KNTT - Bài 3. Lịch sử và văn hóa truyền thống địa phương em

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Thính
Ngày gửi: 12h:09' 18-09-2023
Dung lượng: 13.0 MB
Số lượt tải: 341
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Thính
Ngày gửi: 12h:09' 18-09-2023
Dung lượng: 13.0 MB
Số lượt tải: 341
Số lượt thích:
0 người
– Mô tả được một số nét văn hoá của địa phương.
- Lựa chọn và giới thiệu được ở mức độ đơn giản một
món ăn, một kiểu trang phục hoặc một lễ hội tiêu
biểu,... ở địa phương.
- Kể được câu chuyện về một trong số các danh nhân ở
địa phương.
• Quan sát hình ảnh bên và
chia sẻ những thông tin
mà em biết liên quan đến
Thực
"ăn"
hìnhvật
ảnh
đó. gì để sống?
• Hãy giới thiệu những
phong tục tương tự ở địa
phương em.
Gói bánh chưng vào
các dịp lễ, tết là một
nét đẹp văn hóa của
người Việt cổ, được
hình thành ngay từ
thời Văn Lang - Âu
Lạc và được duy trì
cho đến ngày nay.
Người Việt thường
dâng
cúng
bánh
chưng vào các dịp lễ,
tết để bày tỏ lòng
thành, sự biết ơn với
tổ tiên, trời đất và
cầu mong một năm
mưa thuận, gió hòa.
KHÁM
PHÁ
1 Văn hóa truyền
thống
Đọc thông tin và dựa vào Tài liệu giáo
dục địa phương, hãy thực hiện nhiệm
vụ:
• Kể tên mộThực
t số phong
t
ụ
c,
t
ậ
p
quán,
nhà
ở
,
l
ễ
vật "ăn" gì để sống?
hội và món ăn ở địa phương em
• Giới thiệu với bạn về một loại trang
để sống?
phục hoThực
ặc mvật
ột "ăn"
móngìăn/m
ột lễ hội tiêu
biểu ở địa phương em.
Kể tên một số phong tục, tập quán, nhà ở, lễ hội
và món ăn ở địa phương em
Phong tục, tập quán tiêu biểu ở Phú Thọ
Bày mâm ngũ quả
Xông đất
Cúng ông Công ông Táo
Lì xì
Nhà ở
Nhà ở truyền thống được đắp
bằng đất hoặc xây bằng gạch,
mái lợp lá hoặc ngói. Nhà
thường có ba gian: gian chính là
nơi thờ cúng và tiếp khách; hai
gian bên gọi là buồng, dùng làm
phòng ngủ hoặc chứa thóc, gạo,
đồ dùng....
Nhà ở
Hiện nay, nhà ở của
người dân có sự thay đổi
theo hướng hiện đại và
tiện nghi hơn.
Một số lễ hội tiêu biểu
Lễ hội Đền Hùng
Địa chỉ: Núi Nghĩa lĩnh- Hi Cương- Thành phố Việt Trì- Phú Thọ
Thời gian tổ chức : Lễ hội diễn ra từ ngày 01đến hết ngày 10 tháng 3 âm lịch. Việc tế lễ được tổ chức
rất trọng thể vào ngày chính hội (10/3), bắt đầu bằng lễ dâng hương có đại diện của Nhà nước, tại đền
Thượng là nơi xưa kia vua Hùng tế trời đất.
Hằng năm, người dân Mường trên địa bàn thường góp các lễ, hoa quả, cồng chiêng… họ
tổ chức lễ hội Thanh Hóa Pôôn Pôông nhằm tạ ơn vua trời đã giúp cho dân chúng biết
lao động, giúp cho các lương y có thể chữa bệnh cho nhân dân.
Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng gồm 2 phần: Phần Lễ và phần Hội.
Phần Lễ là nghi thức dâng hương, hoa, lễ vật của các đoàn đại biểu Đảng,
Chính phủ, các tỉnh, thành phố được tổ chức long trọng trên đền Thượng.
