TẬP LÀM VĂN
LỚP 5
GV: Cao Thị Thủy

Thứ sáu ngày 5 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn

Luyện tập tả cảnh

Bài 1: Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi:
a) Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời. Trời
xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc
nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi
sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề. Trời
ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ… Như một con
người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi
nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng.

Bài 1:
a) Đoạn văn a :
- Đoạn văn tả đặc điểm gì
của biển?
+ Tả sự thay đổi màu sắc
của mặt biển theo sắc
màu của trời mây.

- Để tả đặc điểm đó tác giả đã quan sát những gì và vào những
thời điểm nào?
+ Tác giả quan sát bầu trời và mặt biển khi bầu trời xanh
thẳm, bầu trời rải mây trắng nhạt, bầu trời âm u mây mưa, bầu
trời ầm ầm dông gió.
- Gạch dưới những hình ảnh trong đoạn văn thể hiện những
liên tưởng thú vị của tác giả khi quan sát biển.
+ Khi quan sát tác giả liên tưởng tới tâm trạng của con
người: Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh
lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng.

- Liên tưởng là gì ?
+ Liên tưởng là từ hình ảnh này nghĩ đến hình ảnh
khác.
+ Trong miêu tả nghệ thuật liên tưởng được sử
dụng hiệu quả. Liên tưởng làm cho sự vật thêm sinh
động, gần gũi với con người hơn.
+ Liên tưởng của nhà văn giúp ta cảm nhận được
vẻ đáng yêu của biển.

Bài 1: Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi:
b) Con kênh này có tên là kênh Mặt Trời. Nơi đây, suốt
ngày, ánh nắng rừng rực đổ lửa xuống mặt đất. Bốn phía chân
trời trống huếch trống hoác. Từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt
trời lặn không kiếm đâu ra một bóng cây để tránh nắng. Buổi
sáng, con kenh còn phơn phớt màu đào, giữa trưa bỗng hoá ra
một dòng thuỷ ngân cuồn cuộn loá mắt, rồi dần dần biến thành
một con suối lửa lúc trời chiều. Có lẽ bởi vậy mà nó được gọi là
kênh Mặt Trời.

Bài 1: b) Đoạn văn b:
- Con kênh được quan sát ở thời điểm nào trong ngày?
+ Con kênh được quan sát từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời
lặn, buổi sáng, giữa trưa, lúc chiều.
- Tác giả nhận ra đặc điểm của con kênh chủ yếu bằng giác
quan nào?
+ Thị giác: Ánh nắng như đổ lửa, bốn phía chân trời trống
huếch, trống hoác, buổi sáng: con kênh phơn phớt màu đào, trưa:
dòng thuỷ ngân cuồn cuộn loá mắt, chiều: một son suối lửa.

- Liên tưởng để miêu tả con kênh có tác dụng gì?
- Những liên tưởng của tác giả làm cho người đọc hình
dung được con kênh mặt trời

Suối

Biển

Hồ Gươm

Sông Hương

Bài 2: Dựa vào kết quả quan sát của mình, em hãy lập
dàn ý bài văn miêu tả một cảnh sông nước (một vùng
biển, một dòng sông, một con suối hay một hồ nước)

Dàn ý tham khảo

1. Mở bài:
Biển quê hương em đẹp lắm ! Và đẹp nhất là lúc bình minh lên.
2. Thân bài:
* Buổi sáng: Mặt biển còn mờ hơi sương
- Ông mặt trời vừa nhô lên cảnh biển đã rực rỡ muôn màu.
- Phía trước em là cả một vùng trời nước mênh mông, phóng tầm
mắt ra xa em thấy biển có một màu xanh lục.
- Tiếng sóng biển rì rào như bài ca bất tận ca ngợi sự đẹp đẽ giàu có
của biển.
- Thỉnh thoảng những con sóng bạc đầu xô bờ tung bọt trắng xóa.
- Các hòn đảo lớn nhỏ nhấp nhô trên biển như những ngôi nhà nhỏ.

Dàn ý tham khảo
* Buổi trưa ánh nắng chói chang hắt xuống mặt biển.
- Nước biển như chuyển sang màu xanh thẳm.
- Màu xanh của trời, màu xanh của nước hòa lẫn với sắc màu của mặt
trời tạo nên một màu sắc kì ảo trên biển.
- Những ngọn sóng cao hơn, tung bọt trắng xóa vào thân tàu
- Cảnh biển lúc này chẳng khác gì một bức tranh thiên nhiên tuyệt mĩ.
* Chiều về:
- Mặt trời như chiếc thau đồng đỏ ối từ từ khuất sau những dãy núi.
- Nước biển nhuốm màu vàng nhạt.
- Khung cảnh ở đây chỡm trong một màu tim tím
- Đứng trước biển lòng em như nhẹ nhàng, bình yên hơn.
3. Kết bài: Em rất yêu vẻ đẹp của biển. Em hứa sẽ cùng các bạn bảo vệ
biển tốt hơn....

Dàn ý: Tả dòng sông

1. Mở bài:
Nghỉ hè, em được về quê ngoại chơi, được chèo xuồng dạo
chơi trên sông, hòa mình vào làn nước mát trong.
2. Thân bài: Tả dòng sông.
- Con sông này không rõ nguồn gốc từ đâu, chỉ thấy có đoạn
chảy qua trước nhà như một dãy lụa mềm uốn quanh làng xóm.
a. Buổi sớm:
- Mặt sông phẳng lặng, thấp thoáng trong sương.
- Mấy chiếc thuyền chài đậu sát bờ le lói ánh lửa nấu cơm
sáng.
- Tiếng người í ới, xôn xao chỗ bến đò ngang

b. Buổi trưa:
- Nắng lên, mặt nước lấp lánh; dòng sông đỏ đậm phù sa, cuồn cuộn
trôi xuôi...
- Hai bên bờ, lũy tre xanh nghiêng mình soi bóng xuống mặt sông.
- Chim chóc đua nhau chuyền cành, ca hát để đón chào ngày mới.
- Hoạt động trên bến càng tấp nập.
c. Buổi chiều:
- Mặt trời đỏ ối chiếu ánh nắng xuống mặt sông.
- Người lớn, trẻ con ùa xuống sông tắm mát.
- Dòng sông như dang rộng vòng tay ôm tất cả vào lòng.
- Trong ánh hoàng hôn, cảnh sông nước càng thêm thơ mộng.
3.Kết bài: Cảm nghĩ của em
- Dòng sông gắn bó với tuổi thơ em bao kỉ niệm.
- Dòng sông góp phần làm nên vẻ đẹp của quê hương.

Dặn dò

- Hoàn thành dàn ý.
- Chuẩn bị bài tiếp theo.