CHỦ ĐỀ 8: ĐA DẠNG THẾ GIỚI SỐNG
BÀI 14: PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG

Ai biết nhiều hơn?

2

NỘI DUNG BÀI HỌC

I - Vì sao cần phân
loại thế giới sống?

II-Thế giới sống được
chia thành các giới

III- Sự đa dạng về số
lượng loài và môi trường
sống của sinh vật

IV- Sinh vật được
gọi tên như thế
nào?
3

I. VÌ SAO CẦN PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG?

Trái đất có rất nhiều sinh vật. Để nghiên cứu
sinh vật một cách dễ dàng và có hệ thống, các
nhà khoa học đã phân chia thế giới sống
thành các nhóm lớn và nhóm nhỏ hơn dựa
vào các đặc điểm chung của mỗi nhóm
4

Dựa vào đâu để các nhà khoa học phân loại thế giới sống?

Dựa vào các đặc điểm chung của mỗi nhóm
để phân loại thế giới sống.
Quan sát Hình 14.1, 14.2

5

Ý nghĩa của sự phân loại thế giới sống
Xác định tên sinh vật

Xác định quan hệ họ hàng

Ví dụ:
 Nhóm người cổ đại có tên là Homo habilis được cho là có
mối quan hệ họ hàng
 Với người hiện đại có tên là Homo sapiens.

6



- Trái đất có rất nhiều sinh vật. Để nghiên
cứu sinh vật một cách dễ dàng và có hệ
thống, các nhà khoa học đã phân chia thế
giới sống thành các nhóm lớn và nhóm nhỏ
hơn dựa vào các đặc điểm chung của mỗi
nhóm

- Dựa vào các đặc điểm chung của mỗi
nhóm để phân loại thế giới sống.

7



-Phân loại thế giới sống thành các nhóm khác
nhau giúp cho việc xác định tên và quan hệ họ
hàng giữa các nhóm sinh vật với nhau được dễ
dàng hơn.

8

II. THẾ GIỚI SỐNG ĐƯỢC CHIA THÀNH CÁC GIỚI

 Giới là bậc phân loại cao nhất của
thế giới sống, bao gồm các sinh
vật có chung những đặc điểm về
cấu trúc tế bào, cấu tạo cơ thể,
đặc điểm dinh dưỡng và sinh sản.

Quan sát Hình 14.3

Em hãy cho biết: Thế giới sống được chia thành các
giới nào?






Khởi sinh
Nguyên sinh
Nấm
Thực vật
Động vật

10

Giới khởi sinh:
Vi khuẩn

Giới nguyên sinh:
Tảo xoắn và Động vật nguyên
sinh

Giới nguyên
sinh:

Giới Nấm

Hệ thống phân loại 5 giới
Giới thực vật

Giới nấm

Giới động vật

Giới nguyên sinh

TB nhân thực

Giới khởi sinh

TB nhân sơ

Đặc điểm chính của mỗi giới
x
x
x
x
x
x

x
x

x

x
x

x
x

x
x
x

x

x

x

x

x
x
x
x
x

x
x

Thảo luận và trả lời câu hỏi
Quan sát Hình 14.4: Em hãy kể tên
các sinh vật mà em biết trong mỗi giới
theo gợi ý trong bảng sau:
Tên giới

Tên sinh vật

Khởi sinh

Vi khuẩn

Nguyên sinh

?

Nấm

?

Thực vật

?

Động vật

?

17

Tên giới
Khởi sinh
Nguyên sinh
Nấm

Tên sinh vật
Vi khuẩn, vi khuẩn lam
Trùng roi, trùng biến hình, tảo lục đơn bào, trùng giày
Nấm bụng dê, nấm sò

Thực vật

Hướng dương, dương xỉ, rêu, sen, thông

Động vật

Voi, rùa, chim, cá, mực
18

Quan sát Hình 14.5
▪ Em hãy cho biết các bậc phân loại của thế giới sống từ thấp đến cao








Loài
Chi
Họ
Bộ
Lớp
Ngành
Giới
19

Loài
Giống
Họ
Bộ
Lớp
Ngành
Giới

Homo
Sapiens
Homo

Homonidae

Primates: Linh
trưởng
Mammalia: ĐV có
vú

Chordata: ĐV có dây sống

Animalia: Động



- Thế giới sống được chia thành 5 giới : Khởi
sinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật, Động vật
- Giới là bậc phân loại cao nhất của thế giới
sống, bao gồm các sinh vật có chung những
đặc điểm về cấu trúc tế bào, cấu tạo cơ thể,
đặc điểm dinh dưỡng và sinh sản

III. SỰ ĐA DẠNG VỀ SỐ LƯỢNG LOÀI VÀ MÔI TRƯỜNG SỐNG
CỦA SINH VẬT

 Cho đến nay, các nhà khoa học chưa biết chính xác có
bao nhiêu loài trên Trái Đất.
 Theo ước tính, có khoảng 10 triệu loài. Tuy vậy, nhiều
nhà khoa học cho rằng số lượng loài có thể lớn hơn

Nêu sự đa dạng về số lượng loài sinh vật?
-Trên trái đất có khoảng trên 10 triệu loài sinh
vật khác nhau.
22

Thảo luận và trả lời câu hỏi
Em hãy gọi tên các bậc phân loại
của cây hoa li và con hổ đông dương.
 Hoa li: thuộc chi loa kèn - họ bách hợp - bộ hành - lớp một
lá mầm - ngành hạt kín - giới thực vật
 Hổ đông dương: thuộc chi báo - họ mèo - bộ ăn thịt - lớp
động vật - ngành dây sống - giới động vật.

