BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
Em hãy nêu những hiểu
biết của em về hiện vật,
về những điều các em
cảm nhận, suy luận được
thông qua quan sát hình
ảnh này?

Mặt trống đồng Ngọc Lũ hiện vật tiêu biểu của nền văn minh Việt cổ

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
•

Để hiểu về quá khứ, các nhà sử học thường tìm kiếm các nguồn thông tin
từ các tư liệu từ đó đưa ra các bằng chứng.

•

Khi có được bằng chứng, người ra sẽ tìm được câu trả lời cho vấn đề, tại
sao sự kiện lại xảy ra và vì sao nó lại có ý nghĩa quan trọng.

•

Đối với nghiên cứu lịch sử, bắt buộc phải dựa vào bằng chứng và các
nguồn tư liệu.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
1. TƯ LIỆU HIỆN VẬT

Thảo luận cặp đôi:
Tư liệu
hiện
vật: là
những
di: tích, đồ vật
Quan
sát
các
hình
trên
em
hãy
+ Em hãy rút ra khái
của người
giữ được
Đọc tênxưa
2tư
tưcòn
liệu
này
niệm
liệu
thế trong
nào lòng đất
- Cho
biếtđất.
điểm chung của những tư
hay trên
mặt
được
gọi
là tư liệu hiện
liệu đó là gì?
Ưu điểm:
bổhiểu
sung,
tư liệu chữ
vật?
- Em có
biết kiểm
gì về tưtra
liệucác
này?
+
sửliệu
dụng
tưdụcóliệu
- EmKhi
hãy tư
lấy
thêm
một vật
ví
minh
viết. Dựa
vào
hiện
thể dựng lại
hoạ? vật có những ưu hiện
lịch sử.
nhược gì?
Nhược điểm: Tư liệu câm, thường không
còn nguyên vẹn và đầy đủ.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
2. TƯ LIỆU CHỮ VIẾT

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
2. TƯ LIỆU CHỮ VIẾT

• Đoạn
Em hãy
rút
ra
liệu
trêntấm
• Theotư
em
những
khái niệm tư liệu
Tiến
sĩtiến
thời
cho
em
biết
thông
•bia
Vậy
bia
sỹxưa
có ở
“tư
liệu
chữ
viết”
Văntin
Miếu
(Hà
được
xem
là
tư Nội)
liệu
gì?
• Khi
sửviếtdụng
tư
ghichữ
những
thông
khôngtin
liệu chữgì?viết có
những ưu - nhược
gì?

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
2. TƯ LIỆU CHỮ VIẾT

Tư liệu chữ viết: là những bản ghi, sách vở chép tay hay được in, khắc
bằng chữ viết, gọi chung là tư liệu chữ viết.
Ưu điểm: Dựa vào tư liệu viết thì rất rõ ràng, chính xác.
Nhược điểm: Không có tư liệu viết vào thời kỳ khi chưa có chữ viết,
Nếu viết trên giấy thì khó bảo quản được nguyên vẹn với thời gian dài

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
3. TƯ LIỆU TRUYỀN MIỆNG

THẢO LUẬN
LUẬN
NHÓM
THẢO
• EmNHÓM
hãy quan sát
TÓM 2TẮT
bức tranh trên,
TRUYỆN(5phút)
hai bức tranh này
TRUYỆN(5phút)
giúp em
liên
• Qua
2
câu
chuyện
các
Nhóm 1,2tưởng
chuyện
truyền
em hãy chỉ ra cácđến
yếu
tố
Thánh
Gióng;
nhóm
nào?
mang tình chấtthuyết
lịch sử
3,4
chuyện
Con
thông
qua mỗi
câurồng
cháu
tiên)
chuyện
truyền
thuyết đó?

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?

Tư liệu truyền miệng: là những câu chuyện, những lời mô tả được
truyền từ đời này qua đời khác ở rất nhiều dạng khác nhau.
Ưu điểm : Có thể cho người sau biết được những gì quá khứ đã xảy ra
và những gì đã học được và thậm chí có thể tạo ra một câu truyện mới. 
Nhược điểm : Có thể truyền miệng sai hoặc người truyền cho thêm yếu
tố kì ảo vào không được chính xác

BÀI 2. DỰA VÀO
ĐÂUvụ:
MÀ CÁC NHÀ SỬ HỌC
Nhiệm
PHỤC
DỰNG
LỊCH
HãyBIẾT
nối cácVÀ
tư liệu
sau với
nhómLẠI
tương
ứng SỬ

Tư liệu viết
Hiện vật

Truyền miệng
Sách

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
Nhiệm vụ: Làm việc cá nhân
Hãy điền các từ còn thiếu vào chỗ trống
Nhà sử học sử dụng các loại bằng chứng khác nhau để có thể biết
và phục dựng lại Lịch sử.
Nó bao gồm 3 loại tư liệu chính là: tư liệu________________ ví dụ
như _______________ , tư liệu______________ như
______________ và tư liệu _____________ như là
_______________.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
4. TƯ LIỆU GỐC

Tư liệu gốc và tài liệu lịch sử

Các bằng chứng/tư liệu mà chúng ta sử dụng trong học tập và nghiên cứu
lịch sử cũng được chia thành hai loại tư liệu dưới đây:
Tư liệu gốc hay còn gọi là tư liệu sơ cấp được tạo ra
tại thời điểm xảy ra sự kiện.

