MÔN : SINH HỌC 9

Chương trình sinh
học lớp 6 học nội
dung gì?

Chương trình sinh
học lớp 8 học nội
dung gì?

Chương trình sinh
học lớp 7 học nội
dung gì?

Chương trình sinh
học lớp 9 học nội
dung gì?

Chương trình sinh
học lớp 7 học nội
dung gì?
Thực vật

Chương trình sinh
học lớp 8 học nội
dung gì?

Chương trình sinh
học lớp 9 học nội
dung gì?

Thực vật

Chương trình sinh
học lớp 8 học nội

Động vật

Chương trình sinh
học lớp 9 học nội
dung gì?

Thực vật

Động vật

Chương trình sinh
học lớp 9 học nội
dung gì?
Cơ thể người

Thực vật

Cơ thể người

Động vật

GIỚI THIỆU VỀ CHƯƠNG TRÌNH
SINH HỌC LỚP 9

PHẦN 1
BIẾN DỊ VÀ DI
TRUYỀN

PHẦN 2
SINH VẬT VÀ MÔI
TRƯỜNG

GIỚI THIỆU VỀ CHƯƠNG TRÌNH
SINH HỌC LỚP 9

PHẦN 1: BIẾN DỊ VÀ DI TRUYỀN
Chương 1: Các thí nghiệm của Men đen
Chương 2: Nhiễm sắc thể
Chương 3: ADN và Gen
Chương 4: Biến dị
Chương 5: Di truyền học với con người
Chương 6: Ứng dụng di truyền học

GiỚI THIỆU VỀ CHƯƠNG TRÌNH
SINH HỌC LỚP 9

PHẦN 2: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG
Chương 1: Sinh vật và môi trường
Chương 2: Hệ sinh thái
Chương 3: Con người, dân số và môi trường
Chương 4: Bảo vệ môi trường

PHẦN I: DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
Tiết 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I. Di truyền học
II. Menđen-Người đặt nền móng cho DTH
III. Một số thuật ngữ và kí hiệu của Di truyền học

10

TIẾT 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

I. Di truyền học

Hãy liên hệ với bản thân và xác định xem mình giống và khác bố mẹ

ở những điểm nào (ví dụ : hình dạng tai, mắt, mũi, tóc, màu mắt, da, …
Đặc điểm
Bố
Mẹ
Bản thân HS
Mắt (màu mắt, số mí…)
Mũi (cao, thấp…)
Tóc (đen, nâu, …)
Màu da (Trắng, đen,
vàng, …)
Chiều cao (cao, trung
bình, …)

Đặc điểm

Bố

Mẹ

Bản thân HS

Mắt (số mí…)

1 mí

2 mí

2 mí

Mũi (cao, thấp…)

cao

thấp

cao

Tóc (đen, nâu, …)

xoăn

xoăn

thẳng

Màu da (đen, vàng,
…)

đen

trắng

trắng

Trung bình

Trung bình

cao

Chiều cao (cao, trung
bình, …)

Di truyền là gì?
Đặc điểm
Mắt (số mí)
Mũi (cao, thấp)

Bố
1 mí

Mẹ
2 mí

Bản thân HS
2 mí

cao

thấp

cao

Tóc (đen, nâu, …)

xoăn

xoăn

thẳng

đen

trắng

trắng

Trung bình

Trung bình

cao

Màu da (đen, vàng,
…)
Chiều cao (cao, trung
bình, …)

TIẾT 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

I. Di truyền học
Di truyền: là hiện tượng truyền đạt các tính trạng
bố, mẹ, tổ tiên
con cháu.
của ………………..cho
các thế hệ …...…….
-

“Con nhà tông
……, không giống lông
…… thì cũng giống cánh.
……..”

Con trai và bố khi ở tuổi 20

Biến dị là gì?
Đặc điểm
Mắt (số mí…)
Mũi (cao, thấp…)

Bố
1 mí

Mẹ
2 mí

Bản thân HS
2 mí

cao

thấp

cao

Tóc (đen, nâu, …)

xoăn

xoăn

thẳng

đen

trắng

trắng

Trung bình

Trung bình

cao

Màu da (đen, vàng,
…)
Chiều cao (cao, trung
bình, …)

19

TIẾT 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

I. Di truyền học:
- Biến dị: là hiện tượng con
…. sinh ra có những đặc
khác với ………
bố mẹ và khác nhau về
điểm, chi tiết …….
nhiều chi tiết.

Mối quan hệ giữa di truyền và biến dị là gì?
Đặc điểm

Bố

Mẹ

Bản thân HS

Mắt (số mí)

1 mí

2 mí

2 mí

Mũi (cao, thấp)

cao

thấp

cao

Tóc (đen, nâu, …)

xoăn

xoăn

thẳng

Màu da (đen, vàng, …)

đen

trắng

trắng

Trung bình

Trung bình

cao

Chiều cao (cao, trung
bình, …)

TIẾT 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

I. Di truyền học:

song
- Di truyền và biến dị là hai hiện tượng song
…………
sinh sản.
và gắn liền với quá trình …………

- Đối tượng nghiên cứu của di truyền học là gì?

- Di truyền học là môn khoa học nghiên cứu cơ sở vật
chất và cơ chế của hiện tượng di truyền và biến dị.

- Nghiên cứu di truyền học có ý nghĩa gì?

- Ý nghĩa: di truyền học đã trở thành cơ sở lý thuyết của
chọn giống, có vai trò quan trọng đối Y học đặc biệt là Công
nghệ sinh học hiện đại.

