BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
Thời gian thực hiện: 2 tiết.

Mục tiêu cần đạt:
01 Phát biểu được khái niệm về áp lực.
02

Dùng dụ cụ thực hành, khẳng định được: áp suất sinh ra khi có áp
lực tác dụng lên một diện tích bề mặt, áp suất =

03

Liệt kê được một số đơn vị áp suất thông dụng

04

Thảo luận được công dụng của việc tăng, giảm áp suất
qua một số hiện tượng thực tế

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
Tại sao khi một em bé đứng lên chiếc đệm (nệm) thì đệm lại bị lún sâu hơn
khi người lớn nằm trên nó?

Nguyên nhân: là do tác dụng của áp lực (hay còn được gọi là áp
suất)

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
1. Áp lực là gì?
Lực của ô tô trong bãi đỗ
xe, bàn ghế trong lớp học,
máy móc trong nhà xưởng
tác dụng lên mặt sàn một
lực ép. Lực ép này có
phương như thế nào?
Những lực ép này có
phương vuông góc với
mặt bị ép
Kết luận: Áp lực là lực ép có phương vuông góc với mặt bị ép

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
1. Áp lực là gì?
Quan sát hình 15.1 SGK hãy chỉ ra lực nào
trong số các lực được mô tả đưới đây là áp
lực
- Lực của người tác dụng lên sợi dây.
- Lực của sợi đây tác dụng lên thùng hàng.
 - Lực của thùng hàng tác dụng lên mặt sàn.
 - Lực của ngón tay tác dụng lên mũi đinh.
 - Lực của đầu đinh tác dụng lên tấm xốp.

Vận dụng kiến thức đã học và liên
hệ thực tế hãy cho một ví dụ về áp lực?

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
1. Áp lực là gì?
Kết luận: Áp lực là lực ép có phương vuông
góc với mặt bị ép

ÁP LỰC

Ví dụ:
Lực của thùng hàng tác dụng lên mặt
sàn.
Lực của ngón tay tác dụng lên mũ
đinh.
Lực của đầu đinh tác dụng lên tấm
xốp.

DIỆN TÍCH
BỊ ÉP

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT

2. Tác dụng của áp lực phụ thuộc vào những yếu tố nào? – Áp suất

Thí nghiệm
Dụng cụ thí nghiệm: hai
khối sắt giống nhau có
dạng hình hộp chữ nhật,
một khây nhựa hoặc thủy
tinh trong suốt đựng bột
mịn.

Áp lực (F)

Diện tích bị ép (S)

Độ lún (h)

HS hoạt động nhóm thiết
Fb ......
Fa
Sb ......
Sa
hb ......
ha
>
=
>
kế phương án thí nghiệm,
Fc ......
Sc ......
hc ......
= Fa
< Sa
> ha
tiến hành thí nghiệm và
hoàn
theo
bảngtrên có thể rút ra nhận xét gì về các yếu tố ảnh
?. Từthành
kết quả
thímẫu
nghiệm
15.1 SGK.
hưởng đến độ lún?

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT

2. Tác dụng của áp lực phụ thuộc vào những yếu tố nào? – Áp suất
Áp lực (F)

Diện tích bị ép (S)

Độ lún (h)

Fb > Fa
Fc = Fa

Sb = S a
Sc < Sa

hb > ha
hc > h a

Nhận xét:
- Cùng diện tích bị ép như nhau, nếu độ lớn của áp lực càng lớn thì tác
dụng nó cũng càng lớn.
- Cùng độ lớn của áp lực như nhau, nếu diện tích bị ép càng nhỏ thì tác
dụng của áp lực càng lớn.
 Kết luận:
Tác dụng của áp lực (áp suất) phụ thuộc vào độ lớn của áp lực F và
diện tích bị ép S

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
3. Công thức tính áp suất.
Áp suất được tính bằng độ lớn áp lực (F)
trên một đơn vị diện tích bị ép (S):
p = Trong đó: p là áp suất, F là áp lực, S
là diện tích bị ép.
Nếu đơn vị của lực là (N), đơn vị của diện
Đơn
vị (m
áp2suất
tích là
) thì đơn vị của áp suất là: Niuton
2
Niutơn
trên
mét
vuông
(N/m
) hay
2
trên mét vuông (N/m ) hay Paxcan
(Pa).Paxcan

