CHỦ ĐỀ
3

ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN
HÓA TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

BÀI 4. ĐẠO ĐỨC VÀ VĂN HÓA
TRONG SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ KĨ THUẬT SỐ

Khoa chia sẻ cho An bức ảnh ruộng bậc thang mà mình đã
chụp.

Trường hợp 1: An không hỏi ý kiến Khoa, tự
mình chỉnh sửa bức ảnh và sử dụng làm nền cho
ảnh của mình rồi đưa lên trang cá nhân trên
mạng xã hội. An viết chú thích cho bức ảnh: Thật
tuyệt khi được đến thăm nơi này.

Trường hợp 2: An xin phép Khoa, chỉnh sửa lại
bức ảnh cho đẹp hơn rồi đưa lên trang cá nhân
trên mạng xã hội. An viết chú thích cho bức ảnh:
Đất nước ta thật là đẹp (người chụp Lê Khoa).

Theo em, An nên làm theo cách nào? Vì
sao?

1. BIỂU HIỆN VI PHẠM
KHI sử DỤNG CÔNG
NGHỆ
KĨ THUẬT SỐ

Hoạt động 1 Biểu hiện nào là vi phạm?
Từ hiểu biết của em, hãy thảo luận với các bạn về một vài biểu
hiện vi phạm đạo đức và pháp luật hay biểu hiện thiếu văn hoá
khi sử dụng công nghệ kĩ thuật số.

Một số biểu hiện vi phạm đạo đức, pháp luật hay thiếu văn
hoá khi sử dụng công nghệ kĩ thuật số như:
•

Quay phim trong rạp chiếu phim.

•

Chụp ảnh ở nơi không cho phép (Hình 4.1).

•

Ghi âm trái phép các cuộc nói chuyện.

•

Tải về máy tính cá nhân các tệp bài hát, video có bản quyền

để sử dụng mà chưa được phép.
•

Sao chép thông tin từ một trang web và coi đó là của mình.

•

Sử dụng phần mềm bẻ khoá.

•

Phát trực tiếp (livestream) hoặc chia sẻ các vụ bạo lực học

đường. Đưa lên mạng thông tin cá nhân của người khác mà chưa
được phép…

Cần tìm hiểu thông tin, trang
bị cho mình những hiểu biết,
những kiến thức pháp luật để
có nhận thức đúng đắn và
bảo đảm rằng mình sử dụng
công nghệ kĩ thuật số có
trách nhiệm, tránh vi phạm
pháp luật và các chuẩn mực
về văn hoá, đạo đức của xã

Ba điều lưu ý để tránh các vi phạm khi sử dụng công
nghệ kĩ thuật số:
•

Tìm hiểu thông tin, trang bị cho mình những kiến thức

cần thiết.
•

Chỉ sử dụng những sản phẩm số khi có sự cho phép

của tác giả hoặc có bản quyền sử dụng.
•

Hầu hết thông tin trên Internet là có bản quyền.

1.

LUYỆN
TẬP
Hành động

nào sau đây không vi phạm đạo đức và

pháp luật?
A.

Đăng tải thông tin sai sự thật lên mạng.

B.

Cố ý nghe, ghi âm trái phép các cuộc nói chuyện.

C. Tặng đĩa nhạc có bản quyền em đã mua cho người khác.
D. Tải một bài trình chiếu của người khác từ Internet và sử dụng
như là của mình tạo ra.
2. Nêu một vài hành động chưa đúng của em khi sử dụng
công nghệ kĩ thuật số mà em đâ mắc phải. Nêu cách em sẽ

2. TRUNG THỰC KHI
TẠO RA SẢN PHẨM SỐ

Có nhiều dạng sản phẩm số mà em có thể tạo ra, đáp
ứng sở thích cũng như nhu cầu học tập, kết nối bạn
bè

Tạo ra các sản phẩm số rất dễ dàng và nhanh chóng.
Tuy nhiên, em cần phải bảo đảm được sản phẩm số do bản thân
tạo ra thể hiện được đạo đức, tính văn hoá và không vi phạm pháp
luật.

Cần trang bị
cho mình
những kiến
thức cần thiết
và chú ý một
số điều sau:

1

Luôn trung thực trong quá trình tạo ra

2

Không sử dụng các thông tin có bản
quyền nếu chưa mua hoặc xin phép.

3

Nội dung và hình thức của sản phẩm tạo
ra không được vi phạm các quy định,
chuẩn mực về đạo đức, văn hoá trong xã
hội nói chung

sản phẩm số

Cần bảo đảm tính văn hoá, thể hiện được đạo đức và
tuân thủ pháp luật khi tạo ra các sản phẩm số, giúp
tránh được việc lan truyền thông tin sai trái, đồng thời
góp phần tạo ra một xã hội số lành mạnh và hợp pháp.

Em có cảnh báo và lời khuyên gì với bạn trong mỗi
tình huống dưới đây?
a) Bạn em quay video các bạn trong lớp có hành vi bạo lực
và đăng lên mạng xã hội.
b) Một người bạn sử dụng ảnh em chụp để tham gia một
cuộc thi ảnh nhưng chưa có sự đồng ý của em.

LUYỆN
Em TẬP
hãy xác định

các hành động dưới đây là vi phạm hay
không vi phạm đạo đức, pháp luật và văn hoá khi sử dụng
công nghệ kĩ thuật số.
a)
Chia sẻ thông tin mua bán động vật hoang dã quý hiếm.
b)
Tạo một trang cá nhân để chia sẻ những kinh nghiệm học
tập của mình.
c)
Quay và lan truyền video bạo lực học đường.
d) Sáng tác một bài thơ về lớp và gửi bạn bè cùng đọc.
e) Tham gia cá cược bóng đá qua Internet.
f)
Chia sẻ địa chỉ một website có chứa các bộ phim không có
bản quyền sử dụng.

VẬN
DỤNG

Em hãy tạo một sản phẩm số theo cách sáng tạo để hướng dẫn các
bạn hiểu đúng về việc sử dụng công nghệ kĩ thuật số. Em hãy đảm
bảo sản phẩm của mình thể hiện được đạo đức, tính văn hoá và
không vi phạm pháp luật nhé.