NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC

Em đã học những
phương pháp
nghiên cứu khoa
học nào? Khi học
tập ở phòng thí
nghiệm và ngoài
thiên nhiên, em
cần tuân theo
những quy định
gì?

Phần 1

Chủ đề 1: GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT CHƯƠNG
TRÌNH MÔN SINH HỌC

BÀI 2

CÁC PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP
MÔN SINH HỌC

MỤC TIÊU:
• Trình bày và vận dụng được một số phương pháp nghiên cứu
sinh học: phương pháp quan sát, phương pháp làm việc
trong phòng thí nghiệm, phương pháp thực nghiệm khoa học.
• Trình bày và vận dụng được các kĩ năng trong tiến trình
nghiên cứu khoa học: quan sát, đặt câu hỏi, xây dựng giả
thuyết, thiết kế và tiến hành thí nghiệm, điều tra và khảo sát
thực địa, làm báo cáo kết quả nghiên cứu.
• Giới thiệu được phương pháp tin sinh học (bioinformatics).
• Nêu được một số vật liệu, thiết bị nghiên cứu và học tập môn
Sinh học.

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
1. Phương pháp quan sát:

Hiểu như thế
nào
về phương
- Là hương pháp sử dụng các giác
quan
và phương tiện hỗ
pháp
sát?đối tượng
trợ để thu thập thông tin về
một quan
hay nhiều
hoặc hiện tượng.
Bước 1:
Xác định
mục tiêu

Bước 2:
Tiến hành

Bước 3:
Báo cáo

Sơ đồ các bước phương pháp quan sát

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
1. Phương pháp quan sát:
Xác định
mục
Hãy chọn một đối
sinh
vậttiêu
để quan sát và xây dựng các
01 tượng
- Mục
tiêu:
sát và mô
bước
quan
sátQuan
đối tượng
đó?tả được hình dạng
của tế bào biểu bì của thực vật.

02 Tiến hành
- Phương tiện: kính hiển vi, kim mũi mác, lam kính, lamen.
- Các bước tiến hành:
1.+ Tách
Phương
pháp
một
vảyquan
hànhsát
hoặc lá thài lài tía.
+ Dùng kim mũi mác tạo vết cắt hình vuông nhỏ, kích thước 1cm x
1cm ở mặt trong của vảy hành/lá thài lài tía. Sử dụng kim mũi
mác tách nhẹ lớp tế bào trên cùng của vết cắt (lớp tế bào biểu
bì). Để quan sát được rõ, cần tách lớp biểu bì càng mỏng càng
tốt, nếu không tách được lớp mỏng thì các lớp tế bào chồng
lên nhau sẽ rất khó quan sát.

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
1. Phương pháp quan sát:
02 Tiến hành
+ Đặt lớp TB vừa tách được lên lam kính vào chỗ giọt nước cất đã nhỏ sẵn.
+ Nhỏ 1 giọt xanh methylene và đậy lamen lên lam kính, để yên trong 2 - 3
phút. Lưu ý: Đặt lamen để tế bào không bị lẫn quá nhiều bọt khí (đặt
lamen nghiêng 45 độ).
+ Thấm
khô tiêu
và sát
đặt lên bàn kính HV, sau đó chỉnh vùng có mẫu
1. Phương
phápbản
quan
vật vào giữa thị trường kính HV rồi quay vật kính 10X để quan sát vùng
có mẫu vật. Chọn vùng có lớp TB mỏng nhất (1 lớp TB) để quan sát
các TB biểu bì, sau đó chuyển sang vật kính 40X để quan sát rõ hơn.
+ Quan sát hình thái, phân biệt thành TB, màng SC, TBC, vị trí của nhân.
+ Vừa quan sát, vừa vẽ hình dạng TB và chú thích các thành phần chính
của TB.

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
1. Phương pháp quan sát:
03

Báo cáo
- Báo cáo về hình dạng tế bào biểu bì thực vật quan sát được:
Tế bào biểu bì vảy hành: có kích thước lớn hơn, có hình
đa giác, xếp sít nhau, quan sát rõ được thành tế bào và
nhân chính thức (nhân nằm lệch về một đầu của tế bào).
1. Phương pháp quan sát

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
2. Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm:
- Là phương pháp nghiên cứu (thu nhận thông tin) được thực hiện
Hiểu như thế nào
trong không gian giới hạn của phòng thí nghiệm. Khi làm việc
về
phương
pháp
trong phòng thí nghiệm, học sinh cần tuân thủ các quy định về an
làm việc trong
toàn thí nghiệm.

phòng thí nghiệm?