(Pa)

1Pa = 1 N/m2
1Pa = 1N/m2
Ngoài ra, còn dùng 1 số đơn vị khác như:
Atmôtphe (atm), milimét thủy ngân (mmHg),
Bar

p=

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
3. Công thức tính áp suất.
Cá nhân hs thực hiện (10p)
Câu hỏi 1. Một xe tăng có trọng lượng 350 000 N.
a) Tính áp suất của xe tăng lên mặt đường nằm ngang, biết rằng
diện tích tiếp xúc của các bản xích với mặt đường là 1,5 m2.
b) Hãy so sánh áp suất của xe tăng với áp suất của một ô tô có
trọng lượng 25.000 N, diện tích các bánh xe tiếp xúc với mặt
đường nằm ngang là 250 cm2
Giải
Câu hỏi 1. Một xe tăng có trọng lượng 350 000 N.
a) Áp suất của xe tăng lên mặt đường: p = = = 233 333 (N/m2)
b) Áp suất của một ô tô: p = = = 1 000 000 (N/m2)
Vậy áp suất của ô tô lớn hơn xe tăng.

Hết giờ

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
4. Công dụng của việc làm tăng, giảm áp suất.
Câu hỏi 2. Hãy trả lời câu hỏi đã đặt ra ở phần mở bài.
Câu hỏi 3.Từ công thức tính áp suất p = hãy đưa ra nguyên tắc để làm tăng,
giảm áp suất.

Trả lời
Câu hỏi 2. Do diện tích bề mặt tiếp xúc với đệm khi nằm lớn hơn khi đứng, áp
lực như nhau nên áp suất bề mặt khi nằm nhỏ hơn khi đứng. Vì vậy ta thấy khi
đứng đệm lún sâu hơn

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
4. Công dụng của việc làm tăng, giảm áp suất.
Câu hỏi 3.Từ công thức tính áp suất p = hãy đưa ra nguyên tắc để làm tăng,
giảm áp suất.

Trả lời
Câu hỏi 3. Các cách làm tăng áp suất
Để tăng áp suất, ta có thể tăng áp lực F và giảm diện tích bị ép S
Muốn giảm áp suất thì ta giảm áp lực F và tăng diện tích bị ép S

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
4. Công dụng của việc làm tăng, giảm áp suất.
- Để tăng áp suất, ta có thể tăng áp lực F và
giảm diện tích bị ép S.
- Muốn giảm áp suất thì ta giảm áp lực F
và tăng diện tích bị ép S.
- Một số Công dụng của việc làm tăng, giảm
áp suất:
+ Tăng áp suất giúp ta đóng cọc được dễ
dàng hơn
+ Giảm áp suất giúp xe có thể dễ dàng thoát
khỏi xa lầy
+ Tăng áp suất giúp cá sấu nhai con mồi
nhanh và hiệu quả.

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
4. Công dụng của việc làm tăng, giảm áp suất.
HS hoạt động nhóm hoàn thành phiếu học tập số 1 trong thời gian 3 phút:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu hỏi 1. Một người làm vườn cần đóng một chiếc cọc xuống đất. Hãy đề
xuất phương án để có thể đóng được chiếc cọc xuống đất một cách dễ dàng.
Giải thích.
Câu hỏi 2. Để xe ô tô có thể vượt qua vùng đất sụt lún người ta thường làm
như thế nào? Mô tả cách làm và giải thích.
Câu hỏi 3. Hãy giải thích tại sao cá sấu có hàm răng rất nhọn.
Câu hỏi 4. Nêu thêm những ví dụ trong thực tế về công dụng của việc làm
tăng, giảm áp suất.

