TIẾT 4

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI MÔN LỊCH SỬ LỚP 7

Bài 3: SỰ HÌNH THÀNH QUAN HỆ SẢN XUẤT
TƯ BẢN CHỦ NGHĨA Ở TÂY ÂU TRUNG ĐẠI

KNTT

2

1. Những biến đổi trong xã hội Tây
Âu
-Sau các cuộc phát kiến địa lí,

sản xuất hàng hóa và thương
mại ở Tây Âu phát triển mạnh:
+ Cảng biển sầm uất.
+ Nhiều xưởng sản xuất, công
ty thương mại, trang trại lớn ra
đời
-Xã hội Tây Âu phân hóa sâu sắc:
+ Thương nhân, chủ xưởng,…trở
lên giàu có, chi phối XH.
+ Nông dân, thợ thủ công,…
nghèo đói, bị bần cùng hóa.

Sau các cuộc phát kiến địa lí
trong xã hội Tây Âu có những
biến đổi chính?

“Việc tìm thấy những vùng có mỏ vàng và mỏ bạc ở châu Mỹ,
việc tuyệt diệt những người bản xứ, bắt họ làm nô lệ và chôn
vùi họ trong các hầm mỏ; việc bắt đầu đi chinh phục và cướp
bóc miền Đông Ấn; việc biến châu Phi thành khu cấm để săn
bắt, buôn bán người da đen - đó là buổi bình minh của thời đại
sản xuất tư bản chủ nghĩa”

“Chủ nghĩa tư bản ngay từ khi mới ra đời, khắp mọi lỗ chân lông của nó
đã đầm đìa những máu và bùn nhơ ”.

Trao đổi mua bán hàng hóa với các nước phương Đông

Trao đổi mua bán hàng hóa với các nước phương Đông

Hãy cho biết quá trình tích lũy vốn và tập trung nhân công của giai
cấp tư sản trong giai đoạn đầu?
Thương nhân
và quý tộc
TÂY ÂU

CƯỚP BÓC
THUỘC ĐỊA
BUÔN BÁN
NÔ LỆ

VỐN

RÀO ĐẤT
CƯỚP RUỘNG

NHÂN CÔNG

NỀN SX
TƯ BẢN

1. Những biến đổi trong xã hội Tây Âu

-Sau các cuộc phát kiến địa lí, quý tộc và thương
nhân, chủ xưởng châu Âu -> giàu có (Tư sản).
- Họ mở rộng sản xuất, kinh doanh(lập đồn điền, công
ty thương mại)
+ Nông dân, thợ thủ công… ->nghèo đói, bị bần cùng
hóa (Vô sản).

2. Sự nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở
Tây Âu

.
Nêu những biểu hiện của sự nảy sinh chủ
nghĩa tư bản ở Tây Âu.

- Hiện tượng “cừu ăn thịt người”:

+ Vào thế kỉ XV-XVI, khi nhu cầu lông cừu tăng cao, số đông địa chủ và quý tộc
Anh đã chuyển sang nuôi cừu để lấy lông bán nhằm thu lợi nhuận.
+ Các quý tộc đã cướp ruộng đất của nông dân, lập các đồng cỏ chăn nuôi cừu,
khiến nông dân mất đất, thất nghiệp ⇒ phải bán sức lao động ⇒ trở thành
công nhân.
- Hiện tượng buôn bán nô lệ: 
+ Các nước Tây Âu bắt hàng triệu người da đen ở châu Phi đem bán cho các
chủ đồn điền, hầm mỏ ở châu Âu, châu Mĩ…
+ Nhờ vào việc cướp bóc tài nguyên ở các nước thuộc địa và buôn bán nô lệ…
nên các thương nhân, quý tộc Tây Âu đã nhanh chóng giàu có, họ tích lũy được
những số vốn ban đầu, và sử dụng số vốn đó cho việc tái đầu tư sản xuất.

⇒ Vậy nên nói:  hiện tượng “Cừu ăn thịt người” ở nước Anh và buôn
bán nô lệ là những nhân tố hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ

 Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành trong lòng xã
hội phong kiến ở Tây Âu.
Cướp bóc của cải, tài nguyên
Qúy tộc
Thương nhân Mở rộng kinh doanh, lập

Giai cấp tư sản
(bóc lột)

xưởng, đồn điền…

Quan hệ sản xuất tư bản
chủ nghĩa hình thành

Nông nô

Bị cướp đoạt ruộng đất
Làm thuê trong các đồn
điền…

Giai cấp vô sản
(bị bóc lột)

2. Sự nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở
Tây Âu
- Từ thế kỉ XVI, các công trường thủ công, công ty
thương mại ra đời…
- Xã hội xuất hiện: Tư sản và Vô sản.
=>Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình
thành trong lòng xã hội phong kiến Tây Âu.

LUYỆN TẬP
- Xã hội Tây Âu có sự xuất hiện của các giai cấp
mới: tư sản và vô sản:
? Em
hãytưkểsản:
tênNhững
các giai
cấpthương
mới trong
XH
+
Giai cấp
thợ cả,
nhân, quí
tộc
công
thủgiai
công,
chủnày
trang
trại,
Tâymới,
Âu.chủ
Địa
vị trường
của các
cấp
trong
chủ ngân hàng: Họ có quyền công dân, giàu có và
xãhoa,
hội chi
thếphối
nàotoàn bộ xã hội.
xa
+ Giai cấp vô sản: Thợ thủ công, người làm thuê,
nông dân mất đất, ...: Họ không có quyền công dân,
nghèo đói và bị bần cùng hoá, bị bóc lột nặng nề.

