Những câu chuyện cổ
tích thường bắt đầu bằng
cụm từ gì?

Ngày xửa ngày xưa…
TUMO Gợi ý giới thiệu bài (THẦY CÔ XEM XONG KHUNG NÀY THÌ XOÁ ĐI) : GV hỏi, HS trả lời. GV dựa vào câu trả lời để chuyển ý giới thiệu bài mới Những
câu chuyện cổ tích thường bắt đầu bằng cụm từ Ngày xửa ngày xưa để mở đầu cho một chuỗi những sự việc nối tiếp nhau tạo nên câu chuyện. Vậy khi
các em kể chuyện, các em cần mở đầu và kết thúc như thế nào cho hay? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học ngày hôm nay, bài ….

NHẬN DIỆN
MỞ BÀI TRỰC TIẾP VÀ MỞ
BÀI GIÁN TIẾP

1. Đọc hai đoạn văn dưới đây và cho biết:

1

Từ ngày còn bé, qua giọng kể ấm áp của bà, em
đã rất thích câu chuyện “Tích Chu”.

2

Ngày còn bé, tối nào bà cũng kể chuyện cho
em nghe. Qua giọng kể của bà, câu chuyện nào cũng
hấp dẫn. Nhưng em vẫn thích câu chuyện “Tích
Chu” hơn cả.

a. Đoạn văn nào giới thiệu ngay câu chuyện chọn kể?
b. Đoạn văn nào dẫn vào câu chuyện từ một vấn đề có liên
quan?

1

Từ ngày còn bé, qua
giọng kể ấm áp của bà,
em đã rất thích câu
chuyện “Tích Chu”.

2

Ngày còn bé, tối nào bà
cũng kể chuyện cho em
nghe. Qua giọng kể của bà,
câu chuyện nào cũng hấp
dẫn. Nhưng em vẫn thích
câu chuyện “Tích Chu” hơn
cả.

TUMO hướng dẫn đọc sơ đồ tư duy (THẦY CÔ XEM XONG KHUNG NÀY THÌ XOÁ ĐI) : đọc theo chiều kim đồng hồ. GV vừa trình chiếu vừa kết luận: MỞ BÀI
TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN gồm có – MỞ BÀI TRỰC TIẾP: giới thiệu câu chuyện – MỞ BÀI GIÁN TIẾP mượn vấn đề liên quan để dẫn vào câu chuyện

NHẬN DIỆN
KẾT BÀI KHÔNG MỞ RỘNG VÀ
KẾT BÀI MỞ RỘNG

1. Đọc hai đoạn văn dưới đây và cho biết:

1

Được uống nước suối tiên, bà trở lại thành người.
Tích Chu mừng rỡ ôm lấy bà. Từ đấy, Tích chu luôn ở bên
bà và hết lòng yêu thương, chăm sóc bà.

2

Câu chuyện bà kể đã lâu nhưng hình ảnh cậu bé Tích
Chu băng rừng, lội suối tìm nước suối tiên đem về cho bà
uống vẫn còn đọng lại trong tâm trí em như một lời nhắc
nhở về lòng hiếu thảo.

a. Đoạn văn nào nêu kết thúc của câu chuyện?
b. Đoạn văn nào bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của người viết
sau khi kể chuyện?

1

Được uống nước
suối tiên, bà trở lại thành
người. Tích Chu mừng rỡ
ôm lấy bà. Từ đấy, Tích
chu luôn ở bên bà và hết
lòng yêu thương, chăm
sóc bà.

2

Câu chuyện bà kể đã
lâu nhưng hình ảnh cậu bé
Tích Chu băng rừng, lội suối
tìm nước suối tiên đem về
cho bà uống vẫn còn đọng
lại trong tâm trí em như một
lời nhắc nhở về lòng hiếu
thảo.

TUMO hướng dẫn đọc sơ đồ tư duy (THẦY CÔ XEM XONG KHUNG NÀY THÌ XOÁ ĐI) : đọc theo chiều kim
đồng hồ. GV vừa trình chiếu vừa kết luận: KẾT BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN gồm có KẾT BÀI KHÔNG MỞ
RỘNG:chỉ nêu kết thúc câu chuyện. Và KẾT BÀI MỞ RỘNG: nêu kết thúc câu chuyện rồi sau đó là bày tỏ suy
nghĩ, cảm xúc của người viết đối với câu chuyện hoặc nhân vật trong chuyện.

GHI NHỚ

Mở bài, kết bài trong bài văn kể chuyện đã đọc, đã nghe có thể
được viết theo một trong hai cách:
‒ Mở bài:  Mở bài trực tiếp: Giới thiệu câu chuyện (tên câu
chuyện, tên nhân vật, thời gian, địa điểm diễn ra,…)
 Mở bài gián tiếp: Nêu một vấn đề có liên quan để
dẫn vào câu chuyện.
‒ Kết bài:  Kết bài không mở rộng: Nêu kết thúc của câu
chuyện.
 Kết bài mở rộng: Bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của
người
kể sau khi nêu kết thúc câu chuyện.

THỰC HÀNH VIẾT ĐOẠN MỞ BÀI
VÀ ĐOẠN KẾT BÀI

3. Viết đoạn mở bài trực tiếp và đoạn kết bài mở rộng cho
bài văn kể lại câu chuyện đã đọc, đã nghe nói về lòng trung
thực hoặc lòng nhân hậu.

Những hạt thóc giống
        Ngày xưa có một ông vua cao tuổi muốn tìm người nối ngôi. Vua ra lệnh phát cho mỗi người dân
một thúng thóc về gieo trồng và giao hẹn: ai thu được nhiều thóc nhất sẽ được truyền ngôi, ai không có
thóc nộp sẽ bị trừng phạt.
       Có chú bé mồ côi tên là Chôm nhận thóc về, dốc công chăm sóc mà thóc vẫn chẳng nảy mầm. 
        Đến vụ thu hoạch, mọi người nô nức chở thóc về kinh thành nộp cho nhà vua. Chôm lo lắng đến
trước nhà vua, quỳ tâu:
- Tâu Bệ hạ! Con không làm sao cho thóc nảy mầm được.
        Mọi người đều sững sờ vì lời thú tội của Chôm. Nhưng nhà vua đã đỡ chú bé đứng dậy. Ngài hỏi còn
ai để chết thóc giống không. Không ai trả lời. Lúc bấy giờ nhà vua mới ôn tồn nói:
- Trước khi phát thóc giống, ta đã cho luộc kĩ rồi. Lẽ nào thóc ấy còn mọc được?
Những xe thóc đầy ắp kia đâu phải thu được từ thóc giống của ta!
         Rồi vua dõng dạc nói tiếp:
- Trung thực là đức tính quý nhất của con người.
Ta sẽ truyền ngôi cho chú bé trung thực và dũng cảm này.
   Chôm được truyền ngôi và trở thành ông vua hiền minh.
   (Truyện dân gian Khmer)

MỞ BÀI TRỰC TIẾP
Trong kho tàng truyện
dân gian Khmer có một câu
chuyện rất thú vị, đề cao tính
trung thực của con người:
Những hạt thóc giống.

KẾT BÀI MỞ RỘNG
Câu chuyện kết thúc
để lại cho em một bài học
quý giá: Hãy luôn giữ gìn sự
trung thực của bản thân dù
trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Trao đổi: Em sẽ làm gì để bắt đầu ngày mới có ý
nghĩa?