ĐỊA LÍ

BÀI 3: KHÍ HẬU VÀ SÔNG NGÒI
( TIẾT 1)

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:

Bài 3:Khí hậu và sông ngòi
(Tiết 1)

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:Bài 3
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)

A. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
a. Nhớ lại các kiến thức đã học ở lớp 3 về tên và đặc điểm của
các đới khí hậu.
Tên và đặc điểm của các đới khí hậu:
* Nhiệt đới: nóng quanh năm.
* Ôn đới: khí hậu ôn hòa, có đủ bốn mùa.
* Hàn đới: rất lạnh, quanh năm đóng băng ở hai cực của Trái
Đất.

. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
b. Chỉ trên quả Địa cầu và nói tên các đới khí hậu ở bán cầu Bắc
và bán cầu Nam
A

Từ đường xích đạo nằm giữa quả Địa cầu chia làm hai miền: bán cầu
Bắc và bán cầu Nam.
- Miền trên là bán cầu Bắc: từ đường xích đạo đến chí tuyến Bắc có đới
khí hậu là nhiệt đới; từ chí tuyến Nam đến vòng Bắc cực có đới khí hậu
là ôn đới; từ vòng Bắc cực đến cực Bắc có đới khí hậu là hàn đới.
- Miền dưới là bán cầu Nam: từ đường xích đạo đến chí tuyến Nam có
đới khí hậu là nhiệt đới; từ chí tuyến Bắc đến vòng Nam cực có đới khí
hậu là ôn đới; từ vòng Nam cực đến cực Nam có đới khí hậu là hàn đới.

A. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
c. Chỉ vị trí của Việt Nam trên quả Địa cầu và cho biết nước ta nằm ở
đới khí hậu nào.

Việt Nam ở Đông Nam Á và nằm ở đới khí hậu là nhiệt đới.
d. Ở đới khí hậu đó, nước ta có khí hậu nóng hay lạnh..
Ở đới khí hậu đó, nước ta có khí hậu nóng.

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi
a) Đọc kĩ đoạn hội thoại dưới đây
b) Hỏi bạn và thầy , cô những gì em chưa hiểu khi đọc đoạn hội thoại

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi
3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:
a. Chỉ trên hình 1:
- Hướng gió tháng 1 và hướng gió tháng 7.
- Dãy núi Bạch Mã.
- Miền khí hậu có mùa đông lạnh và miền khí hậu nóng quanh năm.

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi
3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:

a. Trên hình 1:
Hướng gió tháng 1 là Đông Bắc.
Hướng gió tháng 7 là Tây Nam và Đông Nam.
Dãy Bạch Mã là ranh giới giữa tỉnh Thừa Thiên - Huế với tỉnh Quang Nam và
thành phố Đà Nẵng.
Miền khí hậu có mùa đông lạnh từ dãy Bạch Mã trở lên phía Bắc. Miền khí
hậu nóng quanh năm từ dãy Bạch Mã trở xuống phía Nam.

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi
3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:

b. Đọc thông tin trong hình 1, tìm sự khác nhau giữa khí hậu miền Bắc và miền
Nam
- Miền Bắc có bốn mùa: mùa đông lạnh và ít mưa, mùa xuân có mưa phùn ấm
ướt, mùa thu trời se lạnh và khô hanh.
- Miền Nam khí hậu nóng quanh năm, chỉ có mùa mưa và mùa khô. Mùa khô hầu
như không mưa, ban ngày nắng chói chang, ban đêm dịu mát hơn.

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
1. Làm việc với quả địa cầu
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi
3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:
4. Tìm hiểu ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất
a. Dựa vào thực tế ở địa phương, hãy nêu một số ảnh hưởng của khí hậu tới đời
sống và sản xuất.Ghi vào vở kết quả thảo luận theo hai bảng dưới đây:
Ảnh hưởng tích cực

Ảnh hưởng tiêu cực

Nắng nóng, mưa nhiều giúp cây cối phát
……………………………………………
…………………………………………….
Nắng
gây hạn hán.
…………………………………………….
triển
tốt.
……………………………………………..
Mưa
nhiều gây lũ lụt.
Mưa nhiều làm không khí trong lành hơn. Có nhiều bão phá hoại nhà cửa, mùa màng.

