BÀI 6
TRUYỆN NGỤ NGÔN
VÀ TỤC NGỮ
NGỮ VĂN 7
CÁNH DIỀU

Bài 6

Văn bản 1: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG

HOẠT ÐỘNG KHỞI ÐỘNG

Quan sát hình ảnh và đoán
tên truyện tương ứng với các
hình ảnh mà các em vừa
quan sát?

T

H

Ỏ

V

À

R

Ù

A

C

O

N

C

Á

O

V

À

C

H

Ù

M

N

H

O

C

H

Ó

S

Ó

I

V

À

C

Ừ

U

Ế

C

H

N

G

Ồ

I

Đ

Á

Y

G

I

Ế

N

G

T

H

Ầ

Y

B

Ó

I

X

E

M

V

O

I

T

R

Í

K

H

Ô

N

C

Ủ

A

T

A

Đ

Â

Y

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Đọc phần Kiến thức ngữ văn trong SGK trang 03 để nêu
những hiểu biết về thể loại truyện ngụ ngôn.

I.
Tìm
chung

hiểu

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Khái niệm truyện ngụ ngôn:
Truyện ngụ ngôn là những truyện kể bằng văn xuôi hoặc

văn vần, thường mượn chuyện về đồ vật, loài vật, cây cỏ,...để
gián tiếp nói chuyện con người, nêu lên triết lí nhân sinh và
những bài học kinh nghiệm về cuộc sống.

I.
Tìm
chung

hiểu

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

- Ngụ: Hàm chứa ý kín đáo
- Ngôn: Lời nói.
=> Ngụ ngôn: Nguyên nghĩa là lời nói có ngụ ý, tức lời
nói có ý kín đáo để người đọc, người nghe tự suy ra mà
hiểu

Truyện ngụ ngôn

:Hình thức:
Truyện kể
bằng văn xuôi
hoặc văn vần.

Đối tượng – nội dung:

Mượn truyện đồ vật, loài
vật hoặc chính con người
để nói bóng gió kín đáo
chuyện con người

Mục đích: Khuyên
nhủ, răn dạy người
ta bài học nào đó
trong cuộc sống

2. Tác phẩm

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Đọc, chú thích

Theo em, chúng ta nên đọc văn bản với giọng
như thế nào? Cần chú ý điều gì khi chúng ta
đọc bài?

b. Tóm tắt

Ếch sống lâu ngày trong giếng. Tiếng kêu của nó làm các con
vật nhỏ bé hoảng sợ. Nó tưởng trời chỉ bé bằng chiếc vung và nó
thì oai như một vị chúa tể. Trời mưa làm nước dềnh lên đưa ếch
ra ngoài. Nó nghênh ngang coi thường xung quanh. Cuối cùng
bị con trâu dẫm bẹp.

Kể lại
chuyện
bằng lời
văn của
em.

b. Bố cục

Theo em, văn bản chia làm mấy phần? Nội
dung chính của từng phần

b. Bố cục: 2 phần

Hình thành kiến thức

Phần 1: Từ đầu đến “chúa tể”: Cuộc sống của ếch
khi ở trong giếng.

Phần 2: Còn lại: Cuộc sống của ếch khi ra khỏi
giếng.

Hình thành kiến thức
c. Thể loại, nhân vật , ngôi kể, thứ tự kể
- Thể loại: truyện ngụ ngôn.
- Nhân vật chính: con ếch.
- Ngôi kể thứ ba.
- Thứ tự: kể xuôi.

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Câu chuyện của ếch
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01:
Tìm hiểu Cuộc sống của ếch khi ở trong giếng.
 

Ếch ở trong giếng

Hoàn cảnh sống
 

Hành động
 

Tính cách
 

Hình thành kiến thức
c. Nguyên nhân dẫn đến cái chết của ếch

- Nguyên nhân khách quan: trời mưa to, nước
trong giếng dềnh lên, tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài.
- Nguyên nhân chủ quan: ếch vẫn kiêu ngạo, hợm
hĩnh.

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Câu chuyện của ếch
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02:
Tìm hiểu Cuộc sống của ếch khi ra ngoài giếng.
 

Hoàn cảnh

Hành động

Tính cách

sống
Ếch khi ra ngoài
giếng

 

 

 

2. Bài học nhận thức
- Hoàn cảnh sống hạn hẹp sẽ ảnh hưởng đến nhận thức về chính
mình và thế giới xung quanh.
- Không được chủ quan, kiêu ngạo, coi thường những đối tượng
xung quanh.
- Dù môi trường, hoàn cảnh sống có giới hạn, khó khăn hay thay đổi
vẫn phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình bằng nhiều hình
thức khác nhau.
- Phải biết những hạn chế của mình, để cố gắng mở rộng tầm hiểu
biết, phải nhìn xa trông rộng.
- ...

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Cách kể chuyện ngắn gọn, tình
huống bất ngờ hài hước kín đáo.
Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn.
Ngôi kể thứ nhất tạo điều kiện cho
nhân vật bộc lộ diễn biến tâm lí tự
nhiên, chân thực.

2. Nội dung.
Truyện kể về cuộc sống của một
chú ếch kiêu ngạo khi ở trong
giếng chỉ coi trời bằng vung, đến
khi ra ngoài không thèm để ý xung
quanh nên bị con trâu giẫm bẹp.
- Phê phán những kẻ hiểu biết hạn
hẹp mà huyênh hoang.
- Khuyên chúng ta cần cố gắng mở
rộng tầm hiểu biết. Không được
chủ quan, kiêu ngạo.

3. Cách đọc hiểu văn bản truyện ngụ ngôn
Truyện kể về nhân vật nào? Ai là nhân vật
chính?
Bối cảnh của truyện có gì độc đáo?
Truyện nêu lên được bài học gì?
Bài học ấy có liên quan như thế nào đến cuộc
sống hiện nay và với bản thân em?

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

• https://quizizz.com/admin/quiz/629c7ba7c7baef001d165769

VẬN DỤNG
Nhiệm vụ :
 Thử nêu một số hiện tượng trong đời sống ứng với thành ngữ
“Ếch ngồi đáy giếng”?
 Sưu tầm những truyện dân gian mà ếch là nhân vật chính?
Qua đó hãy nêu hiểu biết của em về tín ngưỡng của người
Việt cổ?
 ? Hãy tìm những câu tục ngữ, thành ngữ khuyên chúng ta
không nên kiêu ngạo, chủ quan, phải luôn mở rộng tầm hiểu
biết?