BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
1. Khái niệm quang hợp
Trò chơi: điền từ thích
hợp
Xác định nguyên liệu cây
lấy vào, sản phẩm tạo ra
trong quá trình quang hợp.
:Nước,
Carbondioxide,
Glucose, Oxygen, Diệp
lục, Ánh sáng, ghi chiều
mũi tên. Cho HS quan sát
tranh một cơ thể thực vật.

2
1
3
4

5

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
1. Khái niệm quang hợp

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
1. Khái niệm quang hợp
?1. Cho biết nguyên liệu (chất lấy vào), sản phẩm (chất tạo ra),
các yếu tố tham gia trong quá trình quang hợp.
Nguyên liệu: Carbon dioxide, nước.
Sản phẩm tạo thành: oxygen, chất hữu cơ.
Các yếu tố tham gia: Ánh sáng, diệp lục.

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
1. Khái niệm quang hợp
Yêu cầu HS quan sát tranh
bức tranh vừa hoàn thành
chú thích, trả lời tiếp câu
hỏi sau:
?2. Viết phương trình quang
hợp.
?3. Từ phương trình tổng
quát phát biểu khái niệm
quang hợp.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
1. Khái niệm quang hợp
Quang hợp là quá trình lá cây
sử dụng nước và khí carbon
dioxide nhờ năng lượng ánh
sáng đã được diệp lục hấp thu
để tổng hợp chất hữu cơ và giải
phóng oxygen.
2. Phương trình tổng quát
Nước + carbon dioxide
Glucose + Oxygen

→

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
3. Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hóa năng
lượng trong quang hợp

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
3. Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hóa năng
lượng trong quang hợp
Trong quá trình quang
hợp, các chất được trao
đổi giữa tế bào lá và môi
trường là carbondioxide,
nước, oxygen, glucose.
Năng lượng được chuyển
hóa từ quang năng thành
hóa năng.

?. Những chất nào được trao đổi
giữa tế bào lá và môi trường và
dạng năng lượng nào được chuyển
hóa trong quá trình quang hợp.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
3. Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hóa năng
lượng trong quang hợp
Nước và khí carbon
dioxide từ môi trường
được chuyển đến lục lạp ở
lá cây để tổng hợp thành
chất hữu cơ (glucose hoặc
tinh bột) và giải phóng khí
oxygen. Năng lượng từ ánh
sáng mặt trời (quang
năng) được chuyển hoá
thành năng lượng hoá học
(hoá năng) tích luỹ trong
các chất hữu cơ.

?. Tại sao nói “Trong quá trình
quang hợp, trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng luôn
diễn ra đồng thời”

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
3. Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hóa năng
lượng trong quang hợp
Trong quá trình quang
hợp, lá cây hấp thụ ánh
sáng mặt trời, thải ra khí
oxygen. Khi đứng dưới tán
cây lúc trời nắng cảm giác
dễ chịu hơn vì nhiệt độ
dưới tán cây thấp hơn so
với nhiệt độ môi trường
nơi không có cây, ngoài ra,
khí oxygen do cây tạo ra
cần thiết cho sự hô hấp.

?.Tại sao khi trời nắng, đứng
dưới bóng cây thường có cảm
giác dễ chịu hơn khi sử dụng ô
để che?

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Gân3lá

1Phiến lá
2 lá
Cuống

Các bộ phận của lá

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp

Lá của một số loại cây

Quan sát hình 19.2 nhận xét hình dạng, kích thước, màu sắc của
phiến lá. So sánh diện tích bề mặt của phiến lá với cuống lá.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với
chức năng quang hợp

Hình 22.3. Sơ đồ mô tả vai trò của lá với
chức năng quang hợp

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với
chức năng quang hợp

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với
chức năng quang hợp

Hình thái cấu tạo của lá phù hợp chức năng quang hợp

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với
chức năng quang hợp

Cấu tạo của lá cây

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với
chức năng quang hợp

Sự trao đổi khí qua khí khổng mở trong quang hợp ở lá cây

Khí khổng mở (a) và khí khổng đóng

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Khái quát về quang hợp
II. Vai trò của lá cây với
chức năng quang hợp
Lá là cơ quan chủ yếu thực
hiện quá trình quang hợp

PHIẾU HỌC TẬP
Họ và tên: …………………………………….
Lớp: ……………………………. Nhóm: ……
Câu 1. Đọc thông tin SGK mục II và quan sát
Hình 22.3 rồi hoàn thành nội dung bảng 22.2 sau:
Bộ phân

Đặc điểm

Phiến lá
Lục lạp
Gân lá
Khí khổng

 
 
 
 

Vai trò trong
quang hợp
 
 
 
 

Câu 2. Ở các loài cây có lá biến đổi như xương
rồng, cành giao, … bộ phận nào trên cây sẽ
thực hiện quá trình quang hợp?
 
