CHỦ ĐỀ 2: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN
TỐ HÓA HỌC
BÀI 6:
CẤU TẠO CỦA BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

NỘI DUNG BÀI HỌC
LỊCH SỬ PHÁT MINH
NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CỦA BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
CẤU TẠO CỦA BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ
HÓA HỌC
LIÊN HỆ GIỮA CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ VỚI VỊ
TRÍ CỦA NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
PHÂN LOẠI CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

I. LỊCH SỬ PHÁT MINH
Được coi là cha đẻ của bảng tuần hoàn các
nguyên tố hóa học
Công trình nghiên cứu có tính hệ thống, có thể
dự đoán được tính chất của các nguyên tố chưa
tìm thấy.
Vd: Tính chất vật lí, khối lượng nguyên tử,…

Mendeleev (1834 – 1907)

Năm 1871, Mendeleev đưa ra định luật tuần hoàn: Tính
chất của các đơn chất, cấu tạo và tính chất các hợp chất
của chúng có tính tuần hoàn theo khối lượng nguyên tử
của các nguyên tố.

Dự đoán có 10 nguyên tố mới
Bảng tuần hoàn hóa học hiện nay dựa trên cơ sở “ số
hiệu nguyên tử - tính chất''

II. NGUYÊN TỐ SẮP XẾP CỦA BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

1

Các nguyên tố hóa học được sắp xếp từ trái qua phải
và từ trên xuống dưới theo chiều tăng dần điện tích
hạt nhân

2

Các nguyên tố mà cùng số lớp electron được xếp vào
cùng một hàng.

3

Các nguyên tố mà nguyên tử có số electron hóa trị
như nhau được xếp vào cùng một cột

III. CẤU TẠO CỦA BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA
HỌC

BẢNG
TUẦN
HOÀN
HÓA
HỌC

Ô NGUYÊN
TỐ
CHU KÌ

NHÓM

1. Ô NGUYÊN TỐ
Cho biết:
• Kí hiệu hóa học
• Tên nguyên tố
• Số hiệu nguyên tử
• Nguyên tử khối trung bình
• …………………………………

Số thứ tự ô nguyên tố = số hiệu nguyên tử

2. CHU KÌ
Là tập hợp các nguyên tố mà nguyên tử có
cùng số lớp eletron trong nguyên tử được xếp
thành một hàng theo chiều tăng dần của điện
tích hạt nhân.

Bảng tuần hoàn gồm 7 chu kì., được đánh STT
từ 1 đến 7.
1, 2, 3 là chu kì nhỏ. 4, 5, 6, 7 là chu kì lớn

Số thứ tự chu kì = số lớp electron

3. NHÓM
Nhóm nguyên tố là tập hợp các nguyên tố hóa học mà nguyên
tử có cấu hình electron tương tự nhau, được xếp thành một cột
theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân từ trên xuống dưới.
Nhóm A
Các nguyên tử trong cùng 1 nhóm
A có cấu hình tương tự nhau =>
Tính chất hóa học tương tự nhau

8 nhóm
IA → VIII A
8 nhóm

Nhóm B

IB → VIII B
Nhóm VIII B có
ba cột

STT ô nguyên tố = Số hiệu nguyên tử nguyên tố
STT chu kì = số lớp electron trong nguyên tử
STT nhóm A = Số electron lớp ngoài cùng của nguyên tử nguyên tố đó (Trừ He)

Ví dụ: Nguyên tử C (Z = 6). Cấu hình e: 1s2 2s22p2
• Số hiệu nguyên tử là 6 => ô số 6
• Nguyên tử có 2 lớp e => thuộc chu kì 2
• Nguyên tử có 4e lớp ngoài cùng => Thuộc nhóm IVA

C thuộc ô số 6, chu kì 2, nhóm IVA

1. DỰA THEO CẤU HÌNH ELECTRON

2. DỰA THEO TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Dựa theo tính chất hóa học: cơ bản có thể phân loại nguyên tố
thành kim loại, phi kim, khí hiếm.

CỦNG CỐ
Câu 1: Trong bảng tuần hoàn, số thứ tự của ô nguyên tố có giá trị bằng?
A. Số khối
B. Khối lượng nguyên tử
C.
C Số hiệu nguyên tử
D. Tất cả đều đúng

CỦNG CỐ
Câu 2: Các nguyên tố trong một chu kì có cùng?
A. Số electron lớp ngoài cùng
B. Khối lượng nguyên tử
C. Điện tích hạt nhân
D.
D Số lớp electron

CỦNG CỐ
Câu 3: Trong bảng tuần hòa các nguyên tố hóa học, số chu kì nhỏ và
chu kì lớn là
A. 3 và 3
B 3 và 4
B.
C. 4 và 3
D. 4 và 4