Ứng dụng trong trồng trọt
MẪU QUAN SÁT: CỦ HÀNH TÂY
(kích thước)

Ứng dụng trong trồng trọt
MẪU QUAN SÁT: QUẢ DƯA HẤU (hạt)

Qủa dưa hấu (hạt)

Có hạt

Không hạt

Ứng dụng trong y học

MẪU QUAN SÁT: CON NGƯỜI (MIỆNG)

Môi người

Bình thường

Tật sứt môi hở hàm ếch (do mất 1
đoạn NST)

Ứng dụng trong y học

MẪU QUAN SÁT: CON NGƯỜI (SỨC KHỎE)

Sức khỏe người

Khỏe mạnh

Bệnh ung thư máu (do mất đoạn
ở NST 21).

II. Menđen – người đặt nền móng cho Di truyền học
Từ thông tin SGK em cho biết tiểu sử của Menđen?

GREGOR MENDEL
(1822 - 1884)

Gregor Johann Mendel (20 tháng 7, 1822 – 6 tháng 1, 1884)
là một nhà khoa học, một linh mục Công giáo người Áo
- Xuất thân từ 1 gia đình nông dân, từ nhỏ Men Đen đã làm
quen với các công việc như nuôi ong, làm vườn. Sau khi tốt
nghiệp trung học, do điều kiện gia đình khó khăn, ông theo
học tại Tu viện Thánh Thomas ở Brunơ năm 1843. Ở đó ông
nghiên cứu về toán học.
- Sau khi tốt nghiệp, ông quay về tu viện để dạy học và tại
đây ông đã tiến hành các thí nghiệm của mình trên đậu Hà
lan và phát hiện ra các quy luật di truyền.

- Tuy nhiên, do điều kiện khoa học thời ấy chưa phát triển

nên người ta chưa hiểu tầm quan trọng của các phát hiện
của Mendel, chúng dần chìm vào quên lãng.
Mãi đến năm 1900 đã xảy ra một sự kiện quan trọng: ba nhà
khoa học Hugo de Vries người Hà Lan, Carl Correns người
Đức và Erich von Tschermak làm việc độc lập với nhau, đã
tình cờ đọc được các báo cáo của Mendel. Họ tiến hành lặp
lại các thí nghiệm thực vật và đều nhận thấy tính đúng đắn
của Định luật Mendel. Như vậy, Di truyền học chào đời vào
năm 1900.

TIẾT 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

I. Di truyền học:
II. Menđen người đặt nền móng cho di truyền học:
1. Đối tượng nghiên cứu :
Cây đậu Hà Lan

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
CỦA MENĐEN LÀ GÌ?

Đối tượng nghiên cứu của Men đen là gì?

=> Cây đậu Hà Lan

VÌ SAO MENĐEN CHỌN ĐẬU HÀ LAN LÀM ĐỐI
TƯỢNG NGHIÊN CỨU?

Đối tượng: Đậu Hà Lan vì
- Cây tự thụ phấn rất nghiêm ngặt,
- Có hoa lưỡng tính;
- Thời gian sinh trưởng, phát triển
ngắn;
- Có nhiều cặp tính trạng thuần
chủng tương phản

Các cặp tính trạng tương phản trong thí nghiệm của MenĐen

39

Các cặp tính trạng tương phản trong thí nghiệm của MenĐen

Tương phản : Trơn - Nhăn; Vàng -Xanh…

40

Menđen đã nghiên cứu trên nhiều đối tượng nhưng
công phu và hoàn chỉnh nhất là trên đậu Hà Lan.
Ông đã trồng khoảng 37000 cây, tiến hành lai 7 cặp
tính trạng thuộc 24 giống đậu trong 8 năm liền,
phân tích trên 1 vạn cây lai và khoảng 300000 hạt.
Từ đó rút ra các quy luật di truyền (năm 1865) đặt
nền móng cho di truyền học.

37 000 cây đậu Hà Lan
7 cặp tính trạng
22 giống đậu
8 năm
10 000 cây lai
300 000 hạt đậu

PHƯƠNG
PHÁP PHÁP
PHÂNCỦA
PHƯƠNG
TÍCH CÁC
MENĐEN
LÀ GÌ?
THẾ HỆ LAI

TIẾT 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

I. Di truyền học:
II. Menđen người đặt nền móng cho di truyền học:

2. Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế
hệ lai của Menđen.

CÓ BAO NHIÊU CẶP TÍNH TRẠNG
TRONG THÍ NGHIỆM CỦA MENDEN?

Các cặp tính trạng trong thí nghiệm của Men đen

Phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen
có nội dung như thế nào ?

Các cặp tính trạng mà Menđen đem lai có đặc điểm gì?

Tương phản : Trơn - Nhăn; Vàng -Xanh…

2. Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ
lai của Menđen.

chủng khác nhau về một
- Lai các cặp bố, mẹ thuần
………….
hoặc một số cặp tính trạng tương phản rồi theo dõi sự
riêng rẽ của từng cặp tính trạng đó ở con
di truyền ………...
cháu
thống kê để phân tích các số liệu thu
- Dùng toán
………………
quy luật di truyền các tính trạng.
được rồi rút ra ………..

III. Một số thuật ngữ và kí hiệu của di truyền học:

1. Một số thuật ngữ :

- Tính trạng :là những đặc điểm về hình thái, cấu tạo, sinh lí của
một cơ thể.

- Tính trạng

Hoa màu tím

Qủa màu tím

Hoa màu trắng

Qủa màu xanh

III. Một số thuật ngữ và kí hiệu của di truyền học:

- Cặp tính trạng tương phản: là hai trạng thái biểu hiện trái
ngược nhau của cùng loại tính trạng.