Tài liệu lịch sử hay còn gọi là tư liệu thứ cấp
được tạo ra sau khi sự kiện đã xảy ra.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?
4. TƯ LIỆU GỐC

Hãy điền vào chỗ trống dưới đây:
Khi chúng ta có được một tư liệu/bằng chứng lịch sử, chúng ta cần xác định xem
nó được tạo ra tại thời điểm xảy ra sự kiện hay sau đó.
•

liệu gốc
Nếu bằng chứng được tạo ra tại thời điểm xảy ra sự kiện gọi là _ Tư
_______

•

Bằng chứng tạo ra sau khi sự kiện đã xảy ra gọi là_ _Tài_liệu
_ _lịch
_ _sử_ _.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ?

4. TƯ LIỆU GỐC

Ví dụ về tư liệu gốc

Nhà sử học
dựa vào tư
liệu gốc để
tạo nên các
tài liệu lịch
sử.

Ví dụ về tài liệu lịch sử
•

Sách lịch sử

•

Sách giáo trình

•

Chương trình TV

Hiện vật bảo tàng

•

Phim

•

Công trình kiến trúc

•

Vở kịch

•

Báo

•

Internet

•

Tạp chí

•

Tiểu thuyết

•

Bản ghi âm

•

Câu chuyện

•

Bức thư

•

Nhật kí

•

Bức ảnh

•

LUYỆN TẬP
Hoàn thành phiếu học tập sau vào vở
a, Những di tích, đồ vật của người xưa còn được giữ lại trong
lòng đất hay trên mặt đất

1. Tư liệu truyền miệng

2. Tư liệu hiện vật

3, Tư liệu chữ viết

a, Những di tích, đồ vật của người xưa còn được
giữ lại trong lòng đất hay trên mặt đất
 
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in, khắc
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in,
khắc trên gỗ,
giấy, đá
gỗ, đá
 
câu chuyện,
những
lời mô tả được truyền từ
c, Những c,
câuNhững
chuyện, những
lời mô tả được
truyền
từ đời này
sangđời
đời khác
khác bằng
hinhf
thức thức khác nhau
sang
bằngnhiều
nhiều
hinhf
khác nhau

trên giấy,
đời này

 
d. Không cho biết chính xác về địa điểm và thời gian, nhưng
d. Không cho biết chính xác về địa điểm và thời
phần
phảnánh
ánh
gian, nhưng
phầnnào
nào phản
hiệnhiện
thực thực
lịch sửlịch sử
 
e, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ
h, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ thể và trung
thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào
thực
sống xưa
vật chất và phần nào về đời sống tinh thần của
về đời sống
tinh về
thầnđời
của người

người xưa
 
g. Cho biết tương đối đầy đủ về các mặt của cuộc
sống, nhưng thường mang ý thức chủ quan của tác
giả tư liệug. Cho biết tương đối đầy đủ về

các mặt của cuộc sống, nhưng
thường mang ý thức chủ quan của tác giả tư liệu

Em hãy nối hình ảnh tư liệu vào loại tư liệu và nhận xét ưu- nhược của từng loại tư liệu
Hình ảnh tư liệu

Loại tư liệu

Nhận xét ưu nhược của từng tư liệu

Tư liệu truyền
miệng

…………………………………………..

Tư liệu hiện vật

………………………………………..

Tư liệu chữ viết

……………………………………..

Tư liệu gốc

………………………………………

• Nêu 3 thông tin mà em tìm
hiểu được khi quan sát hiện
vật này?

- Bia chủ quyền nằm trong khuôn viên chùa
Nam Huyên, còn ở đảo Song Tử Tây, di tích
này nằm ngay trên trục đường chính dẫn từ cầ
cảng vào khu trung tâm hành chính của xã đả
- Đây là tấm bia chủ quyền trên quần đảo
Trường sa là một trong những dấu tích cổ xưa
được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia
- Đây là bằng chứng có giá trị quan trọng tron
việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam tại
quần đảo Trường Sa. 

DẶN DÒ
- Hoàn thiện các bài tập trong sgk.
- Chuẩn bị bài mới: Sưu tầm tờ lịch và nghiên cứu các
thông tin trên tờ lịch đó.