Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

Các thể của chất

KHTN 6

02

Sự chuyển
thể của chất

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

Hoạt động 1: Tìm hiểu một số thể của chất
Quan sát video và cho biết Nước có mấy thể? Là những thể nào?
- Nước có 3 thể: +Rắn
+ Lỏng
+ Khí
Theo em có thể dùng chất ở thể lỏng để tạo nên vật có hình dạng
cố định không?

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
I. Các thể của
chất

Đá

Dầu ăn

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số tính chất của chất ở thể rắn,
lỏng khí

Nước

Đai sắt

Khí trong kinh
khí cầu

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

I. Các thể của
chất
Thể rắn

Thể lỏng

Đá

Nước

Thể khí

Khí trong kinh
khí cầu
Đai
sắt

Dầu ăn

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

I. Các thể của
chất
Thể rắn

Hình dạng

Đá

Khả năng lan
truyền
(khả năng chảy)

Đai
sắt

Khả năng chịu
nén

Hình dạng cố
định
Không chảy được
(không tự di
chuyển)
Rất khó nén

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

I. Các thể của
chất
Thể lỏng

Hình dạng

Nước

Khả năng lan
truyền
(khả năng chảy)

Dầu ăn

Khả năng chịu
nén

Có hình dạng
của phần vật
chứa nó
Có thể rót được và
chảy tràn trên bề
mặt
Khó nén

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

I. Các thể của
chất
Thể khí

Hình dạng

Khả năng lan
truyền
(khả năng chảy)

Khí trong kinh
khí cầu

Khả năng chịu
nén

Có hình dạng
của phần vật
chứa nó
Dễ lan truyền
trong không gian
theo mọi hướng
Dễ bị nén

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

I. Các thể của
chất
Thể rắn

Thể lỏng

Thể khí

Hình dạng

Hình dạng cố
định

Có hình dạng
của phần vật
chứa nó

Khả năng lan
truyền
(khả năng chảy)

Không chảy
được
(Không tự di
chuyển được)

Có thể rót được
và chảy tràn
trên bề mặt

Dễ dàng lan
truyền trong
không gian theo
mọi hướng

Khả năng chịu
nén

Rất khó nén

Khó nén

Dễ bị nén

Có hình dạng
của phần vật
chứa nó

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

I. Các thể của
chất
Cát ở thể lỏng hay rắn?
==> CÁT Ở THỂ RẮN

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

I. Các thể của
chất
Các hiện tượng dưới đây thể hiện tính chất gì
của mỗi loại chất ở các thể rắn, lỏng, khí?
Khi mở lọ nước hoa, một lát
sau có thể ngửi thấy mùi
nước hoa.

Tính chất lan truyền trong không
gian theo mọi hướng của chất ở
thể khí

Nước từ nhà máy được dẫn
đến các nhà dân qua đường
ống.

Tính chất chảy và lan truyền
được của chất ở thể lỏng.

Ta có thể đi trên mặt nước
đóng băng đủ dày.

Tính chất giữ hình dạng cố định,
không chảy, không bị nén của
chất ở thể rắn.

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
1. Sự nóng chảy và sự đông
đặc

Băng tan ở Bắc Cực đang đổ 14 000 tấn nước mỗi giây vào
đại dương

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
1. Sự nóng chảy và sự đông
đặc

Mùa đông, dầu ăn bị đông
lại

Dùng thiếc để hàn kim
loại

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
1. Sự nóng chảy và sự đông
đặc
Sự
Sự đông
nóng đặc
chảy
Thể rắn

Thể lỏng

- Quá trình chất ở thể lỏng
rắn chuyển
chuyểnsang
sangthể
thểlỏng
rắn gọi là sự đông
nóng
chảy
đặc
- Quá trình này xảy ra ở một nhiệt độ xác định gọi là nhiệt độ
nóng đặc
đông
chảy

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
1. Sự nóng chảy và sự đông
đặc
Sự nóng chảy
Thể rắn

Thể lỏng

Sự đông đặc
Mỗi chất nóng chảy và đông đặc ở cùng một nhiệt độ

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
1. Nêu điểm giống và khác nhau giữa sự nóng chảy và sự đông đặc

Sự nóng chảy

Giống

Khác

Sự đông đặc

Là sự chuyển thể qua lại giữa thể rắn và thể lỏng

Là quá trình chất chuyển Là quá trình chất chuyển
từ thể rắn sang thể lỏng từ thể lỏng sang thể rắn.

