CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI
HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
?

Em hãy cho biết chức năng của các thiết bị ở Hình dưới đây.

KHỞI ĐỘNG

Tiếp nhận thông tin vào

Đưa thông tin ra

Xử lí lưu trữ thông tin

BÀI 1:
THIẾT BỊ VÀO VÀ THIẾT BỊ RA

NỘI DUNG BÀI HỌC

1
2
3

Thiết bị vào và thiết bị ra

Sự đa dạng của thiết bị vào - ra

Lắp ráp, sử dụng thiết bị an toàn

TIẾT 1

1. Thiết bị vào và thiết bị ra
 Quan sát hình 2 và trả lời các câu hỏi dưới đây:
 Các thiết bị của máy tính được phân loại thành những khối chức năng nào?
 Thiết bị vào, thiết bị ra được sử dụng để làm gì?

 Các thiết bị của máy tính được phân loại thành 4 khối chức năng chính:
thiết bị vào, bộ xử lí trung tâm (CPU – Central Processing Unit), bộ nhớ,
thiết bị ra.
 Thiết bị vào được dùng để tiếp nhận thông tin vào như bàn phím, chuột,
micro, máy quét,…
 Thiết bị ra được sử dụng để đưa thông tin ra như màn hình, máy in, loa,
máy chiếu,…

Thảo luận nhóm
 Ghép thiết bị vào ở cột bên trái với chức năng tương ứng ở cột bên phải.
Chức năng
Tên thiết bị

a. Tiếp nhận thông tin vào thông qua cảm ứng ngón

1. Bàn phím

tay, chuột.

2. Chuột

b. Tiếp nhận thông tin vào ở dạng âm thanh.

3. Màn hình cảm ứng

c. Tiếp nhận thông tin vào qua các nút nhấn, nút cuộn.

4. Micro

d. Tiếp nhận thông tin vào ở dạng hình ảnh.

5. Máy quét

e. Tiếp nhận thông tin vào thông qua các phím gõ (chữ
cái, chữ số…).

Thảo luận nhóm
 Ghép thiết bị vào ở cột bên trái với chức năng tương ứng ở cột bên phải.
Chức năng
Tên thiết bị
1. Màn hình

a. Đưa thông tin ra qua việc in ra giấy.
b. Đưa thông tin ra thông qua việc chiếu lên

2. Loa, tai nghe

màn hình.

3. Máy in

c. Đưa thông tin ra thông qua việc hiển thị trên

4. Máy chiếu

thiết bị.
d. Đưa thông tin ra ở dạng âm thanh.

Tại sao cần có nhiều loại thiết
bị vào khác nhau? Bàn phím
(hay chuột, micro, máy quét,
…) tiếp nhận thông tin dạng
nào?

Tại sao cần có nhiều loại thiết bị
ra khác nhau? Màn hình (hay
loa, máy in,…) đưa thông tin ra
ở dạng nào?

 Cần có nhiều loại thiết bị vào – ra để tiếp nhận thông tin ở những dạng khác
nhau vào máy tính và đưa thông tin từ máy tính ra ở những dạng khác nhau.
 Mỗi thiết bị vào và thiết bị ra có cách tiếp nhận thông tin và đưa thông
tin ra khác nhau.
Ví dụ:
Bàn phím tiếp nhận thông tin ở dạng văn bản (con số), loa đưa thông tin
ra ở dạng âm thanh.

 Đọc thông tin trong SGK-tr.7 và trả lời các câu hỏi:

?  Thiết bị nào thực hiện chuyển dạng thông tin thường gặp thành dãy
bit? Thiết bị nào thực hiện chuyển đổi dữ liệu ở dạng dãy bit trong
máy tính thành thông tin ở dạng thường gặp?
 Tại sao ổ đĩa cứng không được coi là thiết bị vào – ra?

Thiết bị vào

Thông tin dạng thường

Dãy các bit

Chức năng

Thông tin thường

Dữ liệu dạng dãy bit

Thiết bị ra

Ổ đĩa cứng, thẻ nhớ, đĩa DVD,… không được
coi là thiết bị vào – ra là vì chúng không thực
hiện chức năng chuyển đổi dạng thông tin.

 Đọc thông tin mục ghi nhớ và trả lời các câu hỏi dưới đây:

?  Chức năng của thiết bị vào là gì? Hãy nêu một số loại thiết bị vào
và dạng thông tin tương ứng mỗi loại có thể tiếp nhận.
 Chức năng của thiết bị ra là gì? Hãy nêu một số loại thiết bị ra và
dạng thông tin tương ứng mỗi loại có thể đưa ra.