Bước 1: Chuẩn bị
Bước 2: Tiến hành

Bước 3: Báo cáo và vệ sinh
phòng thí nghiệm
Hình 2.2. Sơ đồ các bước làm việc trong phòng thí nghiệm.

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
2. Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm:
Một
số hoạt
động
đượcnào
tiếnđược
hành tiến
tronghành
phòng
thí nghiệm
trường:
Những
hoạt
động
trong
phòngở thí
nghiệm
- Giải phẫu để tìm hiểu cấu trúc của cơ thể hay bộ phận của tế bào như
ở trường? Khi làm một thí nghiệm ở phòng thí nghiệm, em
giải phẫu để tìm hiểu cấu tạo bên trong của ếch đồng, tôm, cá, …
theonhiễm
các bước
nào?
- Làm tiêu bảnthường
để quantiến
sát tếhành
bào hoặc
sắc thể
(NST).
- Thực hiện một số thí nghiệm đơn giản, quy mô nhỏ như tìm hiểu khả
năng nảy mầm của hạt đậu xanh trong phòng thí nghiệm, …
Các bước khi làm một thí nghiệm ở phòng thí nghiệm:
- Bước 1: Chuẩn bị: dụng cụ, hóa chất; mẫu vật và các thiết bị an toàn.
- Bước 2: Tiến hành. Tiến hành thí nghiệm theo các bước hướng dẫn và
thu thập thông tin.
- Bước 3: Báo cáo và vệ sinh phòng thí nghiệm:
+ Xử lí số liệu và viết báo cáo thí nghiệm.
+ Thu dọn và làm sạch phòng thí nghiệm.

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
2. Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm:
Một số lưu ý khi làm việc trong phòng thí nghiệm
• Mặc trang phục gọn gàng, nữ buộc tóc cao, đeo
găng tay, khẩu trang, kính bảo vệ mắt và thiết bị
bảo vệ khác
• Chỉ tiến hành khí nghiệm khi có người hướng dẫn
• Không ăn uống, đùa nghịch trong phòng thí
nghiệm; không nếm hoặc ngửi hóa chất
• Nhận biết các vật liệu nguy hiểm trước khi làm thí
nghiệm
• Sau khi làm xong thí nghiệm, thu gom chất thải để
đúng nơi quy định, lau dọn sạch sẽ chỗ làm việc;
sắp xếp dụng cụ gọn gàng, đúng chỗ; rửa sạch tay
bằng xà phòng

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
3. Phương pháp thực nghiệm khoa học:
- Thực nghiệm khoa học: Là phương phápHiểu
thu thập
tin về
trên đối
như thông
thế nào
tượng nghiên cứu trong những điều kiện được
tác động
có chủ
đích.
phương
pháp
thực
- Thực nghiệm khoa học gồm các bước:
Bước 1:
Thiết kế mô hình
thực nghiệm, chuẩn
bị các điều kiện

nghiệm khoa học?

Bước 2:
Tiến hành và thu
thập dữ liệu thực
nghiệm

Bước 3:
Xử lí số liệu thực
nghiệm và báo cáo

Hình 2.3. Sơ đồ các bước thực nghiệm khoa học

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
3. Phương pháp thực nghiệm khoa học:
Thiếtvào
kế hình
thí nghiệm
tìmdụhiểu
ảnhthiết
hưởng
củanghiệm
nước đến
Dựa
2.3 và ví
3, hãy
kế thí
tìmchiều
hiểu cao
ảnh
tương
thực
địa: ngoài thực địa.
hưởng của nướccây
đếnđậu
chiều
caongoài
cây đậu
tương
* Bước 1: Thiết kế mô hình thực nghiệm và chuẩn bị các điều kiện TN
- Thiết kế mô hình thực nghiệm: Chia đất thành 3 lô (chất lượng đất ở
mỗi lô như nhau), mỗi lô trồng 50 cây đậu tương con (các cây con tương
đồng về chiều cao, kích thước, số lá thật).
- Chuẩn bị dụng cụ: dụng cụ làm đất, dụng cụ tưới nước, thiết bị chụp ảnh.
- Mẫu vật: 150 cây đậu tương con chia làm 3 lô như trên.
- Thiết bị an toàn: găng tay, ủng cao su,…
* Bước 2: Tiến hành và thu thập số liệu thực nghiệm
- Tiến hành thí nghiệm:
+ Trồng các cây đậu tương con vào các lô, mỗi lô 50 cây.
+ Tiến hành tưới nước cho các cây ở 3 lô như sau: Lô 1 - không tưới nước; Lô 2 tưới nước vừa đủ; Lô 3 - tưới ngập nước.