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
4. Tìm hiểu ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất
b. Đọc thông tin để bổ sung hiểu biết của em và gạch bút chì dưới những thông
tin là mới đối với em.

- Khí hậu nước ta nói chung là nóng và mưa nhiều nên cây cối dễ
phát triển. Tuy vậy, hằng năm thường hay có bão, có năm mưa
lởn gậy lũ lụt, có năm lai xảy ra hạn hán làm ảnh hưởng đến đời
sống và hoạt động sản xuất của con người.

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
4. Tìm hiểu ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất
b. Đọc thông tin để bổ sung hiểu biết của em và gạch bút chì dưới những thông
tin là mới đối với em.
c. Những hậu quả do lũ lụt hoặc hạn hán gây ra ở địa phương em là:
- Lũ lụt làm mất của cải, hư hỏng hết hoa màu, làm thiệt hại đến tính mạng con người, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh...
- Hạn hán làm đất đai nứt nẻ, thiếu nước tưới tiêu và sinh hoạt, mùa màng thất bát.

* Những thông tin mới đối với em là:
- Khí hậu nước ta nói chung là nóng và mưa nhiều nên cây cối dễ phát
triển. Tuy vậy, hằng năm thường hay có bão, có năm mưa lớn gậy lũ
lụt, có năm lại xảy ra hạn hán làm ảnh hưởng đến đời sống và hoạt
động sản xuất của con người.

Thứ 6 ngày 10 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện.
a. Đọc
thông
75 SGK.
b.
Trả lời
các tin
câutrang
hỏi sau:
/?/ Nêu một số đặc điểm của sông ngòi ở nước ta?
- Mạng lưới sông ngòi dày đặc
- Chủ yếu là sông nhỏ và phân bố khắp cả nước.
- Lượng nước sông thay đổi theo mùa
+ Mùa khô, nước sông hạ thấp
+ Mùa mưa, nước sông dâng lên gây lũ lụt
+ Mùa lũ, nước lớn và đục, chứa nhiều phù sa

Thứ năm ngày 6 tháng 10 năm 2022
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện.
b. Trả lời các câu hỏi sau:
- Nước sông lên xuống theo mùa có những ảnh hưởng gì tới đời sống và sản
xuất của nhân dân ta?
- Vào mùa khô, có thể gây hạn hán thiếu nước cho đời sống và sản xuát nông
nghiệp, sản xuất thủy điện, giao thông đường thủy gặp khó khăn.

Thứ tư ngày 6 tháng 10 năm 2021
Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi (Tiết 1)
A. Hoạt động cơ bản
5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện.
c. Chỉ trên hình 2 (trang 76 sgk) và nêu tên một số con sông ở nước ta.
Tên một số sông ở nước ta là:
- Miền Bắc: sông Hồng, sông Đà, sông Thái Bình …
- Miền Trung: phần lớn là sông nhỏ, ngắn, dốc ví dụ như: sông Cả, sông Mã, sông
Đà Rằng.
- Miền Nam: sông Tiền, sông Hậu, sông Đồng Nai …

KHỐI 5 - MÔN ĐỊA LÍ

Bài 3: KHÍ HẬU VÀ
SÔNG NGÒI (Tiết 2)

CÂU NÀO ĐÚNG ?

Đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió
mùa ở nước ta

• Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều giúp cây cối phát
triển nhanh, xanh tốt quanh năm. Sự thay đổi
khí hậu theo vùng, theo miền đóng góp tích cực
cho việc đa dạng hoá cây trồng.

Đ

• Tuy nhiên hằng năm, khí hậu cũng gây ra
những trận bão, lũ lụt, hạn hán làm ảnh hưởng
không nhỏ đến đời sống và sản xuất của nhân
dân ta.