 
 
 

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

Câu 1:
Bộ
phân
Phiến
lá

Đặc điểm Vai trò trong quang hợp

Có dạng
bản
mỏng,
diện tích
bề mặt
lớn.
Lục
Chứa
lạp
nhiều
diệp lục
Gân lá Phân bố
nhiều trên
phiến lá
Khí
Phân bố
khổng nhiều trên
lớp
bì.

Phiến lá dạng bản mỏng thuận
lợi cho sự trao đổi khí CO2 và
O2; diện tích bề mặt lớn làm
tăng diện tích tiếp xúc và khả
năng hấp thụ ánh sáng.
Diệp lục hấp thụ ánh sáng để
quang hợp.

Gân lá giúp vận chuyển
nguyên liệu và sản phẩm của
quang hợp.
Khí khổng là nơi khí CO2 đi từ
bên ngoài vào bên trong lá và
biểu khí O2 đi từ trong lá ra ngoài
môi trường.

Cấu tạo của lá cây

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Câu 2. Ở các loài cây có lá biến
đổi như xương rồng, cành giao,
… bộ phận nào trên cây sẽ thực
hiện quá trình quang hợp?
Ở các loài cây có lá biến đổi
như xương rồng, cành giao,
… phần thân non màu xanh
thực hiện quang hợp. Các
phần xanh của cây (thân) có
sắc tố diệp lục nên vẫn thực
hiện được quang hợp.

Xương rồng

Cành giao

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
- Phiến lá có dạng bản mỏng, diện
tích bề mặt lớn.
- Trên phiến lá có nhiều gân giúp
vận chuyển nguyên liệu và sản
phẩm quang hợp
- Lớp biểu bì lá có nhiều khí khổng
(là nơi carbon dioxide đi từ bên
ngoài vào bên trong lá và khí
oxygen đi từ trong lá ra ngoài môi
trường).
- Lá chứa nhiều lục lạp (bào quan
quang hợp) chứa diệp lục có khả
năng hấp thụ và chuyển hóa năng
lượng sánh sáng. Chất hữu cơ được
tổn hợp tại lục lạp.

Cấu tạo của lá cây

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp

Cách xếp lá trên thân và cành cũng giúp lá thu nhận
nhiều ánh sáng. Ở các mấu thân hoặc cành, lá thường
xếp so le và mặt lá thường vuông góc với tia sáng mặt
trời để thu nhận được nhiều ánh sáng nhất.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Vì sao lá cây có màu xanh?
Những cây lá không có màu
xanh có quang hợp được
không?

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức
năng quang hợp

Cây sồi lá đỏ

Vì sao lá cây có màu xanh?
Những cây lá không có màu
xanh có quang hợp được không?
Ngoài sắc tố màu xanh lục
(chlorophyll) chứa trong lục lạp
còn có sắc tố cam, đỏ, tím, …
Tùy vào tỉ lệ sắc tố chứa trong lá
cây mà chúng sẽ màu sắc khác
nhau. Do đó, các loại lá đó dù
không có màu xanh lục nhưng
chúng vẫn chứa diệp lục và có
khả năng quang hợp bình
thường.

Cây huyết dụ

Cây phong
lá đỏ
Lá tía
tô

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
?. Vì sao ở đa số các loài thực vật,
mặt trên của lá có màu xanh đậm
hơn mặt dưới của lá?
Vì lục lạp tập trung nhiều ở mặt
trên của lá để có thể hấp thụ ánh
sáng nhiều hơn, thực hiện quang
hợp có hiệu quả.

Cấu tạo của lá cây

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
EM CÓ BIẾT
Mật độ khí khổng của lá rất lớn,
cứ 1cm2 diện tích mặt lá có
khoảng 30 000 khí khổng.
Số lượng khí khổng ở mặt trên và
mặt dưới của lá khác nhau tùy
theo loài thực vật. Đa số các loài
thực vật có số lượng khí khổng ở
mặt trên ít hơn mặt dưới

Cấu tạo của lá cây

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
EM CÓ BIẾT
Hầu hết các cây có lá dạng bản dẹt tuy nhiên một số loài cây có
lá dạng hình kim như thông, cây tùng, cây trắc bách diệp, …

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Nhiều loài thực vật thủy sinh (sen, súng, …) mặt trên
của lá lại có số lượng khí khổng nhiều hơn mặt dưới.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Một số loài thực vật khác (ngô, lúa mì, …) có số lượng
lỗ khí tương đối đồng đều giữa hai mặt của lá.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Vì sao trong bể kính nuôi cá người ta thường cho vào các loại
cây thủy sinh (ví dụ rong đuôi chó)?
Khi rong và cây thuỷ sinh quang hợp sẽ cung cấp thêm khí
oxygen cho cá.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Vì sao trong nông nghiệp để tăng năng suất, người ta thường dùng
đèn để chiếu sáng vào ban đêm ở một số loại cây trồng?
Việc chiếc sáng vào ban đêm làm tăng cường độ quang hợp, giúp
cây tổng hợp chất hữu cơ nhiều hơn. Điều này làm tăng năng suất
cây trồng.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