Phần Hội diễn ra xung quanh khu vực núi Hùng, gồm các hoạt động văn hóa
văn nghệ, các trò chơi dân gian như: Đấu vật, bắn nỏ, rước kiệu, thi gói, nấu
bánh chưng, giã bánh giầy, thi kéo lửa thổi cơm; hát Xoan, hát ghẹo, hát chèo,
kịch nói…
Lễ hội bơi Chải Bạch Hạc
Lễ hội bơi Chải Bạch Hạc được tổ chức vào tháng 3 âm lịch hằng năm tại
phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì. Đây là hình thức phục hiện có tính nghi lễ
và nghệ thuật về việc luyện tập thủy quân, thể hiện tinh thần thượng võ trong
truyền thống đánh giặc giữ nước từ thời Hùng Vương.
Lễ hội diễn ra trong 3 ngày: Ngày đầu bơi dạo để kiểm tra chải; ngày thứ hai
các giáp đưa kiệu xuống chải bơi ra sông Hồng đón các thần về; ngày thứ ba bơi
chính để đọ sức giữa các giáp. Mỗi đơn vị đua một thuyền, kiểu dáng thuyền hoàn
toàn giống nhau, chỉ khác màu sắc.
Lễ hội Hát Xoan xã Kim Đức
Lễ hội Hát Xoan được tổ chức từ mùng 1 - 5 Tết âm lịch tại xã Kim Đức,
thành phố Việt Trì. Đây là lễ hội tiêu biểu phản ánh nét sinh hoạt văn hoá dân gian
mang tính chất cửa đình của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước.
Với cách diễn xướng độc đáo, nội dung phản ánh các mối quan hệ xã hội,
gia đình, làng xóm và tình cảm gắn bó với quê hương đã nói lên tính nhân văn,
nhân bản sâu sắc của cư dân làng Kim Đức thể hiện trong lễ hội hát Xoan.
Trong những ngày diễn ra lễ hội, nhiều trò diễn dân gian cũng được tổ chức
như gói bánh chưng, giã bánh giầy, múa sư tử…
1. Bánh tai
Món ăn
Đặc sản bánh tai ở Phú Thọ món ăn dân dã nhưng đầy sức hấp dẫn. Vỏ bánh
mền, dẻo, thanh mát quyện với nhân thịt vị ngầy ngậy mà không ngấy. Ăn hoài mà
không bị ngán.
Món bánh Tai hay còn gọi là bánh Hòn Tai, bánh Trai. Đây vốn là một thứ quà ăn
sáng của người dân Phú Thọ.Nếu bạn tới tham quan nơi đây, đi ra đường buổi sáng sớm sẽ
bắt gặp những gánh hàng bánh Tai của các bà các mẹ gánh ra chợ bán.
Nhìn bên ngoài, đặc sản bánh tai ở Phú Thọ không có gì hấp dẫn, rất đơn điệu. Nhưng
những ai đã thưởng thức qua món ăn này sẽ nhớ mãi hương vị thanh mát, dẻo và ngậy
nhưng không ngán cùng cái tên rất lạ của bánh
2.Rau sắn muối chua Phú Thọ
Rau sắn Phú Thọ là món đặc sản nức tiếng được chế biến thành nhiều món ăn
ngon và lạ miệng. Những món ăn từ rau sắn được lấy từ những ngọn của cây sắn
xanh mướt trồng trên những núi đồi bạt ngàn.
Nguyên liệu làm món rau sắn muối:
Những búp sắn non mập mạp còn nguyên lớp phấn mịn phía đầu chồi, hái về ngâm qua nước cho bớt nhựa rồi
được vò nát. Người vò phải khéo léo làm sao cho lá sắn mềm, sóng đều nguyên búp chứ không vụn thành từng
đoạn.
Không phải thứ rau sắn nào cũng có thể ăn được. Sắn trồng trên nương, ngoài đồng ít người hái lá về ăn, mà
phải hái rau sắn trồng bờ rào. Hơn thế chỉ có rau sắn trắng lá xanh mới ăn được, loại sắn lá tre, màu tía ăn dễ
bị say!