Sau các cuộc phát kiến địa lí, bên cạnh những hệ quả tích
cực, nó còn dẫn đến sự ra đời của chủ nghĩa thực dân và
nạn cướp bóc thuộc địa và nạn buôn bán nô lệ da đen
khiến cuộc sống của dân nghèo thành thị và người nông
dân trong xã hội Tây Âu trở nên vô cùng khổ cực. Tầng lớp
quý tộc, thương nhân Tây Âu ra sức cướp bóc của cải, tài
nguyên của các nước thuộc địa. Họ còn dùng bạo lực để
cướp đoạt ruộng đất của nông dân. Ruộng đất của nông
dân bị biến thành đồng cỏ chăn cừu phục vụ cho sản xuất
len dạ. Nông dân bị mất ruộng đất chỉ còn con đường đi
làm thuê, bán sức lao động cho những ông chủ giàu có.
Đối với thợ thủ công ở thành thị, do rủi ro, do vay nặng
lãi, do thuế khoá,... đã mất tư liệu sản xuẩt và phải đi làm
thuê. Một số dân nghèo phải đi lang thang, đi ăn xin sống

VẬN DỤNG
Tìmphát
hiểukiến
thêm
vềbên
sự cạnh
thaynhững
đổi hệ quả tích cực, nó
Sau các cuộc
địa lí,
còn dẫn đến sự
ra đời
của chủ
nghĩa
trong
cuộc
sống
củathực
dândân và nạn cướp bóc
thuộc địa và nạn
buônthành
bán nôthị
lệ da
khiến cuộc sống của dân
nghèo
và đen
người
nghèo thành thị và người nông dân trong xã hội Tây Âu trở nên vô
nông dân trong xã hội Tây
cùng khổ cực. Tầng lớp quý tộc, thương nhân Tây Âu ra sức cướp
Âunguyên
sau các
cuộc
phátthuộc
kiếnđịa. Họ còn dùng bạo
bóc của cải, tài
của
các nước
địa ruộng
lí. Viếtđất
đoạn
văn dân.
ngắnRuộng đất của nông
lực để cướp đoạt
của nông
dân bị biến thành
đồng15
cỏdòng
chăn cừu
vụ cho sản xuất len dạ.
khoảng
nóiphục
về sự
Nông dân bị mất ruộng
đất đổi
chỉ còn
thay
đó.con đường đi làm thuê, bán
sức lao động cho những ông chủ giàu có. Đối với thợ thủ công ở
thành thị, do rủi ro, do vay nặng lãi, do thuế khoá,... đã mất tư
liệu sản xuẩt và phải đi làm thuê. Một số dân nghèo phải đi lang
thang, đi ăn xin sống qua ngày. Nếu ai đi lang thang mà còn khoẻ
mạnh sẽ bị bắt và bị phạt nặng. Tất cả bọn họ đều không có

YÊU CẦU

SẢN PHẨM

Câu 1: Những giai cấp mới Giai cấp tư sản và giai cấp vô sản
nào được hình thành trong
xã hội Tây Âu ?

Câu 2: Những giai cấp đó Giai cấp tư sản vốn là những người thợ cả đứng đầu phường hội,
trước đây xuất thân từ giai những thương nhân hoặc thị dân giàu có,..giai cấp vô sản vốn là
cấp, tầng lớp nào?
những người lao động làm thuê, bị bóc lột thậm tệ
Câu 3: Địa vị của họ trong Giai cấp tư sản dù nắm giữ nhiều của cải nhưng chưa có địa vị
xã hội phong kiến như thế chinh trị trong xã hội phong kiến, bị quý tộc phong kiến khinh
nào?
miệt; giai cấp vô sản không có của cải, địa vị trong xã hội

2

Luyện tập
Câu 1. Các cuộc phát kiến địa lý đã
mang lại sự giàu có cho tầng lớp nào ở
châu Âu?
A.Tăng lữ, quý tộc.
B.Công nhân, Nông dân
C. Thương nhân, quý tộc
D. Tướng lĩnh quân sự.

Câu 2. CNTB ở châu Âu được hình thành
trên cơ sở nào?
A. Sự phá sản của chế độ phong kiến.
B. Các thành thị trung đại ngày càng phát
triển.
C. Sự bóc lột của giai cấp tư sản đối với
công nhân làm thuê.

2

Luyện tập
Câu 1. Các cuộc phát kiến địa lý đã
mang lại sự giàu có cho tầng lớp nào ở
châu Âu?
A.Tăng lữ, quý tộc.
B.Công nhân, Nông dân
C. Thương nhân, quý tộc
D. Tướng lĩnh quân sự.

Câu 2. CNTB ở châu Âu được hình thành
trên cơ sở nào?
A. Sự phá sản của chế độ phong kiến.
B. Các thành thị trung đại ngày càng phát
triển.
C. Sự bóc lột của giai cấp tư sản đối với
công nhân làm thuê.

VẬN DỤNG

Trong các hệ quả của cuộc phát
kiến địa lý, theo em hệ quả nào là
quan trọng nhất? Vì sao?

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

Hướng đi thám hiểm của C.Cô-lôm-bô là đi về

A. hướng Nam
.

B. hướng Đông.
C. hướng Tây
D. hướng Bắc.

Hết
giờ

00
01
02
06
03
09
04
08
07
05
10

Start
Đáp án

HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
- Học bài.
- Đọc trước nội dung:
Bài 4. VĂN HÓA PHỤC HƯNG