Đ

CÂU NÀO ĐÚNG ?
• Khí hậu nước ta thuận lợi cho cây cối phát
triển, xanh tốt quanh năm
•
Nhưng cũng gây ra một số khó khăn, cụ
thể là: có năm mưa lớn gây lũ lụt; có năm ít
mưa gây hạn hán; bão có sức tàn phá lớn,…

Đ
Đ

VIỆT NAM
Vị trí
Nằm
trong
vùng
nhiệt
đới

- Gần biển.
- Trong
vùng có
gió mùa

Khí hậu nhiệt đới
gió mùa

Hình dạng
Ảnh hưởng của khí
hậu đến đời sống
và sản xuất

Trải
dài từ
Bắc
vào
Nam
Khí hậu thay
đổi theo vùng

- Cây cối xanh tốt quanh năm, trồng được
nhiều loại cây.
- Có bão, lũ lụt, hạn hán ảnh hưởng đến đời
sống và sản xuất của nhân dân

Thứ hai, ngày 25 tháng 10
năm 2021
Địa lí

Bài 3. KHÍ HẬU VÀ SÔNG
NGÒI
Hướng dẫn học trang 72
(
Tiết
2)
Mục tiêu
- Nêu được một số đặc điểm chính của sông ngòi nước
ta và vai trò của sông ngòi đối với đời sống và sản xuất.
- Nhận biết được mối quan hệ đon giản giữa khí hậu và
sông ngòi.
- Chỉ được một số con sông trên bản đồ (lược đồ)

Bài 3. Khí hậu và sông ngòi
HOẠT ĐỘNG 5

sông ngòi

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản 

5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện
a. Đọc thông tin (trang 75 sgk).

Sông mùa cạn

Sông mùa lũ

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản 

5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực
hiện
b. Trả lời các câu hỏi sau:
-Nêu một số đặc điểm của sông ngòi ở
nước ta.
Nước sông lên xuống theo mùa có những
ảnh hưởng gì tới đời sống và sản xuất của
nhân dân ta?

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản 

*Một số đặc điểm của sông ngòi ở nước ta là:
- Mạng lưới sông ngòi dày đặc
- Chủ yếu là sông nhỏ và phân bố khắp cả nước.
- Lượng nước sông thay đổi theo mùa
+Mùa khô, nước sông hạ thấp
+Mùa mưa, nước sông dâng lên gây lũ lụt
+Mùa lũ, nước lớn và đục, chứa nhiều phù sa
*Nước sông lên xuống đã ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất
của nhân dân ta.
-Vào mùa mưa gây ra lũ lụt, làm thiệt hại về người và của của
nhân dân, nhất là nhân dân vùng ven sông suối.
-Vào mùa khô, có thể gây hạn hán thiếu nước cho đời sống và
sản xuát nông nghiệp, sản xuất thủy điện, giao thông đường thủy
gặp khó khăn.

Sô
n

c. Chỉ trên hình 2 (trang 76
sgk) và nêu tên một số con
sông ở nước ta.

gĐ
à

Sô
ng
Hồ
n

Sô
n

g

S.
T

gM
ã

há
iB

ìn

h

S. C
ả

ằn g
àR
S. Đ

+Tên một số sông ở nước ta là:
-Miền Bắc: sông Hồng, sông Đà,
sông Thái Bình …
-Miền Trung: phần lớn là sông
nhỏ, ngắn, dốc ví dụ như: sông
Cả, sông Mã, sông Đà Rằng.
-Miền Nam: sông Tiền, sông Hậu,
sông Đồng Nai …

i
S. Đồng na
S.T
iề

S.
H

1

n

ậu

2

3

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản 

6. Khám phá vai trò của sông ngòi
a. Quan sát các hình (trang 77 sgk)

Sông Hồng

Nhà máy thủy
điện Y-a-ly

Nuôi cá lồng trên
sông Đuống

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản 

6. Khám phá vai trò của sông ngòi
a. Quan sát các hình (trang 77 sgk)

Giao thông trên sông

Du lịch sông nước

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản 

6. Khám phá vai trò của sông ngòi
b. Cùng thảo luận về vai trò của sông ngòi đối với đời sống và sản
xuất.

- Vai trò của sông ngòi đối với đời sống sản xuất là:
* Bồi đắp và mở rộng nhiều đồng bằng
* Cung cấp nước cho đồng ruộng, cho đời sống sinh hoạt
của nhân dân
* Là nguồn thủy điện, đường giao thông quan trọng.
* Cung cấp nhiều thủy sản…

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản 
6. Khám phá vai trò của sông ngòi

c. Đọc thông tin sau để bổ sung hiểu biết cùa em và gạch
bút chì dưới những thông tin là mới đối với em.
Sông ngòi bồi đắp nên đồng bằng, cung cấp nước cho
sản xuất và đời sống của nhân dân. Sông ngòi còn là
đường giao thông quan trọng, nguồn thủy điện lớn và
cho ta nhiều thủy sản,...