GHI NHỚ
 Có nhiều loại thiết bị vào như bàn phím, chuột, màn hình cảm ứng,
micro, máy quét,… tiếp nhận thông tin vào ở những dạng khác nhau
như văn bản, âm thanh, hình ảnh, tiếp xúc, chuyển động.
 Có nhiều loại thiết bị như màn hình, loa, máy in, máy chiếu,… để
đưa thông tin ra ở những dạng khác nhau như văn bản, âm thanh,
hình ảnh.

2. Sự đa dạng của thiết bị vào – ra
NHÓM 1

Đọc mục 2a SGK tr.7

 Chỉ ra vị trí camera, vùng cảm ứng chuột, bàn phím, thân máy,
màn hình trên máy tính xách tay (vật thật). Em có nhận xét gì về
kích thước, hình dạng các thiết bị vào – ra của máy tính xách tay so
với các thiết bị vào – ra của máy tính để bàn?

2. Sự đa dạng của thiết bị vào – ra
NHÓM 2

Đọc mục 2b SGK tr.8

 Chỉ ra vị trí của màn hình cảm ứng, bàn phím ảo, micro, loa,
camera trên điện thoại thông minh (hoặc máy tính bảng). Theo
em, ta có thể sử dụng màn hình cảm ứng để thay thế những thiết
bị nào?

2. Sự đa dạng của thiết bị vào – ra
NHÓM 3

Đọc mục 2c SGK tr.8

 Cho biết: Máy ảnh số, máy ghi hình kĩ thuật số, loa thông
minh có thể thực hiện những chức năng gì? Khi nào chúng
trở thành thiết bị vào, thiết bị ra của máy tính?

a. Máy tính xách tay
- Được thiết kế tinh tế kích

Màn hình

Camera

thước nhỏ gọn, tích hợp loa,
camera và chuột gắn liền trên
thân máy.

Bàn phím

Chuột cảm ứng

Thân máy

a. Máy tính xách tay
→ Thiết bị vào: bàn phím,vùng cảm ứng chuột, camera, micro.
→ Thiết bị ra: màn hình, loa.

Thiết kế thuận tiện, nhỏ gọn hơn

Máy tính để bàn

Máy tính xách tay

b. Máy tính bảng, điện thoại thông minh
 Màn hình cảm ứng liền khối với thân máy.
 Micro, loa, camera được tích hợp ngay trên thân máy.

Máy tính bảng

Điện thoại thông minh

b. Máy tính bảng, điện thoại thông minh
 Bàn phím ảo sẽ xuất hiện trên màn hình
khi cần sử dụng.

 Người dùng điều khiển bằng cách dùng
ngón tay chạm trực tiếp vào màn hình
cảm ứng.

b. Máy tính bảng, điện thoại thông minh

 Ngoài ra, một số thiết bị còn có bút cảm
ứng được sử dụng để thao tác trực tiếp
trên màn hình cảm ứng.
 Ta có thể sử dụng màn hình cảm ứng để
thay thế bàn phím, chuột của máy tính
để bàn.

c. Một số thiết bị số
 Máy ảnh kĩ thuật số, máy ghi hình kĩ thuật số: cho phép thu thập, lưu
trữ và thực hiện xử lí tệp ảnh, tệp video đơn giản.
 Khi kết nối với máy tính, chúng trở thành thiết bị vào và trao đổi dữ liệu và
trao đổi thông tin với máy tính.

c. Một số thiết bị số
 Loa thông minh: tương tác với người
dùng qua giọng nói như hỏi, đáp về thời
tiết, giờ, kết nối với các thiết bị khác để
trao đổi dữ liệu.
 Khi được kết nối với máy tính, loa thông
minh trở thành thiết bị ra.

 Đọc mục ghi nhớ trong SGK – tr. 8 và trả lời câu hỏi:
+ Em có nhận xét gì về thiết kế của thiết bị vào – ra?
+ Tại sao các thiết bị vào – ra được thiết kế đa dạng?
- Hình dạng của thiết bị vào – ra rất đa dạng.
- Kích thước, hình dạng của chúng được thiết kế để thuận tiện sử
dụng.
→ Các thiết bị vào – ra được thiết kế đa dạng phù hợp với nhu cầu sử
dụng khác nhau của người dùng.