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
3. Phương pháp thực nghiệm khoa học:

+ Quan sát sự phát triển của các cây đậu tương trong mỗi lô, ghi chép chiều cao
cây sau mỗi 3 ngày. Tiến hành thí nghiệm trong 15 ngày.
- Tuân thủ các quy định an toàn khi thực hành ngoài thực địa.
* Bước 3: Xử lí số liệu thực nghiệm và báo cáo
- Làm báo cáo kết quả thí nghiệm theo các nội dung sau:
+ Tên thí nghiệm
+ Câu hỏi nghiên cứu
+ Dụng cụ, hóa chất và mẫu vật
+ Phân công nhiệm vụ trong nhóm
+ Các bước tiến hành
+ Kết quả thí nghiệm
+ Phân tích kết quả và đưa ra kết luận
+ Nhận xét, đánh giá
- Thu gom rác thải và để các dụng cụ thí nghiệm vào nơi quy định.
- Rửa tay bằng nước sạch và xà phòng mỗi lần thực nghiệm.

I - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
3. Phương pháp thực nghiệm khoa học:

Nghiên cứu, phân
loại sinh vật

Tách chiết

Nuôi cấy

định danh dựa trên hình
thái của sinh vật; phân tích
gene, phân lập

tách enzyme, gene,
các chất có hoạt tính
sinh học

nuôi cấy vi khuẩn; nuôi
cấy mô tế bào động vật,
thực vật;...

II - CÁC KĨ NĂNG TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC:
Bước 1: Quan sát và đặt câu hỏi

Nghiên cứu khoa
học được thực hiện
Bước 2: Hình thành giả thuyết
gồm các bước nào?
khoa học

Bước 3: Kiểm tra giả thuyết
khoa học
Bước 4: Làm báo cáo kết quả
nghiên cứu

II - CÁC KĨ NĂNG TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC:
1. Bước 1: Quan sát và đặt câu hỏi:
Quan sát là bước đầu tiên để nhận ra vấn đề cần giải quyết. Qua quan
sát đặt ra những câu hỏi, từ đó tìm ra “vấn đề nghiên cứu.

II - CÁC KĨ NĂNG TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC:
2. Bước 2: Hình thành giả thuyết khoa học:

KHOA HỌCTHỰC NGHIỆM
Giả thuyết khoa học, còn gọi là giả thuyết
nghiên cứu, là một giả định sơ bộ về bản chất
của sự vật và hiện tượng do người nghiên cứu
đưa ra để chứng minh hoặc bác bỏ. Một giả
thuyết phải cụ thể và liên quan trực tiếp đến
câu hỏi đang đặt ra.

II - CÁC KĨ NĂNG TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC:
3. Bước 3: Kiểm tra giả thuyết khoa học:
Kiểm tra giả thuyết khoa học chính
là làm thực nghiệm để chứng minh
hoặc bác bỏ giả thuyết.

Nếu kết quả thử nghiệm không ủng
hộ giả thuyết đưa ra thì cần phải
kiểm tra lại quá trình thực nghiệm
hoặc sửa đổi giả thuyết hay đưa ra
một giả thuyết mới.

II - CÁC KĨ NĂNG TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC:
4. Bước 4: Làm báo cáo kết quả nghiên cứu:
Làm báo cáo kết quả nghiên cứu là quá trình phân tích số liệu và rút ra
kết luận nghiên cứu.
Làm báo cáo kết quả nghiên cứu là
quá trình phân tích số liệu và rút ra
kết luận nghiên cứu.
Kết luận khoa học có thể xác nhận
hay phủ nhận giả thuyết đã đưa ra.
Một kết luận được coi là đúng khi trả
lời được câu hỏi nghiên cứu ban đầu
bằng các dữ liệu tin cậy.

