hậu khiến cho sức nước, sức dân suy kiệt.
+ Trong quá trình chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược, nhà Nguyễn đã thiếu quyết
tâm kháng chiến, phạm nhiều sai lầm cả về đường lối chỉ đạo chiến đấu và đường lối
ngoại giao, dẫn đến việc bỏ lỡ nhiều thời cơ phản công quân Pháp.

BÀI 18 + 19: PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM 1885-1896
VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
ĐẾN NĂM 1917

TRÒ CHƠI: ĐI TÌM NHÂN VẬT, SỰ KIỆN

1. Người nhân danh vua
Hàm Nghi ra “Chiếu Cần
vương” là ai?

TÔN THẤT THUYẾT

2. Người lãnh đạo cao nhất
trong cuộc khởi nghĩa Hương
Khê là ai?

PHAN ĐÌNH PHÙNG

3. Cuộc khởi nghĩa lớn
nhất của nông dân miền
Bắc là cuộc khởi nghĩa
nào?

KHỞI NGHĨA YÊN THẾ

4. Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất
của nhân dân đồng bằng Bắc Bộ
cuối thế kỉ XIX, đã để lại nhiều bài
học bổ ích nhất là về phương thức
hoạt động và hình thức tác chiến du
kích?
KHỞI NGHĨA BÃI SẬY

5. Một trong những hoạt động tiêu
biểu gắn liền với nhà yêu nước
Phân Bội Châu đầu thế kỉ XX?

Phuong Trào Đông Du 1905 - 1908

6. Phan Châu Trinh và các sĩ phu thức
thời của Việt Nam đầu thế kỉ XX đã có
đóng góp nổi bật nào sau đây?

Khởi xướng cuộc vận động Duy Tân.

7.Địa điểm xuất dương ra đi tìm
đường cứu nước của Nguyễn Tất
Thành năm 1911 là?

Bến Nhà Rồng.

Cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế có điểm gì giống và khác so với các cuộc khởi nghĩa
trong phong trào Cần Vương?
 Giống

nhau:
-Là những cuộc khởi nghĩa yêu nước, Có sự tham gia đông đảo của nông dân và các tầng lớp
nhân dân khác.Thất bại.
- Khác nhau:
Khởi nghĩa nông dân Yên Thế
Nội dung
Phong trào Cần Vương
Người lãnh
đạo

Vua, các Văn thân sĩ phu yêu
nước

Lãnh đạo là Đề Thám (Hoàng Hoa Thám),

Muc tiêu

Đánh Pháp giành lại độc lập.

xây dựng một cuộc sống bình đẳng, tự do

Địa bàn
hoạt động

Chủ yếu Bắc Kỳ và Trung Kỳ.

Chủ yếu ở vùng núi Yên Thế thuộc tỉnh Bắc
Giang.

Tính chất

Là phong trào đấu tranh yêu
nước dưới ngọn cờ phong kiến.

Là phong trào nông dân tự phát.

- Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa từng
bước du nhập vào Việt Nam
- Kinh tế Việt Nam có sự chuyển biến
- Phương thức bóc lột phong kiến vẫn được duy
trì
- Kinh tế Việt Nam vẫn trong tình trạng nghèo
nàn, lạc hậu, cột chặt vào kinh tế Pháp

Cơ cấu xã hội thay đổi, phân hóa xã hội:
Giai cấp địa chủ: phân hóa thành đại địa
chủ và trung- tiểu địa chủ
Giai cấp nông dân bị bần cùng hóa
Giai cấp công nhân ra đời, còn trong giai
đoạn đấu tranh tự phát
Tầng lớp tư sản ra đời nhưng thế lực yếu
Tầng lớp tiểu tư sản ra đời

TRÒ CHƠI:

ĐOÁN Ý ĐỒNG ĐỘI

Chủ đề: Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.

Nhóm 1:
1.Ngày 1.9.1858
2. Trương Định
3. Nguyễn Trung Trực
4. Cần Vương
5. Hương Khê

Nhóm 2:
1. Pa- tơ- nốt
2. Phan Châu Trinh
3. Nguyễn Tất Thành
4. Pôn-đu-me
5.Yên Thế

- Ôn lại các bài ôn tập thật kỹ.
- Đọc đề bài thật kỹ trước khi làm bài.
- Câu nào dễ làm trước.
- Chúc các em bình tĩnh, tự tin, tỉnh táo làm bài!