CHÀO MỪNG THẦY CÔ VÀ CÁC EM ĐẾN
VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
? Em hãy lược bỏ những từ in đậm và nhận xét đoạn văn mới có sự thay đổi
như thế nào ?
Không có ai sinh ra và lớn lên ở các làng quê VN mà lại không có tuổi thơ gắn
bó với con trâu. Thưở nhỏ, đưa cơm cho cha đi cày, mải mê ngắm nhìn những
con trâu được thả lỏng đang say sưa gặm cỏ 1 cách ngon lành. Lớn lên 1
chút thì nghễu nghện cưỡi trên lưng trâu trong những buổi chiều đi chăn
thả trở về. Cưỡi trâu ra đồng, cưỡi trâu lội xuống sông, cưỡi trâu thong dong và
cưỡi trâu phi nước đại,.... Thú vị biết bao! Con trâu hiền lành, ngoan ngoãn đã
để lại trong kí ức tuổi thơ mỗi người biết bao kỉ niệm ngọt ngào!
Chiều chiều, khi một ngày lao động đã tạm dừng, con trâu được tháo cày
và đủng đỉnh bước trên đường làng, miệng luôn “nhai trầu” bỏm bẻm. Khi
ấy cái dáng đi khoan thai, chậm rãi của con trâu khiến cho ta có cảm giác
không khí của làng quê VN sao mà thanh bình và thân quen quá đỗi!

Tiết 9:

SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản
thuyết minh

II. Luyện tập

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI:
Đọc văn bản Cây chuối trong đời sống Việt Nam và trả lời các câu hỏi sau:

• Nhan đề của VB có ý nghĩa gì?
• Nêu đối tượng thuyết minh của VB? Tìm những câu trong văn bản
thuyết minh đặc điểm tiêu biểu của cây chuối?
• Chỉ ra những câu văn có yếu tố miêu tả cây chuối và cho biêt tác dụng
của yếu tố miêu tả đó?
• Bố cục của văn bản?

1. Văn bản : Cây chuối trong đời sống Việt Nam
a. Nhan đề :
- Vai trò của cây chuối đối với đời sống vật chất và tinh thần
của con người Việt Nam từ xưa đến nay
- Thái độ của con người trong việc nuôi trồng, chăm sóc và
sử dụng có hiệu quả các giá trị của cây chuối.

Hình ảnh về cây chuối

b. Những câu văn thuyết minh về đặc điểm của cây chuối
Đoạn 1 :
- Câu 1 : “ đi khắp Việt Nam, nơi đâu ta cũng bắt gặp những cây chuối thân mềm....”
- Câu 3 : “ Cây chuối rất ưa nước nên người ta thường trồng bờ ao...”
- Câu 4 : Chuối phát triển rất nhanh...
Đoạn 2 : Cây chuối là thức ăn thức dụng từ thân đến lá, từ gốc đến hoa quả!
Đoạn 3 : Giới thiệu quả chuối
+ Chuối chín để ăn
+ Chuối xanh để chế biến thức ăn
+ Chuối để thờ cúng

c. Câu văn miêu tả về cây chuối
• Cây chuối : Thân mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng, toả ra vòm tán lá
xanh mướt che rợp từ vườn tược đến núi rừng
• Ở rừng : "chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô tận. Chuối phát triển rất nhanh, chuối
mẹ đẻ chuối con, chuối con đẻ chuối cháu, cứ phải gọi là con đàn cháu lũ"
• Quả chuối chín: Vị ngọt ngào và hương thơm hấp dẫn...vỏ chuối có những vệt
lốm đốm như vỏ trứng cuốc"…
• Không thiếu những buồng chuối dài từ ngọn cây uốn trĩu xuống tận gốc cây.

Tác dụng:
• Yếu tố miêu tả giúp người đọc hình dung cụ thể sinh động
đặc điểm của cây chuối, công dụng, cách sử dụng sản phẩm
từ cây chuối.