Sông Hồng

Sông Tiền

Sông Bạch Đằng

Sông Hậu

Bè nuôi cá trên sông Tiền

Giao thông  trên sông

Thủy điện sông Đà

Du lịch, buôn bán  trên sông

 Địa lí:
Khí hậu và sông ngòi
7. Đọc và ghi nhớ nội dung bài
- Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa: nhiệt độ
cao, độ ẩm lớn, gió và mưa thay đổi theo mùa. Khí
hậu ở nước ta có sự khác biệt giữa miền Nam và
miền Bắc. Miền Bắc có mùa đông lạnh, mưa phùn;
miền Nam nóng quanh năm với mùa mưa và mùa
khô rõ rệt.
- Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, nhưng ít
sông lớn. Sông của nước ta có lượng nước thay
đổi theo mùa và có nhiều phù sa.

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi
B. Hoạt động thực hành
1. Làm bài tập
a. Đọc các câu sau và cho biết câu nào đúng, câu
nào sai.
a1. Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa.
a2. Trong một năm, ở nước ta có hai mùa gió chính.
a3. Khí hậu nước ta không có sự khác biệt giữa các miền.
a4. Mạng lưới sông ngòi nước ta thưa thớt.
a5. Lượng nước sông ngòi nước ta thay đổi theo mùa.
a6. Sông ở nước ta chứa ít phù sa.

B. Hoạt động thực hành

2. Hoàn thành phiếu bài tập

C. Hoạt động ứng dụng Khí hậu và sông ngòi
1. Liên hệ thực tế Hãy chọn và viết một đoạn văn ngắn
(khoảng 5 câu) về khí hậu hoặc dòng sông quê hương
em
.
Ví dụ mẫu: Quê hương em có một dòng sông thật đẹp và nên
thơ. Khi nước lên, dòng sông mang màu nâu đục của phù sa bồi
đắp bãi bờ, ruộng đồng. Nước sông đầy ắp cá tôm khua động dưới
bóng dừa, trong rặng bình bát. Tiếng mái chèo quẫy nước vang
động trong nắng trưa. Chiều đến, nước ròng kéo theo những mảng
lục bình trôi cuồn cuộn như đèn kéo quân. Con sông thân yêu đã
gắn liền với tuổi thơ ngày hai buổi đến trường của em

2. Suy ngẫm và hành động
a. Thảo luận cùng gia đình đế liệt kê một số hành
động em có thể tham gia để góp phần bảo vệ dòng
sông và ứng phó với biển đổi khí hậu ở địa
phương em.
b. Hoàn thành bảng theo mẫu
Hành động của em

1.
2.
3.

Bảo vệ dòng sông

Ứng phó với biến đổi khí
hậu
1.
2.
3.

 Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi
Hành động của em
Ứng phó với biến đổi khí
Bảo vệ dòng sông
hậu
1. Không xả rác, xác động
vật, bỏ bao bì thuốc trừ sâu 1. Sử dụng nước hiệu quả trong
sản xuất và sinh hoạt, bảo vệ
xuống sông.
nguồn nước.
2. Trồng cây tránh xói lở
2. Không vứt rác, xác súc vật, chai
sông.
hoặc bao thuốc bảo vệ thực vật
3. Xây nhà vệ sinh, hố rác
xuống sông.
cách xa dòng sông.
3. Tiết kiệm nước.

+ Tìm hiểu về mạng lưới sông ngòi nước ta
Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc và phân bố rộng
khắp trên cả nước.
+ Tìm hiểu một số đặc điểm sông ngòi nước ta
Sông ngòi nước ta có lượng nước thay đổi theo mùa và có
nhiều phù sa.
+Tìm hiểu vai trò của sông ngòi nước ta
Vai trò của sông ngòi nước ta : Bồi đắp nên nhiều đồng bằng ,
cung cấp nước cho sản xuất và đời sống của nhân dân , phát
triển du lịch , là đường giao thông quan trọng , là nguồn
thủy điện lớn , nơi cung cấp và nuôi trồng thủy sản.

DẶN DÒ:
- Xem lại những kiến thức
đã học.
- Chuẩn bị bài sau.