CHỦ ĐỀ 4 (tt)
Nội dung 2:
LIÊN KẾT GEN VÀ
HOÁN VỊ GEN

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

Moocgan: Người Mỹ
(1866 – 1945)
- 20 tuổi: Tốt nghiệp ĐH loại
xuất sắc
- 24 tuổi: Tiến sĩ
- 25 tuổi: Phó giáo sư
- 68 tuổi: Nhận giải Nôben
sinh học và y khoa năm 1933.

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

I. Liên kết gen
1. Thí nghiệm
Pt/c

Thân xám
Cánh dài

F1

Thân đen
Cánh cụt



100%Thân xám, Cánh Dài

Lai phân tích ruồi Đực F1
F1

Xám-Dài



Đen-Cụt

Fa
Tỉ lệ KH

50% Xám-Dài

50% Đen-Cụt

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

I. Liên kết gen
2. Giải thích

- Pt/c F1 dị hợp 2 cặp gen nhưng Fa chỉ cho 2
kiểu hình với tỉ lệ 1:1F1 chỉ cho 2 loại giao tử
với tỉ lệ ngang nhau.
- Các gen qui định các tính trạng khác nhau
(màu thân, dạng cánh) cùng nằm trên 1 NST và
di truyền cùng nhau.

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

I. Liên kết gen
3. Sơ đồ lai: Quy ước gen: Thân xám: A; Thân đen: a
Pt/c (Xám-dài)
GP :
F1 :

AB
AB

AB

ab
AB (100% Xám-Dài)

Lai phân tích ruồi đực F1
F1

Cánh dài: B; Cánh cụt: b
ab
(Đen-cụt)

ab

ab

(Xám-dài) AB
ab

GF : 50% AB : 50% ab
Fa :

50% AB
ab
1 Xám-Dài



ab
ab
100% ab
ab
50% ab
1 Đen-Cụt

(Đen-cụt)

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

I. Liên kết gen
4. Kết luận:
- Liên kết gen là hiện tựong các gen trên cùng 1 NST
di truyền cùng nhau.
- Các gen nằm trên cùng 1 NST phân li cùng nhau và
tạo thành nhóm gen liên kết.
- Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài bằng số NST trong
bộ đơn bội (n) của loài đó.

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

II. Hoán vị gen
1. Thí nghiệm của Moocgan và hiện tượng hoán vị gen
Ptc:

Xám-Dài

F1



Đen-Cụt

100% Xám-Dài

Lai phân tích ruồi Cái F1
F1 Xám-Dài
Fa :



Đen-Cụt

965 Xám-Dài

206 Xám-Cụt

944 Đen-Cụt

185 Đen-Dài

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

II. Hoán vị gen
1. Thí nghiệm của Moocgan và hiện tượng hoán vị gen
* Giải thích:
- Fa cũng cho ra 4 kiểu hình nhưng tỉ lệ khác với quy
luật PLĐL của Međen(1:1:1:1) và LKG (1:1).
- Các gen qui định các tính trạng khác nhau cùng nằm
trên 1 NST thì di truyền cùng nhau nhưng trong quá
trình giảm phân tạo giao tử ở một số tế bào xảy ra tiếp
hợp và trao đổi chéo giữa các NST tương đồng.

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

II. Hoán vị gen
2. Cơ sở tế bào học
- Các gen trên cùng 1 cặp NST tương đồng có thể đổi
chỗ cho nhau do sự trao đổi chéo giữa các crômatic gây
nên hiện tượng hoán vị gen.
- Tần số HVG = Tổng tỉ lệ % các loại giao tử mang gen
hoán vị.
Giao tử
Tần số hoán vị (f)=
Số cá thể có
. x100
liênHVG
kết
Tổng số cá thể trong
Giao tửđời lai
phân tích
hoán vị
Giao tử
Lưu ý: Tần số HVG dao động tử 0 - 50%,
không bao
hoán vị
giờ vượt quá 50%.
Giao tử
liên kết

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

II. Hoán vị gen
* Sơ đồ lai
Pt/c

AB
(Xám-Dài) AB
GP :
AB
F1 :

ab
ab (Đen-Cụt)
ab
AB (100% Xám-Dài)
ab


Lai phân tích ruồi cái F1
AB

(Xám-Dài) ab
F1 : AB=ab= 41,5%
Ab=aB= 8,5%
Fa :

ab

ab
ab

(Đen-Cụt)

ab

0,415 AB

0,415 ab

0,085 Ab

0,085 aB

41,5%AB
ab
Xám-Dài

41,5%ab
ab
Đen-Cụt

8,5%Ab
ab
Xám-Cụt

8,5%aB
ab
Đen-Dài

BÀI 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

III. Ý nghĩa của hiện tượng liên kết gen và hoán vị gen.
- Liên kết hoàn toàn hạn chế sự xuất hiện biến
dị tổ hợp, duy trì sự ổn định của loài, giữ cân
bằng hệ sinh thái.
- Hoán vị gen làm tăng biến dị tổ hợp tạo độ đa
dạng di truyền

CỦNG CỐ
Câu 1:Một giống cà chua có alen A qui định
thân cao, a thân thấp, B quả tròn, b quả bầu
dục, các gen liên kết hoàn toàn. Phép lai nào
dưới đây cho tỉ lệ KG 1:2:1
A Ab/aB x Ab/aB
A.
B. Ab/aB x Ab/ab
C. AB/ab x Ab/aB
D. AB/ab x Ab/ab

CỦNG CỐ
Câu 2
Lai phân tích: Đỏ, tròn

x

Ab
aB
99 Đỏ, tròn
Fa:
400 Đỏ, bầu dục
Tính tần số hoán vị gen?
Giải

Vàng, bầu dục
ab
ab
101 Vàng, bầu dục
400 Vàng, tròn

99+101
Tần số hoán vị gen (f) =400+400+99+101x 100% = 20%

CỦNG CỐ
Câu 3:
Cho biết F1 có kiểu gen là AB với tần số f=10%.
ab
Tính tỷ lệ của các loại giao tử ?
Giải
f=10%

=> Các giao tử hoán vị có tỷ lệ 10%
=> Giao tử liên kết: AB = ab = 45%.
=> Giao tử hoán vị: Ab = aB = 5%.

DẶN DÒ
- Về nhà trả lời các câu hỏi trong SGK.
- Xem lại sinh học lớp 9 về NST giới tính.
- Chuẩn bị bài 12.