LUYỆN TẬP
Câu 1: Trong quá trình quang hợp, nước được lấy từ đâu?
A. Nước được lá lấy từ đất lên.
B. Nước được rễ hút từ đất lên thân và đến lá.
C. Nước được tổng hợp từ quá trình quang hợp.
D. Nước từ không khí hấp thụ vào lá qua các lỗ khí.
Câu 2: Sản phẩm của quang hợp là
A. nước, carbondioxide.
B. ánh sáng, diệp lục.
C. oxygen, glucose.
D. glucose, nước.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

LUYỆN TẬP
Câu 2: Trong các phát biểu sau đây về quang hợp, có bao nhiêu
phát biểu đúng
I. Chỉ có lá mới có khả năng thực hiện quang hợp.
II. Nước là nguyên liệu của quang hợp, được rễ cây hút từ môi
trường bên ngoài vào vận chuyển qua thân lên lá.
III. Không có ánh sáng, cây vẫn quang hợp được.
IV. Trong quang hợp, năng lượng được biến đổi từ quang năng
thành hóa năng.
V. Trong lá cây, lục lạp tập chung nhiều ở tế bào lá.
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

VẬN DỤNG
Kể tên các loại cây cảnh trồng trong nhà mà vẫn tươi tốt? Em
hãy giải thích cơ sở khoa học của hiện tượng đó. Nêu ý nghĩa
của việc để cây xanh trong phòng khách.
Nhiều loại cây
cảnh trổng trong
nhà mà vẫn
xanh tót do nhu
cầu chiếu sáng
của cây không
cao, thường là
nhóm cây Ưa
bóng. Ví dụ: cây
trầu bà, cây kim
ngân, cây dương
xỉ,...

BÀI 20: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

VẬN DỤNG
Bà ngoại của Mai có một mảnh vườn nhở trước nhà. Bà đã gieo
hạt rau cải ở vườn. Sau một tuần, cây cải đã lớn và chen chúc
nhau. Mai thấy bà nhổ bớt những cây cải mọc gần nhau, Mai
không hiểu được tại sao bà lại làm thế. Em hãy giải thích cho
bạn Mai hiểu ý nghĩa việc làm của bà.
Trồng cây với mật
độ phù hợp sẽ tạo
điểu kiện cho cây
được cung câp đủ
ánh sáng, không khí,
nước,... giúp cây thực
hiện tốt quá trình
quang hợp, tổng hợp
chất hữu cơ.

Em hãy cho biết tại sao
phải trồng cây gây rừng.
Cây có vai trò giữ đất,
giữ nước. Rừng nhiều cây
xanh chức năng này sẽ
tăng lên. Mất rừng làm
tăng nguy cơ xảy ra sạt lở,
xói mòn đất, lũ lụt, hạn
hán,…Do đó, chúng ta
phải tích cực bảo vệ rừng,
trồng cây gây rừng hằng
năm.

Việc trồng nhiều cây xanh có lợi ích
gì đối với vấn đề bảo vệ môi trường?
- Trồng nhiều cây xanh giúp cung cấp
một lượng lớn oxy cho chúng ta thở.
- Cây xanh có thể làm chậm sự bốc
hơi nước, tăng độ ẩm không khí. Rễ cây
có khả năng giữ đất, giữ nước tốt. Vì thế
thi đến mùa mưa bão, cây có thể giúp
giữ nước và cản trở dòng nước chảy
trên bề mặt, hạn chế tốc độ của gió thổi,
từ đó hạn chế tình trạng bão, lũ lụt, xói
mòn đất do nước chảy mạnh.
- Trồng nhiều cây xanh ở các khu dân
cư giúp cho không khí trong lành hơn,
làm bóng mát ngăn chặn ánh nắng mặt
trời, hạn chế tác hại của các bức xạ mặt
trời lên con người.

MÙA XUÂN LÀ TẾT TRỒNG CÂY

Tại sao nói “Rừng là lá phổi xanh” của Trái Đất?
Rừng là nơi sống của một số lượng lớn các loài thực vật, là
nơi điều hòa khí hậu, điều hòa không khí, trao đổi khí cho
mọi hoạt động sống và sản xuất của con người.

Biết tận dụng những lợi ích của cây xanh để
chăm sóc sức khỏe (trồng nhiều cây xanh, lựa
chọn được cây làm sạch không khí cho gia đình,
lựa chọn thực phẩm,…).