Cách làm món rau sắn muối:
Sau khi vò xong, trộn lá sắn với chút muối cho thêm vị đậm đà. Cách này cũng giúp cho rau sắn nhanh chua
hơn và để lâu ngày không bị hỏng, bị váng. Bởi vậy khi thêm muối cũng phải lựa sao cho rau không quá mặn
mà khó nấu, cũng không quá nhạt để nổi váng, rau dễ bị hỏng. Rau sắn sau khi đã trộn muối đem cho vào vại
hoặc bình, để 4 đến 5 ngày ủ chua. Rau sắn muối có màu vàng đều, dậy mùi thơm hấp dẫn và tưởng chừng
như dù có thưởng thức bất cứ món ngon nào cũng không thể quên hương vị món dưa sắn.
3. Xáo chuối Lâm Thao món ăn quê nhà dân dã
Xáo chuối Lâm Thao Phú Thọ là món ăn đơn sơ, mộc mạc mang hương vị
đậm đà của quê hương.Tuy là một món ăn dân dã song món ăn này chỉ xuất hiện
trong những bữa tiệc cưới, khao họ, đám giỗ… thậm chí cả đám hiếu cũng không
thể thiếu món ăn này.
Nguyên liệu làm món xáo chuối:
Xáo chuối làm chẳng có gì phức tạp, cầu kỳ nhưng không phải ai cũng có thể nấu được món xáo chuối
ngon, đúng vị. Nguyên liệu chính để làm xáo chuối khá phổ biến và dễ kiếm tìm như chuối, xương sườn lợn,
một ít tiết lợn, một ít riềng, vài thìa nước tương. Loại chuối dùng để chế biến món này nhất thiết phải là chuối
tiêu, quả không quá xanh cũng không quá già và phải vừa mới cắt khỏi buồng thì khi làm chuối mới đỡ bị thâm
đen.
Cách làm món xáo chuối Lâm Thao:
Trước tiên quả chuối được rửa sạch, tước vỏ, cắt khúc rồi bổ đôi ngâm vào chậu nước muối để chuối
ra hết nhựa đen, được một lúc thì rửa sạch rồi để cho ráo nước. Xương lợn được rửa sạch chặt từng khúc
ngắn ướp với muối, mì chính rồi cho vào một cái nồi với một ít mỡ xào sơ qua. Tiếp đó, trút chuối vào cùng với
một ít riềng giã nhỏ, một ít nước tương đảo đều. Khi tất cả nguyên liệu ngấm gia vị thì đổ nước săm sắp rồi đun
cho đến khi chuối và xương đều chín nhừ thì cho tiết lợn đánh nhuyễn vào nồi và đun tiếp. Đun thêm khoảng 10
đến 15 phút thì nêm lại gia vị cho vừa ăn rồi tắt bếp.
Giới thiệu với bạn về một loại trang phục hoặc
một món ăn/một lễ hội tiêu biểu ở địa phương
em.
•
Áo dài luôn là trang
phục thanh lịch, ẩn
chứa và phô diễn
những triết lý sống
của mỗi người phụ
nữ.
1. Lập và hoàn thiện bảng (theo gợi ý dưới đây) về một số
nét văn hóa truyền thống tiêu biểu của địa phương em.
STT
Lĩnh vực
Tên gọi
Mô tả
1
Lễ hội
?
?
2
Món ăn
?
?
3
Phong tục, tập quán
?
?
…
?
?
?
STT Lĩnh vực
1
Lễ h ội
Tên gọi
Mô tả
2
Món ăn
3
Phong tục, Làm bánh - Các nguyên liệu để gói bánh chưng bao gồm: lá dong, g ạo
tập quán
chưng nếp, đậu xanh và thịt lợn.
vào Tết - Người Việt thường dâng cúng bánh chưng vào các dịp lễ,
Nguyên tết để bày tỏ lòng thành, sự biết ơn với tổ tiên, trời đất và
đán
cầu mong một năm mưa thuận, gió hòa.