II - CÁC KĨ NĂNG TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC:

Vì sao quan sát và thực nghiệm là các phương pháp đặc
- Quan
sát và
nghiệm
các phương
pháp
đặc
trưng
nghiên
trưng
chothực
nghiên
cứulàsinh
học? Nêu
mối
quan
hệcho
giữa
các cứu
sinh học vì: phương
Sinh học pháp
là mônnghiên
khoa học
nghiệm.
cứuthực
sinh
học. Để tìm hiểu một

vấn đề sinh học, cần quan sát đối tượng một cách kĩ lưỡng hoặc làm
thí nghiệm thực tế để thu thập thông tin chính xác nhất.
- Mối quan hệ giữa các phương pháp nghiên cứu sinh học: Các phương
pháp nghiên cứu sinh học có mối quan hệ chặt chẽ bổ sung cho nhau.
Tùy từng đối tượng và vấn đề nghiên cứu, người nghiên cứu có thể
lựa
chọn một hoặc một số phương pháp nghiên cứu sinh học thích
hợp để
đạt hiệu quả nghiên cứu tốt nhất.

II - CÁC KĨ NĂNG TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC:

Vì sao việc thử nghiệm cần lặp lại nhiều lần
mặc dù dữ liệu thu được đã phù hợp với giả
thuyết?

Việc thử nghiệm cần lặp đi lặp lại nhiều lần mặc dù dữ liệu thu thập
được đã phù hợp với giả thuyết vì kết quả thử nghiệm càng tiến
hành nhiều lần thì độ chính xác và tin cậy càng lớn; tránh việc kết
luận vội vàng, phiến diện.

III - GIỚI THIỆU TIN SINH HỌC:
- TIN SINH HỌC là một lĩnh vực nghiên cứu
liên ngành, kết hợp dữ liệu sinh học với khoa
học máy tính và thống kê.
- Phương pháp tin sinh học là phương pháp thu
thập, xử lí và phân tích các thông tin và dữ
liệu sinh học bằng phản mềm máy tính, từ
đó xây dựng cơ sở dữ liệu và cho phép
thực
hiện các liên kết giữa chúng.

Hiểu như thế
tincông
sinhcụ
- Trong nghiên cứu và học tập, tin học được sử dụngnào
nhưvề
một
phân tích dữ liệu để đưa ra các mô hình dự đoán, dự báo học?
về các quá
trình sinh học.

III - GIỚI THIỆU TIN SINH HỌC:
• Một số những ứng dụng của tin sinh học là dùng phần mềm máy tính
tìm kiếm các gene trong hệ gene và so sánh các hệ gene của các loài
với nhau để tìm hiểu mối quan hệ tiến hóa giữa các loài sinh vật
• Việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu y sinh học còn đem lại
nhiều ứng dụng tuyệt vời khác

III - GIỚI THIỆU TIN SINH HỌC:

IV - MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:

Để học tập môn Sinh học một cách có hiệu quả, chúng
ta có thể sử dụng các công cụ tin học đơn giản trong
việc tìm kiếm, khai thác thông tin internet, sử dụng
các chương trình tin học hay tự lập trình phần mềm
mô tả các quá trình sinh học phức tạp

IV - MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:

Hãy kể tên các vật liệu, thiết bị có trong phòng thí nghiệm
sinh lúp,
họcbộ
màđồem
- Dụng cụ: Kính hiển vi, kính
mổ,biết.
…

- Máy móc thiết bị: Tủ lạnh, tủ cấy vi sinh, cân điện tử, các bộ cảm biến, …
- Các phần mềm: Thí nghiệm ảo, phần mềm dạy học, các phần mềm xử lí
số liệu thống kê, …
- Tranh ảnh, mô hình, mẫu vật: Bộ tranh cơ thể người, bộ tranh các cấp độ
tổ chức sống, mô hình tế bào, mô hình DNA, bộ tiêu bản quan sát
nhiễm sắc thể, …
- Thiết bị an toàn: Găng tay, kính bảo vệ mắt, áo bảo hộ,…

IV - MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
Kính hiển vi quang học

Kính hiển vi điện tử

IV - MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:

IV - MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:

