So sánh

là biện pháp tu từ gán thuộc tính của người
cho những sự vật không phải là người nhằm
tăng tính hình tượng, tính biểu cảm của sự
diễn đạt

Nhân hóa

là biện pháp tu từ lặp lại một từ ngữ (đôi khi
cả một câu) để làm nổi bật ý muốn nhấn
mạnh.

Điệp ngữ

là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự
việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức
gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

BÀI 1:
Bài 1 SGK trang 43 – 44:
a. Nghĩa của từ nhô
- nhô (đt): đưa phần đầu cho vượt hẳn lên phía trên hoặc ra phía
trước so với những cái xung quanh
 mặt trời nhô cao: mặt trời chuyển động lên cao trên bầu trời và có
phần đột ngột, vượt lên so với sự vật xung quanh như núi non, cây
cối.
b. Không thể thay thế từ nhô bằng từ lên vì lên chỉ là một nét nghĩa
có trong từ nhô.
Nhô có tính biểu cảm, gợi lên vẻ tinh nghịch, đáng yêu của hình ảnh
mặt trời, phù hợp với cách nhìn, cách cảm của trẻ thơ.

BÀI 2:
Bài tập 2 SGK trang 44
- Những từ trong văn bản: khao khát, thơ ngây, mênh
mông,…
- Những từ ngoài văn bản: đen đỏ, mơ ước...

BÀI 3:
Bài tập 3
- Dòng thơ có biện pháp tu từ so sánh:
+ Cây cao bằng gang tay, Lá cỏ bằng sợi tóc, Cái hoa bằng
cái cúc, Tiếng hót trong bằng nước, Tiếng hót cao bằng
mây.
- Tác dụng: Hình ảnh thiên nhiên (vế A) được so sánh với
những hình ảnh nhỏ, xinh, gắn với thế giới con người (vế
B). Tiếng hót của chim – âm thanh được so sánh với nước,
mây trời làm tăng tác dụng biểu đạt cho sự trong trẻo, cao
vút của tiếng chim -> Thiên nhiên như nhỏ lại, gần gũi và
thật dễ thương trong đôi mắt trẻ thơ.

BÀI 4:
Bài tập 4
- Biện pháp tu từ: nhân hóa;
- Tác dụng:
+ Thơ ngây – một tính từ thường dùng để nói về đặc điểm
của con người, đặc biệt là trẻ em để nói về gió
 Tác dụng: khiến làn gió mang vẻ đáng yêu, hồn nhiên như
trẻ thơ.

BÀI 5:
Bài tập 5 SGK trang 44
- Điệp ngữ trong các đoạn thơ là các từ ngữ:
+ “rất”
+ “Từ cái…”, “Từ…”
- Tác dụng:
+ “rất”  Nhấn mạnh mức độ, tính chất của các sự vật có
trong lời ru của mẹ;
+ “Từ cái…”, “Từ…”  liệt kê lần lượt những hình ảnh
phong phú trong lời ru của mẹ: là những hình ảnh nổi bật
trong kho tàng văn hóa dân tộc.