KHỞI
CÓ GÌ
Ở
ĐỘNG

Quan sát video clip, hãy cho biết video clip nói đ ến vi ệc khai thác lo ại khoáng
sản nào? Loại khoáng sản này phân bố ở vùng nào của nước ta?

KHAI THÁC BÔ-XÍT Ở TÂY NGUYÊN

BÀI 4
ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN,
SỬ DỤNG HỢP LÝ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

NỘI DUNG BÀI HỌC

1
2
3

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

Khoáng sản là gì ?
Khoáng sản là những tích tụ tự nhiên các
khoáng vật và đá có ích được con người khai
thác và sử dụng .
Mỏ khoáng sản là gì ?
Những nơi tập trung khoáng sản gọi là mỏ
khoáng sản

1.ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

TRÒ
CHƠI

Ai nhanh hơn ?
Start!

CÂU 1:
Khoáng sản nước ta có mấy đặc điểm chung
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4

Khoáng sản nước ta có 3 ĐẶC ĐIỂM CHUNG:
- Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú và đa
dạng.
- Phần lớn các mỏ có quy mô trung bình và nhỏ.
- Khoáng sản phân bố tương đối rộng.

CÂU 2: Nước ta đã xác định được trên.
A. 5000 mỏ và điểm quặng của 50 loại khoáng sản khác nhau.
B.  5000 mỏ và điểm quặng của 60 loại khoáng sản khác nhau.
C.  5000 mỏ và điểm quặng của 70 loại khoáng sản khác nhau.
D.  5000 mỏ và điểm quặng của 80 loại khoáng sản khác nhau.

CÂU 3. Khoáng sản nước ta chia làm mấy nhóm?
A.1
B.2.
C.3
D.4

3 nhóm
Khoáng sản
năng lượng:
than đá, dầu
mỏ, khí tự
nhiên,….

Khoáng sản
kim loại: sắt,
đồng, bô-xit,
man-gan,
đất hiếm,...

Khoáng
sản phi kim
loại: a-patit, đá vôi,
sét, cao
lanh,…

CÂU 4: NGUỒN TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
NƯỚC TA PHẦN LỚN CÓ TRỮ LƯỢNG
A. NHỎ
B. VỪA VÀ NHỎ
C. LỚN
D. RẤT LỚN

Câu 5: Nhận xét nào sau đây đúng và đầy đủ về tài nguyên khoáng
sản của nước ta:
A. Việt nam là một quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản.
B. Việt nam là một quốc gia nghèo tài nguyên khoáng sản, nhưng có
có một số mỏ khoáng sản với trữ lượng lớn.
C. Việt nam là một quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản nhưng chủ
yếu là các khoáng sản có trữ lượng vừa và nhỏ và khoáng sản nước
ta phân bố rộng khắp trên cả nước
D. Tài nguyên khoáng sản nước ta phân bố rộng khắp trên cả nước.

Câu 6.Khoáng sản nước ta lại phong phú, đa dạng và phân
bố tương đối rộng?

A.Lịch sử phát triển địa chất lâu dài và phức tạp qua 3
giai đoạn: tiền cambri, cổ kiến tạo và tân kiến tạo.
B.Vị trí địa lí nước ta nằm ở nơi giao nhau giữa 2 vành
đai sinh khoáng lớn là thái bình dương và địa trung hải
C.Do khí hậu.
D.Đáp án a và b

Á
H
P
M
Á
H
K
N
Â
H
T
N
Ả
B

Nối cột
1. Than
2. Dầu mỏ
và khí đốt
3 Bô xít.

và

sao cho hợp lí:
A Tây Nguyên
B. Cam đường
(Lào Cai)
C. Đông Bắc

4.4.Apatit
Apatit

D.  Thềm lục địa phía
nam

5. Sắt

E. Thạch khê
(Hà Tĩnh)

4.
Apatit-B

1. ThanC
5. SắtE
3 Bô xítA
2. Dầu mỏ
và khí đốtD

Hoàn thành sơ đồ thể hiện các đặc điểm chung về tài
nguyên khoáng sản Việt Nam theo gợi ý dưới đây:

Đặc điểm chung
Số lượng

Quy mô

Phân
bố

1.Điểm chung về tài nguyên khoáng sản Việt Nam

Câu 8: Tài nguyên khoáng sản là tài nguyên vô tận?