DẶN DÒ
CHÀO TẠM
BIỆT!
- Lựa chọn và giới thiệu được ở mức độ đơn giản một
món ăn, một kiểu trang phục hoặc một lễ hội tiêu
biểu,... ở địa phương.
- Kể được câu chuyện về một trong số các danh nhân ở
địa phương.
• Quan sát hình ảnh bên và
chia sẻ những thông tin
mà em biết liên quan đến
Thực
"ăn"
hìnhvật
ảnh
đó. gì để sống?
• Hãy giới thiệu những
phong tục tương tự ở địa
phương em.
Gói bánh chưng vào
các dịp lễ, tết là một
nét đẹp văn hóa của
người Việt cổ, được
hình thành ngay từ
thời Văn Lang - Âu
Lạc và được duy trì
cho đến ngày nay.
Người Việt thường
dâng
cúng
bánh
chưng vào các dịp lễ,
tết để bày tỏ lòng
thành, sự biết ơn với
tổ tiên, trời đất và
cầu mong một năm
mưa thuận, gió hòa.
KHÁM
PHÁ
1 Văn hóa truyền
thống
Đọc thông tin và dựa vào Tài liệu giáo
dục địa phương, hãy thực hiện nhiệm
vụ:
• Kể tên mộThực
t số phong
t
ụ
c,
t
ậ
p
quán,
nhà
ở
,
l
ễ
vật "ăn" gì để sống?
hội và món ăn ở địa phương em
• Giới thiệu với bạn về một loại trang
để sống?
phục hoThực
ặc mvật
ột "ăn"
móngìăn/m
ột lễ hội tiêu
biểu ở địa phương em.
Kể tên một số phong tục, tập quán, nhà ở, lễ hội
và món ăn ở địa phương em
Phong tục, tập quán tiêu biểu ở Phú Thọ
Bày mâm ngũ quả
Xông đất
Cúng ông Công ông Táo
Lì xì
Nhà ở
Nhà ở truyền thống được đắp
bằng đất hoặc xây bằng gạch,
mái lợp lá hoặc ngói. Nhà
thường có ba gian: gian chính là
nơi thờ cúng và tiếp khách; hai
gian bên gọi là buồng, dùng làm
phòng ngủ hoặc chứa thóc, gạo,
đồ dùng....
Nhà ở
Hiện nay, nhà ở của
người dân có sự thay đổi
theo hướng hiện đại và
tiện nghi hơn.
Một số lễ hội tiêu biểu
Lễ hội Đền Hùng
Địa chỉ: Núi Nghĩa lĩnh- Hi Cương- Thành phố Việt Trì- Phú Thọ
Thời gian tổ chức : Lễ hội diễn ra từ ngày 01đến hết ngày 10 tháng 3 âm lịch. Việc tế lễ được tổ chức
rất trọng thể vào ngày chính hội (10/3), bắt đầu bằng lễ dâng hương có đại diện của Nhà nước, tại đền
Thượng là nơi xưa kia vua Hùng tế trời đất.
Hằng năm, người dân Mường trên địa bàn thường góp các lễ, hoa quả, cồng chiêng… họ
tổ chức lễ hội Thanh Hóa Pôôn Pôông nhằm tạ ơn vua trời đã giúp cho dân chúng biết
lao động, giúp cho các lương y có thể chữa bệnh cho nhân dân.
Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng gồm 2 phần: Phần Lễ và phần Hội.
Phần Lễ là nghi thức dâng hương, hoa, lễ vật của các đoàn đại biểu Đảng,
Chính phủ, các tỉnh, thành phố được tổ chức long trọng trên đền Thượng.