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
4. Công dụng của việc làm tăng, giảm áp suất.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu 1. Vì khi đầu cọc nhọn sẽ làm giảm diện tích bị ép dẫn đến tăng áp suất vì
vậy ta đóng cọc được dễ dàng hơn
Câu 2. Để thoát lầy cần triệt tiêu ma sát trượt của bánh xe. Do đó, thanh gỗ
hay xích sắt, rơm, cỏ,... sẽ giúp bánh xe có được độ bám và thoát lún nhanh
chóng.
Câu 3. Cá sấu có hàm răng rất nhọn vì răng nhọn sẽ làm giảm diện tích bị ép
dẫn đến tăng áp suất giúp cá sấu nhai con mồi nhanh và hiệu quả.
Câu 4. Ví dụ cách làm tăng áp suất
+ Ống hút cắm vào hộp sữa có đầu nhọn -> giảm diện tích bị ép nên áp suất
tăng.
Ví dụ cách làm giảm áp suất
+ Xe tăng dùng xích có bản rộng để giảm áp suất

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
Câu 1: Muốn tăng áp suất thì:

A. giảm diện tích mặt bị ép và
tăng áp lực.

B. tăng diện tích mặt bị ép và
tăng áp lực theo cùng tỉ lệ.

C. giảm diện tích mặt bị ép và
giảm áp lực theo cùng tỉ lệ.

D. tăng diện tích mặt bị ép và
giảm áp lực.

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT

Câu 2: Đơn vị đo áp suất là:

A. N/m2

B. N/m3

C. kg/m3

D. N

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT

Câu 3: Công thức nào sau đây là công thức tính áp suất?

A. p = F.S

B. p = F/S

C. p = P/S

D. p = d.V

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
Câu 4: Áp lực là:

A. Lực ép có phương trùng
với mặt bị ép.

C. Lực ép có phương tạo với
mặt bị ép một góc bất kì.

B. Lực ép có phương song
song với mặt bị ép.

D. Lực ép có phương vuông
góc với mặt bị ép.

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
Câu 5: Khi đóng đinh vào tường ta thường đóng mũi đinh vào
tường mà không đóng mũ (tai) đinh vào? Tại sao vậy?
A. Đóng mũi đinh vào tường để
giảm áp lực tác dụng nên đinh
dễ vào hơn.

C. Mũ đinh có diện tích lớn nên
áp lực nhỏ vì vậy đinh khó vào
hơn.

B. Mũi đinh có diện tích nhỏ
nên với cùng áp lực thì có thể
gây ra áp suất lớn nên đinh dễ
vào hơn.

D. Đóng mũi đinh vào tường là
do thói quen còn đóng đầu nào
cũng được.

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
Câu 6: Đặt một bao gạo 60kg lên một ghế 4 chân có khối
lượng 4kg. Diện tích tiếp xúc với mặt đất của mỗi chân ghế là
8cm2. Áp suất mà gạo và ghế tác dụng lên mặt đất là:

A. 187 500 N/m2

B. 200 000 N/m

C. 100 000 N/m2

D. 200 000 N/m2

* Luyện tập:

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT

Cách giải và trình bày bài tập tính áp suất tác dụng lên một bề mặt:
Tóm tắt:
m1= 60Kg
m2= 4Kg
Diện tích tiếp xúc với
mặt đất của 1 chân
ghế: 8cm2
Tính: Áp suất mà gạo
và ghế tác dụng lên
mặt đất (P)

Giải
Trọng lượng của bao gạo là:
P1 = 10.m1 = 10.60 = 600 N
Trọng lượng của ghế là: P2 = 10.m2 = 10.4 = 40 N
Diện tích tiếp xúc của 4 chân ghế với mặt đất là:
S = 4.8 cm2 = 4.0,0008 m2 = 0,0032 m2.
Áp suất các chân ghế tác dụng lên mặt đất là:
p = = = = 200 000 Pa = 200 000 N/m2
Đáp án: 200 000 N/m2

BÀI 15: ÁP SUẤT TRÊN MỘT BỀ MẶT
* Vận dụng
Nhiệm vụ về nhà:
Bài 1: Nêu ví dụ thực tế về biện pháp tăng
giảm áp suất bằng cách thay đổi áp lực diện
tích mặt bị ép?
Bài 2: Giải thích vì sao ống hút cắm vào hộp
sữa có một đầu nhọn?