TIẾT 2

3. Lắp ráp, sử dụng thiết bị an toàn
a. Lắp ráp một số thiết bị máy tính thông dụng
Làm việc nhóm
Đọc thông tin mục 3 SGK tr.8, 9 và trả lời câu hỏi:
 Em hãy nêu các chuẩn kết nối thông dụng và các
loại cổng kết nối phổ biến hiện nay.
 Em có nhận xét gì về đặc điểm cấu tạo, hình dạng,
kích thước của cổng kết nối và đầu nối tương ứng.

Chuẩn kết nối, cổng kết nối và đầu nối

 Thân máy tính có các cổng để đấu nối
với các đầu nối của các thiết bị vào ra
như bàn phím, chuột, màn hình,…
 USB và HDMI là hai chuẩn kết nối phổ
biến trên các thiết bị máy tính hiện
nay.

Chuẩn kết nối, cổng kết nối và đầu nối
 USB: chuẩn kết nối thông dụng cho nhiều thiết bị hiện nay (như bàn
phím, chuột, loa, màn hình, máy in,…).

Chuẩn kết nối, cổng kết nối và đầu nối
 HDMI: chuẩn kết nối cho
phép truyền tải hình ảnh,
âm thanh chất lượng cao
qua dây cáp đến màn hình,
loa.

Chuẩn kết nối, cổng kết nối và đầu nối
 VGA: kết nối màn hình với thân máy
tính; chuẩn kết nối (đường kính) 3,5
mm để kết nối các thiết bị âm thanh
(như loa, micro) với thân máy tính.

Chuẩn kết nối, cổng kết nối và đầu nối

Hãy kể tên các cổng kết nối mà em biết và

- Một số chuẩn kết nối phổ

theo em cổng kết nối nào là thông dụng

biến hiện nay là USB, HDMI,

nhất hiện nay?

VGA và 3,5 mm.

Lắp ráp thiết bị máy tính đúng cách
 Đọc thông tin trong SGK tr.10 và trả lời câu hỏi:

 Em hãy nêu trình tự các
bước cần thực hiện để lắp
ráp thiết bị vào máy tính.
 Khi lắp ráp thiết bị máy tính,
chúng ta cần lưu ý điều gì?

Lắp ráp thiết bị máy tính đúng cách
Trình tự các bước cần thực hiện để lắp ráp thiết bị vào máy tính là:
 Chuẩn bị cáp nối, thiết bị cần được kết nối.
 Lựa chọn cổng kết nối có hình dạng, cấu tạo, kích thước vừa
khớp với đầu nối.
 Để khớp đầu nối với cổng kết nối, cắm nhẹ tay.

Lắp ráp thiết bị máy tính đúng cách
Lưu ý:
 Nên kết nối nguồn điện khi đã thực hiện đầu nối xong các thiết bị.
 Cáp nối dữ liệu của màn hình có hai đầu nối, một đầu cắm vào
cổng kết nối trên thân máy, một đầu cắm vào cổng kết nối ở phía
sau màn hình.
 Cần làm theo hướng dẫn sử dụng khi thực hiện lắp ráp hoặc tháo
rời thiết bị.

Khi thực hiện lắp ráp thiết bị, nếu thực hiện một trong những thao
tác không đúng dưới đây thì sẽ dẫn đến điều gì?
A. Cắm đầu nối vào cổng kết nối có hình dạng,

Không cắm được đầu nối

cấu tạo, kích thước không phù hợp.

vào cổng kết nối

B. Ấn đầu nối vào cổng kết nối khi chưa chỉnh

Cong, gãy, hỏng chân cắm

cho vừa khớp.

cổng, đầu kết nối

C. Lắc mạnh khi đưa đầu nối vào cổng
kết nối.

Hỏng thiết bị

D. Không giữ thiết bị có cổng kết nối khi thực

Thiết bị không hoạt động

hiện ấn đầu nối vào cổng kết nối.
E. Không giữ đầu nối thẳng với cổng kết nối khi
cắm.

Bị điện giật
Làm trượt, rơi gãy đổ, vỡ
thiết bị

G. Đầu nối không được cắm chặt vào cổng kết
nối.
H. Chạm tay vào phần kim loại của máy tinh khi
chưa ngắt nguồn điện.

Cong, gãy, hỏng chân cắm
cổng, đầu kết nối
Hỏng thiết bị

Lắp ráp thiết bị máy tính đúng cách

Mỗi thao tác không đúng có thể
gây ra một số lỗi. Ngược lại, mỗi
lỗi xảy ra có thể do một số thao
tác không đúng khác nhau.