IV - MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
Máy li tâm

IV - MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC:
Các thiết bị khác

KIẾN THỨC CỐT LÕI:
Một số phương pháp nghiên cứu và học tập sinh học như:
- Phương pháp quan sát là sử dụng giác quan thu thập thông tin, gồm ba bước:
xác định mục tiêu, đối tượng và đặc điểm cần quan sát; lựa chọn phương
tiện quan sát và thu nhận thông tin; xử lí thông tin và báo cáo kết quả.
- Làm việc trong phòng thí nghiệm là một phương pháp thu nhận thông tin
được thực hiện trong không gian giới hạn của phòng thí nghiệm, gồm ba
bước: chuẩn bị, tiến hành và báo cáo kết quả.
- Thực nghiệm khoa học là phương pháp thu thập thông tin trên đối tượng
nghiên cứu trong những điều kiện được tác động có chủ đích. Thực nghiệm
khoa học gồm các bước: Thiết kế mô hình thực nghiệm; chuẩn bị các điều
kiện cho thực nghiệm; tiến hành và thu thập số liệu thực nghiệm; xử lí số
liệu
thực nghiệm và báo cáo.

KIẾN THỨC CỐT LÕI:
• Nghiên cứu khoa học được thực hiện theo các bước tạo thành một tiến
trình và mỗi bước là một kĩ năng: quan sát và đặt câu hỏi; hình thành
giả thuyết khoa học; kiểm tra giả thuyết khoa học; làm báo cáo kết quả
nghiên cứu.
• Tin sinh học là một lĩnh vực nghiên cứu liên ngành kết hợp dữ liệu sinh
học với khoa học máy tính và thống kê. Tin sinh học được sử dụng
trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học, phân tích chức năng gene,
nhận diện và dự đoán cấu trúc protein, ...

I.

II.

CÂU HỎI ÔN TẬP

III.

I.

II.

III.

Câu 1: Nghiên cứu khoa học nói chung
và sinh học nói riêng là
A. quá trình thu thập thông tin.
B. quá trình xử lí thông tin.
C. quá trình học tập kiến thức sinh
học.
D.quá trình thu thập và xử lí thông
tin.

I.

II.

III.

Câu 2: Đâu là phương pháp nghiên cứu sinh học?

A.
B.
C.
D.

Phương pháp quan sát.
Phương pháp phân tích.
Phương pháp tìm kiếm thông tin.
Phương pháp xử lí dữ liệu.

I.

II.

III.

Câu 3: Phương pháp quan sát là
A. phương pháp sử dụng cảm giác để thu thập thông tin.
B. phương pháp sử dụng tri giác để thông thập thông tin về
đối tượng quan sát.
C. phương pháp sử dụng tri giác để xử lí thông tin về đối
tượng quan sát.
D. phương pháp sử dụng cảm giác để xử lí thông tin.a

I.

II.

III.

Câu 4: Phương pháp quan sát gồm 3 bước theo thứ tự là
A. Xác định đối tượng, phạm vi quan sát – Xác định dụng
cụ quan sát – Thu thập, ghi chép và xử lí dữ liệu.
B. Xác định đối tượng, phạm vi quan sát – Thu thập, ghi
chép và xử lí dữ liệu – Xác định dụng cụ quan sát.
C. Xác định dụng cụ quan sát – Xác định đối tượng, phạm
vi quan sát – Thu thập, ghi chép và xử lí dữ liệu.
D. Thu thập, ghi chép và xử lí dữ liệu – Xác định dụng cụ
quan sát – Xác định đối tượng, phạm vi quan sát.

I.

II.

III.

Câu 5: Phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Phương pháp quan sát gồm 4 bước.
B. Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm gồm 4
bước.
C. Phương pháp thực nghiệm khoa học gồm 4 bước.
D. Có 4 phương pháp nghiên cứu và học tập môn Sinh học.

I.

II.

III.

Câu 6: Để quan sát cấu tạo một số sinh vật đơn bào ( trùng
roi, trùng giày, ... ) ta sử dụng phương pháp nào?
A.
B.
C.
D.

Phương pháp quan sát.
Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm.
Phương pháp phân tích.
Phương pháp thực nghiệm khoa học.

I.

II.

III.

Câu 7: Để phân loại thực vật theo đặc điểm cơ quan sinh
dưỡng (rễ, thân, lá) và cơ quan sinh sản (hoa, quả, hạt) ta
sử dụng phương pháp nào?
A.
B.
C.
D.