Phần Hội diễn ra xung quanh khu vực núi Hùng, gồm các hoạt động văn hóa
văn nghệ, các trò chơi dân gian như: Đấu vật, bắn nỏ, rước kiệu, thi gói, nấu
bánh chưng, giã bánh giầy, thi kéo lửa thổi cơm; hát Xoan, hát ghẹo, hát chèo,
kịch nói…
Lễ hội bơi Chải Bạch Hạc
Lễ hội bơi Chải Bạch Hạc được tổ chức vào tháng 3 âm lịch hằng năm tại
phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì. Đây là hình thức phục hiện có tính nghi lễ
và nghệ thuật về việc luyện tập thủy quân, thể hiện tinh thần thượng võ trong
truyền thống đánh giặc giữ nước từ thời Hùng Vương.
Lễ hội diễn ra trong 3 ngày: Ngày đầu bơi dạo để kiểm tra chải; ngày thứ hai
các giáp đưa kiệu xuống chải bơi ra sông Hồng đón các thần về; ngày thứ ba bơi
chính để đọ sức giữa các giáp. Mỗi đơn vị đua một thuyền, kiểu dáng thuyền hoàn
toàn giống nhau, chỉ khác màu sắc.
Lễ hội Hát Xoan xã Kim Đức
Lễ hội Hát Xoan được tổ chức từ mùng 1 - 5 Tết âm lịch tại xã Kim Đức,
thành phố Việt Trì. Đây là lễ hội tiêu biểu phản ánh nét sinh hoạt văn hoá dân gian
mang tính chất cửa đình của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước.
Với cách diễn xướng độc đáo, nội dung phản ánh các mối quan hệ xã hội,
gia đình, làng xóm và tình cảm gắn bó với quê hương đã nói lên tính nhân văn,
nhân bản sâu sắc của cư dân làng Kim Đức thể hiện trong lễ hội hát Xoan.
Trong những ngày diễn ra lễ hội, nhiều trò diễn dân gian cũng được tổ chức
như gói bánh chưng, giã bánh giầy, múa sư tử…
1. Bánh tai
Món ăn
Đặc sản bánh tai ở Phú Thọ món ăn dân dã nhưng đầy sức hấp dẫn. Vỏ bánh
mền, dẻo, thanh mát quyện với nhân thịt vị ngầy ngậy mà không ngấy. Ăn hoài mà
không bị ngán.
Món bánh Tai hay còn gọi là bánh Hòn Tai, bánh Trai. Đây vốn là một thứ quà ăn
sáng của người dân Phú Thọ.Nếu bạn tới tham quan nơi đây, đi ra đường buổi sáng sớm sẽ
bắt gặp những gánh hàng bánh Tai của các bà các mẹ gánh ra chợ bán.
Nhìn bên ngoài, đặc sản bánh tai ở Phú Thọ không có gì hấp dẫn, rất đơn điệu. Nhưng
những ai đã thưởng thức qua món ăn này sẽ nhớ mãi hương vị thanh mát, dẻo và ngậy
nhưng không ngán cùng cái tên rất lạ của bánh
2.Rau sắn muối chua Phú Thọ
Rau sắn Phú Thọ là món đặc sản nức tiếng được chế biến thành nhiều món ăn
ngon và lạ miệng. Những món ăn từ rau sắn được lấy từ những ngọn của cây sắn
xanh mướt trồng trên những núi đồi bạt ngàn.
Nguyên liệu làm món rau sắn muối:
Những búp sắn non mập mạp còn nguyên lớp phấn mịn phía đầu chồi, hái về ngâm qua nước cho bớt nhựa rồi
được vò nát. Người vò phải khéo léo làm sao cho lá sắn mềm, sóng đều nguyên búp chứ không vụn thành từng
đoạn.
Không phải thứ rau sắn nào cũng có thể ăn được. Sắn trồng trên nương, ngoài đồng ít người hái lá về ăn, mà
phải hái rau sắn trồng bờ rào. Hơn thế chỉ có rau sắn trắng lá xanh mới ăn được, loại sắn lá tre, màu tía ăn dễ
bị say!