GHI NHỚ
 Lắp ráp, sử dụng thiết bị không đúng sẽ gây ra lỗi, hư hỏng thiết bị,
hệ thống máy tính.
 Cần phải đọc kĩ và làm theo hướng dẫn sử dụng khi lắp ráp, sử dụng
thiết bị.

b. Sử dụng thiết bị an toàn
 Khi sử dụng cần tuân theo những quy tắc an toàn để không gây lỗi
cho thiết bị phần cứng, phần mềm, dữ liệu.
 Một số ví dụ về lỗi thiết bị, hệ thống máy tính do sử dụng không
đúng cách:
 Rút thẻ nhớ ra khi đang trong quá trình sao lưu dữ liệu.
 Đang soạn thảo văn bản chưa lưu đã tắt máy bằng nút nguồn.
 Để máy tính chỗ ẩm ướt, bụi bẩn.
 Dùng vật thô ráp lau màn hình máy tính....

Giữ tay khô, sạch khi

Đóng các chương trình ứng dụng rồi

thao tác với máy tính.

máy tính bằng chức năng Shut down

Gõ phím nhẹ nhàng,
dứt khoát

Tắt máy tính bằng cách ngắt nguồn
điện cấp cho máy tính hoặc nhấn giữ
nút nguồn điện trên thân máy.

Vừa ăn, uống vừa sử

Di chuyển chuột ở bề mặt gồ

dụng máy tính.

ghề hoặc mặt phẳng trơn bóng

GHI NHỚ
 Cổng kết nối có cấu tạo, hình dạng kích thước vừa khớp với đầu nối
của thiết bị.
 Một số cổng kết nối thường gặp trên các máy tính hiện nay là USB,
HDMI, VGA.
 Lắp ráp, sử dụng thiết bị không đúng sẽ gây ra lỗi, hư hỏng thiết bị,
hệ thống máy tính.
 Cần đọc kĩ hướng dẫn sử dụng khi lắp ráp, sử dụng thiết bị.

LUYỆN TẬP
Bài tập 1. Hãy kể tên các thiết bị vào - ra của máy tính để bàn, điện
thoại thông minh. Theo em, vì sao lại có nhiều thiết bị vào - ra?
Bài tập 2. Theo em, vì sao các thiết bị vào - ra được thiết kế đa dạng?
Nêu ví dụ minh họa.
Bài tập 3. Hãy nêu một số thao tác lắp ráp, sử dụng thiết bị không đúng
sẽ gây lỗi cho thiết bị, phần mềm, dữ liệu, nguy hiểm cho con người.

Bài tập 1. Hãy kể tên các thiết bị vào - ra của máy tính để bàn, điện
thoại thông minh. Theo em, vì sao lại có nhiều thiết bị vào - ra?
 Thiết bị vào: bàn phím, chuột, màn hình cảm ứng, micro, máy
quét, camera, màn hình cảm ứng, máy ảnh kĩ thuật số, máy
ghi hình kĩ thuật số,...
 Thiết bị ra: màn hình, loa, máy chiếu, máy in, tai nghe,...
Cần có nhiều thiết bị vào – ra để tiếp nhận và đưa ra các thông
tin đa dạng.

Bài tập 2. Theo em, vì sao các thiết bị vào - ra được thiết kế đa
dạng? Nêu ví dụ minh họa.
 Các thiết bị vào ra được thiết kế đa dạng để phục vụ nhu cầu sử
dụng đa dạng của con người.
Ví dụ: Máy tính xách tay, được thiết kế gọn nhẹ với loa và chuột
gắn liền trên thân máy, dễ dàng di chuyển, thuận tiện sử dụng.

Bài tập 3: Hãy nêu một số thao tác lắp ráp, sử dụng thiết bị không
đúng sẽ gây lỗi cho thiết bị, phần mềm, dữ liệu, nguy hiểm cho
con người.
Một số thao tác không đúng:
 Ấn đầu nối vào cổng kết nối khi chưa chỉnh cho vừa khớp.
 Lắc mạnh khi đưa đầu nối vào cổng kết nối.
 Không giữ đầu nối thẳng với cổng kết nối khi cắm.
 Cắm sai đầu nối với cổng kết nối.

TIẾT 3