Phương pháp thực nghiệm.
Phương pháp thí nghiệm.
Phương pháp báo cáo số liệu.
Phương pháp quan sát.

I.

II.

III.

Câu 8: Đâu không phải là dụng cụ dùng trong nghiên
cứu và học tập môn Sinh học?
A.
B.
C.
D.

Ống nghe.
Micropipette.
Mô hình.
Kính hiển vi quang học.

I.

II.

III.

Câu 9: Có thể lưu giữ kết quả quan sát bằng nhiều hình
thức, ngoại trừ ?
A.
B.
C.
D.

Ghi trên giấy.
Ghi âm, video.
Tự ghi nhớ.
Ghi trực tuyến.

I.

II.

III.

Câu 10: Tế bào nào sau đây có thể quan sát được bằng
mắt thường hoặc kính lúp?
A.
B.
C.
D.

Tế bào biểu bì lá cây.
Tế bào niêm mạc miệng ở người.
Tế bào cơ ở bò.
Tế bào trứng cá.

CÂU HỎI ÔN TẬP:
Câu 1: Phương pháp quan sát trong nghiên cứu Sinh học là gì? Liệt kê 1
các bước cụ thể trong phương pháp quan sát.
Câu 2: Thế nào là phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm? Kể tên
2
các bước làm việc trong phương pháp.
Câu 3: Hãy lựa chọn phương pháp phù hợp để nghiên cứu những vấn đề
sau:
a) Xác định hàm lượng đường trong máu.
3
b) Tìm hiểu cấu tạo cơ thể người.
Câu 4: Việc đặt câu hỏi nghiên cứu và xây dựng giả thuyết trong nghiên
4
cứu khoa học có ý nghĩa như thế nào?
Câu 5: Tại sao tin sinh học được xem như công cụ nghiên cứu và học tập
5
môn Sinh học?

TRẢ LỜI CÂU HỎI ÔN TẬP:
Câu 1:
- Phương pháp quan sát là phương pháp sử dụng tri giác để thu thập
thông tin của đối tượng được quan sát. Gồm 3 bước:
Bước 1:
+ Xác định đối tượng quan sát (các sinh vật sống, hoạt động sinh lý,..).
+ Phạm vi quan sát (môi trường tự nhiên, phim ảnh,..).
Bước 2: Tùy theo đối tượng và phạm vi quan sát mà xác định dụng cụ
quan sát phù hợp (kính hiển vi, kính lúp,...).
Bước 3:
+ Thu thập, ghi chép và xử lí các dữ liệu quan sát được.
+ Ghi bằng nhiều hình thức: sổ tay, máy ghi âm,...

TRẢ LỜI CÂU HỎI ÔN TẬP:
Câu 2:
Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm (các kỹ thuật phòng thí
nghiệm) là phương pháp sử dụng các dụng cụ, hóa chất, quy tắc an
toàn trong phòng thí nghiệm để thực hiện các thí nghiệm khoa học.
Gồm 4 bước:
- Bước 1: Chuẩn bị các thiết bị, dụng cụ, hóa chất và mẫu vật để làm
thí nghiệm.
- Bước 2:
+ Tiến hành các thí nghiệm theo đúng quy trình.
+ Thu thập dữ liệu từ kết quả thí nghiệm.
- Bước 3: Báo cáo kết quả thí nghiệm.
- Bước 4: Vệ sinh dụng cụ, phòng thí nghiệm.

TRẢ LỜI CÂU HỎI ÔN TẬP:
Câu 3:
a) Xác định hàm lượng đường trong máu
 Lựa chọn phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm.
b) Tìm hiểu cấu tạo cơ thể người
 Lựa chọn phương pháp quan sát (quan sát các mô hình, tranh
ảnh về cơ thể người, các cơ quan).

TRẢ LỜI CÂU HỎI ÔN TẬP:
Câu 4:
- Đặt câu hỏi nghiên cứu giúp người nghiên cứu định hướng được vấn
đề nghiên cứu, từ đó đưa ra phương pháp nghiên cứu phù hợp
và có thể đưa ra dự đoán về kết quả nghiên cứu.
- Xây dựng giả thiết nhằm định hướng nghiên cứu và kế hoạch nghiên
cứu, giúp nhà nghiên cứu đưa ra kế hoạch nghiên cứu phù hợp,
đúng hướng.