PHOØNG GIAÙO DUÏC HUYEÄN ÑOÀNG XUAÂN
Tröôøng tieåu hoïc Xuaân Laõnh 1

• Chaøo möøng quyù thaày coâ.
Veà döï giôø thaêm lôùp
Luyện từ và câu

ĐẠI TỪ XƯNG HÔ
GV : Đặng Ngọc Hùng
Daïy Tröôøng TH Xuaân Laõnh 1
Ñoàng Xuaân – Phuù Yeân.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu:

KHỞI ĐỘNG
1. Đại từ là gì ?
2.Tìm những đại từ được dùng trong bài ca
dao sau:
-Cái cò, cái vạc, cái nông,
ông hỡi cò?
Sao mày
mày giẫm lúa nhà ông,
-Không không, tôi tôiđứng trên bờ,
tôi
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông
ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu:
Đại từ xưng hô
I - Nhận xét:

1. Trong số các từ xưng hô được in đậm dưới đây, những từ nào chỉ người nói ?
Những từ nào chỉ người nghe ? Từ nào chỉ người hay vật được nhắc tới ?

Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý cơm
gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy vậy, cơm
hỏi :
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế ?
Hơ Bia giận dữ :
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức giận lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả
vào rừng.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô

I - Nhận xét:
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu
quý cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung.
Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?

Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ
cả vào rừng.
- Những từ chỉ người nói: chúng tôi, ta
- Những từ chỉ người nghe: chị, các ngươi
- Những từ chỉ người hay vật được nhắc tới: chúng
1.Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ
mình hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày,
chúng mày; nó, chúng nó,…

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô
2. Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân vật ở đoạn văn
trên thể hiện thái độ của người nói như thế nào ?
Cơm hỏi:
-Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế ?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
* Cơm tự xưng là chúng tôi và gọi Hơ Bia là chị.
Thể hiện thái độ lịch sự, tôn trọng.
* Hơ Bia tự xưng là ta, gọi cơm là các ngươi.
Thể hiện thái độ kiêu căng, thô lỗ, coi thường người nói
chuyện với mình.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô
3.Tìm những từ em vẫn dùng để xưng hô:
- Với thầy, cô.
- Với bố, mẹ.
- Với anh, chị, em.
- Với bạn bè.
Đối tượng
Với thầy, cô

Gọi
thầy, cô

Tự xưng
em, con

Với bố, mẹ

bố, ba, tía...
mẹ, má, u...

con

Với anh, chị

anh, chị

em

Với em

em

anh, chị

Với bạn bè

cậu, bạn, đằng ấy...

tôi, tớ, mình...

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô
II- Ghi nhớ:
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay
chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng mày;
nó, chúng nó,…
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều
danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc,
tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn, …
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng mối
quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô
III- Luyện tập
1. Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về thái độ, tình cảm của
nhân vật khi dùng mỗi đại từ trong đoạn văn sau:
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập
chạy. Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à !
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi ! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn !
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao ? Ta chấp chú em một nửa
đường đó.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy. Một con thỏ thấy
thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à !
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi ! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn !
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao ? Ta chấp chú em một nửa đường đó.

- Các đại từ xưng hô: anh, tôi, ta, chú em.
- Rùa xưng là tôi, gọi Thỏ là anh.
* Thái độ: Tôn trọng, lịch sự với Thỏ.
- Thỏ xưng là ta, gọi Rùa là chú em.
* Thái độ: Kiêu căng, coi thường Rùa.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô
Bài 2: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp với mỗi ô
trống
:
Bå Chao
hèt ho¶ng kÓ víi c¸c b¹n:

-…….
Tôi vµ Tu Hó ®ang bay däc mét con s«ng lín, chît Tu Hó gäi: “K×a,
c¸i trô trèng trêi.”……
Tôi ngư­íc nh×n lªn. Trư­íc m¾t lµ nh÷ng èng thÐp
däc ngang nèi nhau ch¹y vót tËn m©y xanh.......
Nó tùa như­mét c¸i cÇu
xe löa ®å sé kh«ng ph¶i b¾c ngang s«ng, mµ dùng ®øng trªn trêi cao.
ThÊy vËy, Bå C¸c míi µ lªn mét tiÕng råi thong th¶ nãi:
-……
….. cao h¬n tÊt c¶ nh÷ng èng khãi,
Tôi còng tõng bay qua c¸i trô ®ã. Nó
nh÷ng trô buåm, cét ®iÖn mµ …………….
chúng ta thư­êng gÆp. §ã lµ trô ®iÖn
cao thÕ míi ®ư­îc x©y dùng.
Mäi ngư­êi hiÓu râ sù thùc, sung sư­íng thë phµo. Ai nÊy cư­êi to v×
thÊy Bå Chao ®· qu¸ sî sÖt.

Thứ ba ngày 14 tháng 11 năm 2023.
Luyện từ và câu: Đại từ xưng hô

* Đại từ xưng hô là gì ?