23

+ Đa dạng về số lượng loài:
- Trên trái đất có khoảng trên 10
triệu loài sinh vật khác nhau.

24

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ CÁC LOÀI TRÊN TRÁI ĐẤT

25

26

27

Em hãy nên tên các loại môi trường
sống?
▪ Môi trường sống của sinh vật rất
đa dạng: trên cạn, dưới nước, đất,
sinh vật này có thể là môi trường
sống của sinh vật khác.
▪ Môi trường sống của sinh vật: đới
có khí hậu khô, nóng,lạnh,…
28

Quan sát Hình 14.6 – 14.9

29

Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh

CHIM CÁNH CỤT

CÁO BẮC CỰC

GẤU BẮC CỰC

Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh

NGỦ ĐÔNG

Đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc đới nóng

Lạc đà

Chuột nhảy

Rắn đuôi chuông

Đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc đới nóng

Thằn lằn gai

Bọ cạp

Nhận xét mức độ đa dạng số lượng loài ở
các môi trường sống khác nhau theo gợi ý sau:
Môi trường sống

Tên sinh vật

Mức độ đa dạng số lượng loài

Rừng nhiệt đới

?

?

Sa mạc

?

?
35

Môi trường sống

Tên sinh vật

Mức độ đa dạng số
lượng loài

Rừng nhiệt đới

Hươu, nai, khỉ, giun, rắn, trăn,
rêu, dương xỉ, dừa, chuối,
xoài, tre, măng...

Cao

Sa mạc

Sóc, chồn, chuột, sóc, lạc đà,
dừa, cọ, xương rồng khổng lồ,
cây lê gai, cây hoa thế kỉ, cây
hoa hồng sa mạc, cây bụi...

thấp

36

Em hãy kể tên những môi trường sống của sinh vật có ở
địa phương em (rừng, ao,...), lấy ví dụ về các sinh vật
trong mỗi môi trường sống đó.

Qua kiến thức đã tìm hiểu: Nêu sự đa dạng về
môi trường sống của sinh vật?

 -- Đa dạng về môi trường sống:

+ Môi trường sống của sinh vật rất đa dạng như
môi trường trên cạn, môi trường nước, môi
trường trong đất, môi trường sinh vật….
+ Môi trường sống của sinh vật: đới có khí hậu khô,
nóng,lạnh
- VD : + Môi trương nước : cá chép, cua,…
+ Môi trương trên cạn : bò, ngựa,…
+Môi trương trong đất : giun, dế,…
+ Môi trương sinh vật : giun, sán kí sinh trong cơ
thể ĐV
38

IV. SINH VẬT ĐƯỢC GỌI TÊN NHƯ THẾ NÀO?
- Nghiên cứu thông tin và cho biết:
? Mỗi loài sinh vật có mấy cách gọi tên? Đó là
những cách nào?

Mỗi sinh vật có hai cách gọi tên: Tên địa
phương và tên khoa học.

39


IV. Sinh vật được gọi tên như thế nào?
Mỗi sinh vật có hai cách gọi tên:
- Tên địa phương: mỗi địa phương có thể có
nhiều tên để gọi cho một sinh vật.
- Tên khoa học: được đặt ra để thống nhất gọi tên cho
sinh vật trên toàn thế giới.

40

- Tên khoa học gồm 2 từ được viết in nghiêng, từ thứ
nhất viết hoa chữ cái đầu, là tên chi, từ thứ hai viết
thường, là tên loài.
- Ví dụ :
- Cây táo (Ziziplus mauritiana)
+ Ziziplus là Chi
+ mauritiana là loài.
- Hổ là Panthera tigris, trong đó 
+ Panthera là tên chi (giống), 
+ tigris là tên loài.
41

Em hãy lấy ví dụ về cây hoặc con vật có
những tên địa phương khác nhau mà em biết

Cây trinh nữ (cây xấu hổ)

Cây ngô (bắp)
42

Con lợn (heo)

Cây quất (cây tắc)
43

Em hãy nêu cách gọi tên khoa học của sinh vật.
▪ Năm 1753, nhà sinh vật học Các Lin-nê-ớt
dựa vào quan sát nhiều sinh vật đã đưa ra
cách gọi tên khoa học của sinh vật.
▪ Tên khoa học của sinh vật: gồm 2 từ được
viết in nghiêng, từ thứ nhất viết hoa chữ cái
đầu, là tên ch; từ thứ hai viết thường, là tên
loài.
44

Chuồn chuồn, dơi và đại bàng đều có cánh
và biết bay, nhưng chúng lại được xếp vào
ba lớp động vật khác nhau. Đó là những
lớp động vật nào?
 Chuồn chuồn thuộc lớp sâu bọ.
 Dợi thuộc lớp thú.
 Đại bàng thuộc lớp chim.

45

TỔNG KẾT KIẾN THỨC

46

Luyện tập – Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Cho đến nay, ước tính trên Trái đất có
khoảng bao nhiêu loài?
7 triệu loài

A

10 triệu loài

C

8 triệu loài

B

Chưa xác định được

D

47

Môi trường sa mạc – nơi có khí hậu khô, nóng có sự
đa dạng về số lượng loài như thế nào?

Cao

A

Cao nhất

C

Thấp nhất

B

Thấp nhất

D

48

Luyện tập mở rộng
Phân loại các động vật cá voi, cá mập,
cá thu vào các lớp phù hợp.

 Cá voi: lớp thú.
 Cá mập: lớp cá sụn
 Cá Thu: lớp cá.

49