Bài 14
MỘT SỐ LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM

Hằng ngày gia đình
em thường sử dụng
những loại lương thực
thực phẩm nào?

1. MỘT SỐ LƯƠNG THỰC PHỔ
BIẾN
Tìm hiểu một số loại lương thực
Quan sát các hình bên
và dựa vào hiểu biết,
em hãy kể tên một số
loại lương thực phổ biến
ở Việt Nam.

* Tìm hiểu một số loại lương thực

VẬN DỤNG

1. MỘT SỐ LƯƠNG THỰC PHỔ
BIẾN
Tìm hiểu một số loại lương thực
“ Ngũ cốc là tên gọi có thời Trung Hoa cổ đại nhằm
chỉ 5 loại thực vật giàu dưỡng chất với hạt có thể ăn
được, bao gồm: gạo nếp, gạo tẻ, mì,vừng (mè) và
các loại đậu. Ngày nay, thuật ngữ này đôi khi được
dung để gọi chung cho các loại cây lương thực hay
sản phẩm chính thu được từ chúng.”

Ngũ cốc được biết đến và sử dụng
như một loại thực phẩm quan trọng
cho bữa ăn hằng ngày. Khoa học
chứng minh rằng các loại ngũ cốc rất
giàu giá trị dinh dưỡng, cung cấp
lượng lớn protein, vitamin, khoáng vi
lượng, ……… cho cơ thể.

1. MỘT SỐ LƯƠNG THỰC PHỔ
BIẾN
- Lương thực là thức ăn chứa hàm lượng lớn tinh bột,
nguồn cung cấp chính về năng lượng và chất bột
carbohydrate trong khẩu phần thức ăn
- Ngoài ra, lương thực chứa nhiều dưỡng chất khác
như protein (chất đạm), lipid (chất béo), calcium,
phosphorus, sắt, các vitamin nhóm B (như B1, B2, . .
. ) và các khoáng chất

1. MỘT SỐ LƯƠNG THỰC PHỔ
BIẾN
Tìm hiểu một số tính chất và ứng dụng của lương thực
Quan sát hình vẽ và dựa vào sự
hiểu biết của bản thân, hoàn
thành nội dung bảng 17.1

1. MỘT SỐ LƯƠNG THỰC PHỔ
BIẾN
Tìm hiểu một số tính chất và ứng dụng của lương thực
Bảng 17.1. Một số tính chất của lương thực
thực
Đặc điểm

Lương

Trạng thái
Tính chất
Ứng dụng

Nấu
bột
các
lên
xuất

Gạo

Ngô

Khoai lang

Sắn

Hạt

Bắp, hạt

Củ

Củ

Dẻo

Dẻo

Bùi

Bùi

Luộc, làm bột
chế biến các loại
bánh, lên men
sản xuất rượu,
làm thức ăn cho
các loại gia súc,
gia cầm, . . .

Luộc, làm bột
chế biến các loại
bánh, làm thức
ăn cho các loại
gia súc, gia cầm,
...

Luộc, làm bột
chế biến các loại
bánh, làm thức
ăn cho các loại
gia súc, gia cầm,
lên
men
sản
xuất rượu hoặc
cồn công nghiệp,
...

cơm, làm
chế biến
loại bánh,
men sản
rượu, . . .

1. MỘT SỐ LƯƠNG THỰC PHỔ
BIẾN

- Dựa vào các tính chất và ứng dụng khác nhau của
mỗi loại lương thực mà người ta chế biến thành
nhiều sản phẩm ẩm thực có giá trị dinh dưỡng.

2. MỘT SỐ THỰC PHẨM PHỔ BIẾN
THẢO LUẬN
• Kể tên một số loại thực phẩm gia đình em
thường sử dụng hằng ngày.
• Nêu một số dấu hiệu nhận biết thực phẩm bị
hỏng.
• Tại sao trên bao bì, vỏ hộp các loại thực phẩm
thường ghi hạn sử dụng?

2. MỘT SỐ THỰC PHẨM PHỔ BIẾN
Thực phẩm thường sử
dụng hằng ngày

Dấu hiệu thực phẩm bị
hỏng
Trái cây, rau
xanh bị héo, thối
rữa, chuyển màu
sắc
Thịt, cá bị thối
rữa, nấm mốc, có
mùi ươn khó
chịu.
Bánh mì để lâu
sẽ xuất hiện mốc
xanh.