CÔNG DỤNG
CÂY CHUỐI

d. Công dụng của cây chuối
• Thân chuối còn non có thể xắt mỏng làm rau sống, một trong
những loại rau không thể thiếu khi ăn với cơm hến, phở
sắn…
• Thân chuối già làm thức ăn cho bò, lợn, gà. vịt…
• Lá chuối tươi dung để gói bánh, gói xôi…
• Lá chuối khô dùng để gói đồ, lót chỗ nằm.
• Bắp chuối có thể ăn sống, làm gỏi.

Nhận xét nè cưng
• Thuyết minh cần rõ ràng , mạch lạc các đặc điểm, giá trị, quá
trình hình thành đối tượng thuyết minh.
• Cần vận dụng yếu tố miêu tả làm cho đối tượng hiện lên cụ thể,
gần gũi, dễ cảm , dễ nhận.
• Miêu tả chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Nhận xét
Để thuyết minh cho cụ thể sinh động, hấp dẫn, bài thuyết minh có
thể kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả. Yếu tố miêu tả có tác dụng làm
cho đối tượng thuyết minh được nổi bật, gây ấn tượng.

LUYỆN TẬP

Bài 1: Bổ sung thêm yếu tố miêu tả cho các chi tiết
thuyết minh sau
•
•
•
•
•
•

Thân cây chuối
Lá chuối tươi
Lá chuối khô
Nõn chuối
Bắp chuối
Quả chuối

Bài 1:
a. Thân cây chuối:
- Cây không cao lắm, khoảng hai mét, to bằng cột nhà, thân tròn thẳng đứng,
càng lên trên thân càng thon nhỏ lại. Thân chuối có nhiều lớp bẹ ốp chặt vào
nhau, bóng loáng màu xanh nhạt, sờ tay vào thấy mát lạnh. Thân chuối phần
non có thể chế biến nhiều món ăn ngon, phần già cho lợn ăn.
b. Lá chuối:
- Ở ngọn có nhiều tàu lá dài xoè ra như những cái quạt lớn. Lá chuối dài, to bản,
màu xanh đậm, chính giữa có sống màu xanh nhạt. Trên ngọn, những đọt lá non
nảy lên, cuộn tròn và chọc thẳng lên trời, rồi nở dần ra, nõn nà như tấm lụa
xanh.
- Lá chuối tươi được dùng để gói bánh, lá chuối khô dùng để gói hàng. Ở nông
thôn, ngày xưa, vào mùa rét, người ta thường lấy lá chuối khô lót chỗ nằm rất
êm và ấm.

Bài 1:
c. Bắp chuối, nõn chuối, quả chuối
- Từ trên ngọn, mọc ra cuống trải màu xanh thẫm và một bắp chuối ở
cuối màu nâu đỏ.
- Hoa chuối nở để lộ những nải chuối xếp thành tầng tạo thành buồng
chuối dày đặc những quả nhỏ màu xanh nhạt.
- Buồng chuối ngày càng lớn, dài và nặng dần, kéo thân chuối ngã về
một phía. Trên buồng chuối các nải chen chúc những quả chuối cong
cong như bàn tay nâng đỡn đan cài vào nhau.
- Nõn chuối mới ra xanh nõn nà, đẹp tựa bức phong thư còn kín.

Bài 2:
Yếu tố miêu tả trong đoạn văn
- Tách là loại chén uống nước của Tây, nó có tai.

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN:

- Chén của ta không có tai.

mời
ai
uống
trà
thì
bưng
hai
tay
mà
mời.
• - Khi
Đọc đoạn văn
• Chỉ ra yếu tố miêu tả có trong đoạn văn

 Tác dụng: Làm nổi bật hình ảnh các lọại chén
và hình ảnh Bác Hồ.

VẬN DỤNG
Viết một đoạn văn thuyết minh về cây phượng,
trong đó có ít nhất hai câu có yếu tố miêu tả

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn tập bài cũ và hoàn thành bài tập.

Chuẩn bị trước bài: Luyện tập sử dụng
yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết
minh

CẢM ƠN CÁC CON ĐÃ
CHÚ Ý LẮNG NGHE!