CHƯƠNG 1. ĐẶC ĐIỂM VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH
THỔ, ĐỊA HÌNH VÀ KHOÁNG SẢN VIỆT NAM.
BÀI 1. ĐẶC ĐIỂM VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH
THỔ

Nội dung
1.Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ.
2. Ảnh hưởng của vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ đối với sự
hình thành đặc điểm địa lí tự nhiên Việt Nam

Việt Nam, quốc hiệu là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, quốc kì là lá Cờ
đỏ sao vàng – biểu tượng thiêng liêng đặc biệt của dân tộc Việt Nam. Vậy đất
nước của chúng ta nằm ở đâu trên bản đồ thế giới và tiếp giáp với các quốc gia
nào trong số các quốc gia kể trên? Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ nước ta ảnh
hưởng như thế nào đối với sự hình thành đặc điểm địa lí tự nhiên nước ta? Để
biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

1. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ









Phạm vi lãnh thổ nước ta gồm những bộ phận
nào?
Vùng đất có diện tích bao nhiêu và gồm những
bộ phận nào?
Xác định đường bờ biển của nước ta. Đường
bờ biển nước ta dài bao nhiêu km? Nước ta có
bao nhiêu tỉnh, thành phố giáp biển?
Vùng biển nước ta có diện tích bao nhiêu và
gồm những bộ phận nào?
Trong vùng biển nước ta có bao nhiêu đảo lớn
nhỏ? Tại sao việc giữ vững chủ quyền của một
hòn đảo, dù nhỏ, lại có ý nghĩa rất lớn?
Vùng trời được xác định như thế nào?

Vùng đất

Vùng biển

1. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ (ghi bài)

a. Phạm vi lãnh :
Lãnh thổ nước ta là một khối thống nhất và toàn vẹn bao gồm:
vùng đất, vùng biển và vùng trời.
- Vùng đất: diện tích 331 344 km2 (2021)gồm toàn bộ phần đất
liền và các hải đảo.
- Vùng biển của Việt Nam ở Biển Đông có diện tích khoảng 1 triệu
km2, gồm 5 bộ phận: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.
- Vùng trời là khoảng không gian bao trùm lên
lãnh thổ nước ta.

1. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ
b. Vị trí địa lí
• Việt Nam nằm ở đâu trong khu vực Đông
Nam Á? Là cầu nối giữa các lục địa nào và
giữa các đại dương nào?
• Việt Nam nằm gần nơi giao nhau giữa các
luồng sinh vật và giữa các vành đai sinh
khoáng nào?
• Xác định vị trí tiếp giáp của nước ta.
• Xác định hệ tọa độ địa lí trên đất liền và trên
biển ở nước ta.

Sín Thầu -Mường Nhé - Điện Biên
10209'Đ

Lũng Cú-Đồng Văn- Hà Giang
23O23'B

vị trí tiếp giáp, hệ tọa độ địa
lí trên đất liền

Vạn Thạnh – Vạn Ninh - Khánh
Hòa 109024'Đ

Đất Mũi - Ngọc Hiển - Cà Mau
8034'B

Trên vùng biển, hệ tọa độ địa lí của nước ta còn
kéo dài tới khoảng vĩ độ 6°50'B (ở phía nam) và
từ kinh độ 101°Đ (ở phía tây) đến trên
117°20'Đ (ở phía đông).

1. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ (ghi bài)
b. Vị trí địa lí

- Việt Nam nằm ở rìa phía đông của bán đảo Đông
Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á.
- Tiếp giáp:
+ Phía bắc giáp: Trung Quốc.
+ Phía tây giáp Lào và Campuchia.
+ Phía đông và nam giáp Biển Đông

CỰC

MŨI CÀ MAU

NÚI RỒNGHÀ GIANG

CỰC
NAM

BẮC

CÁC ĐIỂM CỰC PHẦN ĐẤT LIỀN
MŨI ĐÔI-KHÁNH HÒA

CỰC
ĐÔNG

A PA CHẢI
ĐIỆN BIÊN

CỰC
TÂY

2. Ảnh hưởng của vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ đối
với sự hình thành đặc điểm địa lí tự nhiên Việt Nam
Phần câu hỏi

Phần trả
lời

Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta là  
gì?
Vị trí địa lí và lãnh thổ ảnh hưởng đến sự phân hóa khí hậu nước ta như thế  
nào?
  trả lời
Phần
Vì sao thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển?
Vì sao tài nguyên sinh vật và khoáng sản nước ta lại phong phú?

 

Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự phân hoá đa dạng của thiên  
nhiên nước ta theo chiều hướng nào?
 
Kể tên một số thiên tai thường xảy ra ở nước ta.

Phần câu hỏi
Vị trí địa lí và lãnh thổ
đã quy định đặc điểm
cơ bản của thiên nhiên
nước ta là gì?
Vị trí địa lí và lãnh thổ
ảnh hưởng đến sự phân
hóa khí hậu nước ta
như thế nào?

Phần trả lời
Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta
mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa và có sự phân hoá.

- Việt Nam nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến ở bán cầu Bắc nên tổng bức
xạ hằng năm lớn, cán cân bức xạ luôn dương. Nên khai thác được năng lượng
mặt trời (hình 1.3).
- Nước ta nằm trong khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của gió Mậu dịch
(Tín phong) và gió mùa châu Á nên khí hậu có hai mùa rõ rệt.

Vì sao thiên nhiên nước Thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển do tác động của các khối
ta chịu ảnh hưởng sâu khí di chuyển qua biển kết hợp với vai trò của Biển Đông. Nên nước ta khai thác
được năng lượng gió (hình 1.3) và phát triển du lịch biển (hình 1.4).
sắc của biển?

Phần câu hỏi

Phần trả lời

Vì sao tài nguyên sinh vật và - Đối với sinh vật: Việt Nam nằm trên đường di lưu của
khoáng sản nước ta lại nhiều luồng sinh vật. Thiên nhiên nước ta có tính đa dạng
sinh học cao với nhiều kiểu hệ sinh thái, thành phần loài và
phong phú?
nguồn gen.
- Đối với khoáng sản: do nằm ở nơi giao thoa của 2 vành
đai sinh khoáng lớn Thái Bình Dương và Địa Trung Hải
nên nước ta có tài nguyên khoáng sản phong phú.
Vị trí địa lí và phạm vi lãnh Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự phân hoá đa
thổ tạo nên sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên nước ta theo chiều Bắc - Nam và theo
dạng của thiên nhiên nước ta chiều Đông - Tây.
theo chiều hướng nào?
Kể tên một số thiên tai Bão, lũ lụt, hạn hán.
thường xảy ra ở nước ta.

2. Ảnh hưởng của vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ
đối với sự hình thành đặc điểm địa lí tự nhiên Việt Nam(ghi bài)
- Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta
mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa và có sự phân hoá.
+ Đối với khí hậu:  tổng bức xạ hằng năm lớn, cán cân bức xạ luôn dương,
khí hậu có hai mùa rõ rệt.
+ Thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển.
+ Đối với sinh vật:  tính đa dạng sinh học cao.
+ Đối với khoáng sản:  tài nguyên khoáng sản phong phú.
- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên
nước ta.
- Tuy nhiên, nước ta cũng nằm trong vùng hay xảy ra thiên tai, nhất là bão.

DẶN DÒ
Học bài cũ - đọc bài mới

Chúc các em học tốt