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

• Theo dõi nhiệt độ của nước đá trong quá trình nóng
chảy
• Chuẩn bị: nước đá viên, nước nóng, 1 ống nghiệm, 1
cốc thủy tinh, nhiệt kế (có dải đo từ dưới -5oC đến
trên 50oC).
• Tiến hành: Cho nước đá viên đập nhỏ vào ống
nghiệm. Cắm nhiệt kế vào giữa khối nước đá. Đặt
ống nghiệm vào cốc thủy tinh có chứa nước nóng.
• Em hãy quan sát video :
• 1. Ghi lại nhiệt độ và thể của nước trong ống nghiệm
theo mẫu bảng sau:

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

Bảng theo dõi nhiệt độ và thể của nước trong ống
nghiệm
Thời gian

Nhiệt độ

Thể của nước

Ban đầu

?

?

1 phút

?

?

2 phút

?

?

….

?

?

10 phút

?

?

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
1. Sự nóng chảy và sự đông
đặc
Sự nóng chảy

Sự đông đặc
Nước nóng chảy và đông đặc ở cùng
0
0
C trình nóng chảy, nhiệt độ của nước đá không đổi.
Trong quá

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
2. Sự hoá hơi và sự ngưng
tụ

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
Trong tự nhiên, nước lỏng và hơi nước chuyển hoá qua lại không
ngừng.

Vòng tuần hoàn của hơi nước trong tự

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
2. Sự hoá hơi và sự ngưng
tụ
Sự ngưng tụ
Thể khí

Thể lỏng

Sự hoá hơi
- Quá trình chất chuyển từ thể khí (thể hơi) sang thể lỏng gọi
là sự ngưng tụ.
- Quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang thể khí gọi là sự hoá
hơi.

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
2. Sự hoá hơi và sự ngưng
tụ

Sự hoá
hơi

Sự bay
hơi

Khi sự hoá hơi xảy
ra trên bề mặt chất
lỏng.

Sự sôi
Khi sự hoá hơi xảy ra
cả trên bề mặt và
trong lòng khối chất
lỏng

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

II. Sự chuyển thể của
chất
2. Sự hoá hơi và sự ngưng
tụ

Sự ngưng
tụ

Sự bay
hơi

Xảy ra ở mọi nhiệt
độ

VD: nước sôi ở
1000C
Trong quá trình sôi,
nhiệt độ của nước
không đổi

Sự sôi
Xảy ra ở nhiệt độ sôi

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

III. Vận
dụng

1. Vì sao chất làm bình chứa phải ở thể rắn?

Giải
Vì chất ở thể rắn thì có hình dạng cố
định

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

III. Vận
dụng
2. Để một cục nến nóng chảy, ta cần đun nóng. Để làm
nóng chảy một cục nước đá, ta chỉ cần để cục nước đá ở
nhiệt độ phòng. Hãy so sánh nhiệt độ nóng chảy của nến và
nước so với nhiệt độ phòng.

Giải
- Nến có nhiệt độ nóng chảy cao hơn nhiệt độ phòng, do đó ở nhiệt
độ phòng nến ở thể rắn. Ta cần đun nóng thì nến mới chuyển từ thể
rắn sang thể lỏng.
- Nước có nhiệt độ nóng chảy thấp hơn nhiệt độ phòng, do đó ở nhiệt
độ phòng nước ở thể lỏng. Nước ở thể rắn (nước đá) sẽ tự chuyển
sang thể lỏng.

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

III. Vận
dụng

Phơi quần áo nơi có nắng và
gió

Nhiệt
Gió
độ
Diện tích mặt
thoáng của chất
lỏng
Sự bay hơi nhanh, chậm
của chất lỏng

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

III. Vận
dụng

Để nước trong cốc nguội nhanh thì ta đổ nước ra bát
lớn rồi thổi trên mặt nước

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

Bài 10. CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