BÀI 4

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2, : Quan sát các hình ảnh
và kênh chữ SGK, Nêu vai trò của tài
nguyên khoáng sản, hiện trạng khai
thác và sử dụng tài nguyên khoáng
sản nước ta. Giải thích nguyên nhân.
* NHÓM 3-4: Quan sát các hình ảnh và
kênh chữ SGK, việc khai thác và sử
dụng tài nguyên khoáng sản chưa hợp
lí gây ra những hậu quả gì? Lấy ví dụ
cụ thể để chứng minh. Nêu các biện
pháp sử dụng hợp lí tài nguyên
khoáng sản nước ta.

Bình gốm làm bằng
đá vôi

Sạt lở sông Hậu do
khai thác cát

Khai thác Bô-xít trái phép
ở Tây Nguyên

BÀI 4

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

Vai trò: Cung cấp nguyên liệu, nhiên liệu cho
nhiều ngành công nghiệp cũng như đảm bảo an
ninh năng lượng cho quốc gia, phát triển kinh tế và
đời sống.

3

Hiện trạng: Khai thác và sử dụng khoáng sản
còn chưa hợp lí.
Nguyên nhân: Khai thác quá mức, bừa bãi, trái
phép, công nghệ khai thác còn lạc hậu.

BÀI 4

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

Hậu quả: Gây lãng phí, ảnh hưởng xấu đến môi trường và
phát triển bền vững. Bên cạnh đó, một số loại khoáng sản
bị khai thác quá mức dẫn tới nguy cơ cạn kiệt.

7

Ví dụ: Sạt lở sông Hậu do khai thác cát, ô nhiễm biển do
khai thác dầu ở thềm lục địa phía nam.

Giải pháp: Phát triển các hoạt động điều tra, thăm dò; khai
thác, chế biến, đẩy mạnh đầu tư với công nghệ tiên tiến,
thiết bị hiện đại, phát triển công nghiệp chế biến, bảo vệ
khoáng sản chưa khai thác và sử dụng tiết kiệm và tổ chức
tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

BÀI 4

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

- Hiện trạng: việc khai thác và sử dụng còn chưa hợp lí.
- Nguyên nhân: khai thác quá mức, bừa bãi, trái phép, công
nghệ khai thác còn lạc hậu,...
- Hậu quả: gây lãng phí, cạn kiệt, ảnh hưởng xấu đến môi
trường và phát triển bền vững.
- Biện pháp:
+ Phát triển các hoạt động điều tra, thăm dò; khai thác, chế biến.
+ Đẩy mạnh đầu tư với công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện đại.
+ Phát triển công nghiệp chế biến.
+ Bảo vệ khoáng sản chưa khai thác và sử dụng tiết kiệm.
+ Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

BÀI 4

3

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Lấy một số ví dụ chứng minh khai thác khoáng sản có ảnh
hưởng đến môi trường ở nước ta
Từ năm 2000 đến nay sản lượng ngành than đã không ngừng tăng.
Song vấn đề bức xúc nhất đối với các mỏ khai thác than về góc độ
bảo vệ môi trường là đất đá thải. Để sản xuất 1 tấn than, cần bóc đi
từ 8 - 10 m3 đất phủ, thải từ 1 - 3 m3 nước thải mỏ. Chỉ tính riêng
năm 2006, các mỏ than của Tập đoàn Công nghiệp Than và
Khoáng sản Việt nam đã thải vào môi trường tới 182,6 triệu m3 đất
đá, khoảng 70 triệu m3 nước thải mỏ, dẫn đến một số vùng của tỉnh
Quảng Ninh bị ô nhiễm đến mức báo động như Mạo Khê, Uông Bí,
Cẩm Phả...

BÀI 3

4

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng
 Hãy sưu tầm thông tin để viết báo cáo ngắn về một loại khoáng
sản ở nước ta và chia sẻ với các bạn..
KHAI THÁC THAN ĐÁ Ở QUẢNG NINH
- Quảng Ninh hiện có trữ lượng than đá khoảng hơn 3 tỷ tấn, hầu hết thuộc dòng antra-xít, tỷ lệ các-bon ổn định 80 - 90%; phần lớn tập trung tại 3 khu vực: Hạ Long,
Cẩm Phả và Uông Bí , Đông Triều; mỗi năm cho phép khai thác khoảng 30 - 40 triệu
tấn.
- Xác định được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, lâu dài, Quảng Ninh đã từng
bước lập kế hoạch cùng với Tập đoàn TKT đưa ra lộ trình hợp lý để đóng cửa những
mỏ than lộ thiên và chuyển hẳn sang khai thác hầm lò. Việc làm này không gây tác
động nhiều đến phát triển kinh tế mà mở ra phương thức mới với phương châm
chuyển dịch phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, hướng tới phát triển những thành
phố du lịch không còn khói, bụi.