Cách làm món rau sắn muối:
Sau khi vò xong, trộn lá sắn với chút muối cho thêm vị đậm đà. Cách này cũng giúp cho rau sắn nhanh chua
hơn và để lâu ngày không bị hỏng, bị váng. Bởi vậy khi thêm muối cũng phải lựa sao cho rau không quá mặn
mà khó nấu, cũng không quá nhạt để nổi váng, rau dễ bị hỏng. Rau sắn sau khi đã trộn muối đem cho vào vại
hoặc bình, để 4 đến 5 ngày ủ chua. Rau sắn muối có màu vàng đều, dậy mùi thơm hấp dẫn và tưởng chừng
như dù có thưởng thức bất cứ món ngon nào cũng không thể quên hương vị món dưa sắn.
3. Xáo chuối Lâm Thao món ăn quê nhà dân dã
Xáo chuối Lâm Thao Phú Thọ là món ăn đơn sơ, mộc mạc mang hương vị
đậm đà của quê hương.Tuy là một món ăn dân dã song món ăn này chỉ xuất hiện
trong những bữa tiệc cưới, khao họ, đám giỗ… thậm chí cả đám hiếu cũng không
thể thiếu món ăn này.
Nguyên liệu làm món xáo chuối:
Xáo chuối làm chẳng có gì phức tạp, cầu kỳ nhưng không phải ai cũng có thể nấu được món xáo chuối
ngon, đúng vị. Nguyên liệu chính để làm xáo chuối khá phổ biến và dễ kiếm tìm như chuối, xương sườn lợn,
một ít tiết lợn, một ít riềng, vài thìa nước tương. Loại chuối dùng để chế biến món này nhất thiết phải là chuối
tiêu, quả không quá xanh cũng không quá già và phải vừa mới cắt khỏi buồng thì khi làm chuối mới đỡ bị thâm
đen.
Cách làm món xáo chuối Lâm Thao:
Trước tiên quả chuối được rửa sạch, tước vỏ, cắt khúc rồi bổ đôi ngâm vào chậu nước muối để chuối
ra hết nhựa đen, được một lúc thì rửa sạch rồi để cho ráo nước. Xương lợn được rửa sạch chặt từng khúc
ngắn ướp với muối, mì chính rồi cho vào một cái nồi với một ít mỡ xào sơ qua. Tiếp đó, trút chuối vào cùng với
một ít riềng giã nhỏ, một ít nước tương đảo đều. Khi tất cả nguyên liệu ngấm gia vị thì đổ nước săm sắp rồi đun
cho đến khi chuối và xương đều chín nhừ thì cho tiết lợn đánh nhuyễn vào nồi và đun tiếp. Đun thêm khoảng 10
đến 15 phút thì nêm lại gia vị cho vừa ăn rồi tắt bếp.
Giới thiệu với bạn về một loại trang phục hoặc
một món ăn/một lễ hội tiêu biểu ở địa phương
em.
•
Áo dài luôn là trang
phục thanh lịch, ẩn
chứa và phô diễn
những triết lý sống
của mỗi người phụ
nữ.
1. Lập và hoàn thiện bảng (theo gợi ý dưới đây) về một số
nét văn hóa truyền thống tiêu biểu của địa phương em.
STT
Lĩnh vực
Tên gọi
Mô tả
1
Lễ hội
?
?
2
Món ăn
?
?
3
Phong tục, tập quán
?
?
…
?
?
?
STT Lĩnh vực
1
Lễ h ội
Tên gọi
Mô tả
2
Món ăn
3
Phong tục, Làm bánh - Các nguyên liệu để gói bánh chưng bao gồm: lá dong, g ạo
tập quán
chưng nếp, đậu xanh và thịt lợn.
vào Tết - Người Việt thường dâng cúng bánh chưng vào các dịp lễ,
Nguyên tết để bày tỏ lòng thành, sự biết ơn với tổ tiên, trời đất và
đán
cầu mong một năm mưa thuận, gió hòa.
DẶN DÒ
CHÀO TẠM
BIỆT!
 








Các ý kiến mới nhất