2. MỘT SỐ THỰC PHẨM PHỔ BIẾN
Trên bao bì và vỏ hộp các loại
thực phẩm thường ghi hạn sử
dụng do thực phẩm dễ bị phân
hủy bởi các sinh vật hoặc bị oxi
hóa trong không khí dẫn đến
hư hỏng. Do đó, nên sử dụng
thực phẩm trong thời gian quy
định để tránh bị ngộ độc do
thực phẩm hư hỏng.

2. MỘT SỐ THỰC PHẨM PHỔ BIẾN
- Thực phẩm (thức ăn) là sản phẩm chứa: chất bột
(carbohydrate), chất béo (lipid), chất đạm (protein)
hoặc nước mà con người có thể ăn hay uống được
nhằm cung cấp các chất dinh dưỡng cho cơ thể.
- Thực phẩm có thể bị biến đổi tính chất (màu sắc,
mùi vị, giá trị dinh dưỡng, . . .) khi để lâu ngoài
không khí, khi trộn lẫn các loại thực phẩm với nhau
hoặc bảo quản không đúng cách

• Hãy nêu các nguyên nhân gây ra ngộ độc an
toàn thực phẩm?
• Em hãy cho biết cách bảo quản, chế biến và
sử dụng một số loại thực phẩm an toàn hiệu
quả?

Nguyên nhân
gây ra ngộ độc thực
phẩm
Do kí sinh trùng,
vi khuẩn, nấm
mốc.

Do ăn phải thực
phẩm có sẵn độc
tố

Do thức ăn bị biến
chất, ôi thiu.

Do nhiễm các chất
hóa học

KHOAI TÂY MỌC MẦM
- Khi khoai tây mọc mầm,
tinh bột chuyển hóa thành
solanine
và
chocoinealpha, là hai chất ngộ dộc
cho người.
- Solanin có thể gây ngộ
độc chết người với liều
lượng 0,2-0,4g trên 1kg
trọng lượng cơ thể người.

- Nên chọn khoai vàng,
rắn, chắc tay, không có
mầm.
- Bảo quản khoai tây nơi
khô ráo, không có ánh
sáng.
- Không sử dụng khoai tây
mọc mầm. Khoai tây trước
khi chế biến nên ngâm vào
nước muối vài giờ để loại

Cách bảo quản, chế biến và
sử dụng một số thực phẩm
Bảo quản ngô,
khoai, gạo các
đồ khô ở nơi
khô ráo

Các loại thịt cá
nên sử dụng khi
còn tươi sống và
chế biến kĩ.

Khử độc măng
tươi bằng cách
luộc nhiều nước
hoặc ngâm với
nước vôi trong.

Không nên xay xát
gạo trắng quá kĩ.
Khi
nấu
cơm
không vo gạo kĩ
quá, nên dung
nước soi và đậy
vung khi nấu cơm.

Trong đời sống, có những thực phẩm
xung khắc và kị nhau. Khi kết hợp với
nhau gây ra những tác hại không hề
nhỏ, không những làm mất đi các chất
dinh dưỡng và hương vị của món ăn mà
nó còn có thể gây ngộ độc.

Tìm hiểu về các cặp thực
phẩm kị nhau và nêu ra tác hại của
chúng. Trình bày vào tiết ôn tập
chủ đề 4.

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
Hoàn thành các
trong SGK và SBT

bài

tập

Tìm hiểu về các thực phẩm
tương khắc nhau.
Hệ thống hóa ôn lại kiến
thức chủ đề 4 “Một số vật
liệu, nhiên liệu, nguyên liệu,
lương thực - thực phẩm
thông dụng; tính chất và
ứng dụng của chúng”.

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

Chuẩn bị các sơ đồ tư duy theo nội dung yêu cầu trong SGK
trang 79. Ngoài ra, với mỗi chủ đề, đưa thêm các sản phẩm mà
GV yêu cầu.
Nhóm 1

Nhóm 2

VẬT LIỆU

NHIÊN LIỆU

Trình bày vật liệu mới thân
thiện với MT và đảm bảo sự
phát triển bền vững.

Nhóm 3

NGUYÊN LIỆU
Trình bày sản phẩm từ
nguyên liệu tái chế

Trình bày tấm poster về
loại nhiên liệu cụ thể

Nhóm 4

LƯƠNG THỰC - THỰC
PHẨM

Trình bày về các cặp thực
phẩm kị nhau và tác hại của
chúng.