Vật lí 11

CHÀO MỪNG CẢ LỚP
ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát một số vật dao động trong thực tế sau:

Vậy dao động có đặc điểm gì và được mô tả như thế nào?

CHƯƠNG I: DAO ĐỘNG

BÀI 1: MÔ TẢ DAO ĐỘNG

NỘI DUNG
BÀI HỌC

1. Khái niệm dao động tự do

2. Dao động điều hòa

I. KHÁI NIỆM DAO ĐỘNG TỰ DO
1. Khái niệm dao động
Chia HS thành 6 đến 8 nhóm, làm việc nhóm lần lượt theo
các yêu cầu trong phần Thảo luận 1 (SGK - tr5).
Từ một số dụng cụ đơn giản như: lò xo nhẹ, dây nhẹ không dãn,
vật nặng và giá đỡ.
a) Em hãy thực hiện hai thí nghiệm sau:
 TN1: Cố định một đầu của lò xo, gắn vật nặng vào đầu còn
lại của lò xo như Hình 1.2a. Kéo vật nặng xuống một đoạn
theo phương thẳng đứng và buông nhẹ.

I. KHÁI NIỆM DAO ĐỘNG TỰ DO
1. Khái niệm dao động
Chia HS thành 6 đến 8 nhóm, làm việc nhóm lần lượt theo
các yêu cầu trong phần Thảo luận 1 (SGK - tr5).
Từ một số dụng cụ đơn giản như: lò xo nhẹ, dây nhẹ không dãn,
vật nặng và giá đỡ.
a) Em hãy thực hiện hai thí nghiệm sau:
 TN2: Cố định một đầu của dây nhẹ không dãn, gắn
vật nặng vào đầu còn lại của dây. Kéo vật nặng để
dây treo lệch một góc xác định và buông nhẹ.

I. KHÁI NIỆM DAO ĐỘNG TỰ DO
1. Khái niệm dao động
b) Quan sát và mô tả chuyển động của các vật, nêu điểm giống nhau
về chuyển động của chúng.

Mô tả chuyển động: con lắc lò
xo và con lắc đơn dao động
xung quanh một vị trí xác định.
Điểm giống:
 Chuyển động có tính lặp lại.
 Chuyển động có giới hạn
trong không gian.

KẾT LUẬN
Dao động cơ học là sự chuyển động
có giới hạn trong không gian của
một vật quanh một vị trí xác định gọi
là vị trí cân bằng.
Quan sát thêm video những
thí nghiệm về dao động

KẾT LUẬN
Dao động mà trạng thái chuyển động
của vật được lặp lại như cũ sau những
khoảng thời gian bằng nhau được gọi
là dao động tuần hoàn.
Nêu một số ví dụ về
dao động tuần hoàn

Ví dụ về dao động tuần hoàn:

Chuyển động của

Chuyển động của

Chuyển động lên xuống

con lắc đơn

con lắc đồng hồ

của lò xo

Hãy nêu một ứng dụng
của dao động tuần hoàn
trong cuộc sống.

Dao động điện từ của dòng điện
sử dụng trong sinh hoạt hàng
ngày

I. KHÁI NIỆM DAO ĐỘNG TỰ DO
2. Dao động tự do
Xét các hệ thực hiện dao động: con lắc lò xo gồm vật nặng được
gắn vào một đầu của lò xo (Hình 1.2a), con lắc đơn gồm vật nặng
được gắn vào đầu một dây không dãn (Hình 1.2b).
Em hãy xác định các lực
tác dụng lên con lắc lò xo
và con lắc đơn.
a)

Hình 1.2

b)

I. KHÁI NIỆM DAO ĐỘNG TỰ DO
2. Dao động tự do
Xét các hệ thực hiện dao động: con lắc lò xo gồm vật nặng được
gắn vào một đầu của lò xo (Hình 1.2a), con lắc đơn gồm vật nặng
được gắn vào đầu một dây không dãn (Hình 1.2b).

Trọng lực

Lực đàn hồi
a)

Hình 1.2

b)

I. KHÁI NIỆM DAO ĐỘNG TỰ DO
2. Dao động tự do
Lực đàn hồi tác dụng lên vật trong con
lắc lò xo và trọng lực tác dụng lên vật
trong con lắc đơn gọi là nội lực của hệ.
Khái niệm của dao động tự do
a)

Hình 1.2

b)

Dao động của hệ xảy ra dưới tác dụng
chỉ của nội lực được gọi là dao động tự
do (dao động riêng).

Nêu một số ví dụ về các vật dao động tự do trong thực tế.

Thuyền nhấp nhô

Chuyển động của

Chuyển động của dây

tại chỗ neo

xích đu

đàn guitar sau khi gảy

II. DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA
1. Thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc tọa độ của vật dao động theo thời
gian
 Dụng cụ thí nghiệm:

 Tiến hành thí nghiệm:
Thực hiện thí nghiệm như
hướng dẫn SGK trang 7.

 Tọa độ của vật nặng tại những
thời điểm khác nhau:

 Đồ thị tọa độ - thời gian của
vật dao động trong thí nghiệm:

 Đồ thị tọa độ - thời gian của
vật dao động trong thí nghiệm:
Nhận xét về hình dạng đồ
thị tọa độ - thời gian của vật
dao động trong hình 1.4.

Đồ thị có dạng
hình sin

II. DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA
2. Li độ, biên độ, chu kì dao động, tần số dao động
Quan sát vị trí của vật nặng trong hệ con lắc lò xo tại các
thời điểm khác nhau:
Thảo luận và cho biết
thế nào là li độ, biên độ,
chu kì dao động và tần
số dao động.

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint cả năm tất cả các bài
môn: Vật lí 11 Chân trời sáng tạo