Khởi động

Câu 1: Những từ ngữ nào chỉ
những người trong gia đình?

A.  Công nhân,

nông dân, trí thức

B. Ông bà, cha
mẹ, anh chị

C. Chú bác, thầy
cô, con cái

D. Thầy giáo, cô
giáo, học sinh

Câu 2: Tìm cặp từ trái nghĩa với

nhau

A. Cần cù Chăm chỉ

B. Hiền dịu - Dịu C. Siêng năng - D. Thông minh
dàng

Lười nhác

- Sáng dạ

Câu 3: Từ nào không chỉ những hoạt
động thường có ở trường học ?

A. Học tập

C. Vui chơi

B. Dạy học

D. Câu cá

 

  

ĐẠI TỪ

I. NHẬN XÉT

1. Các từ in đậm dưới đây dùng để làm gì?
a) Hùng nói:“Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai
không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.

1. Các từ in đậm dưới đây dùng để làm gì?
a) Hùng nói:“Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai
không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
Các từ tớ, cậu, nó dùng để xưng hô và thay thế.
tớ Thay thế

Hùng (danh từ)

cậu Thay thế Quý và Nam (cụm danh từ)
nó Thay thế

Chích bông

(danh từ)

Các từ tớ, cậu, nó được gọi là đại từ

2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống các từ
nêu ở bài tập 1 ?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý
nhất là người lao động.
THẢO LUẬN
1. Các từ in đậm được dùng để làm gì?
2. Cách dùng ấy có gì giống với cách dùng ở bài tập 1?

2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống các từ
nêu ở bài tập 1 ?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý
nhất là người lao động.
Các từ vậy, thế dùng để thay thế.
vậy

Thay thế

thế

Thay thế

thích thơ (cụm động từ)
rất quý

(cụm tính từ)

Cách dùng các từ vậy, thế giống với cách dùng các từ ở bài tập 1
Các từ vậy, thế được gọi là đại từ

1. Các từ in đậm dưới đây dùng để làm gì?
a) Hùng nói:“Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được
không?”
Quý và Nam cho là có lí.
Việc thay thế
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
Các từ tớ, cậu, nó dùng để xưng hô và thay thế.
từ ngữ như
Thay thế
tớ
Hùng (danh từ)
cậu Thay thế
nó

Thay thế

Quý và Nam (cụm danh từ)

vậy có tác
dụng gì?

Chích bông (danh từ)

Các từ tớ, cậu, nó được gọi là đại từ
2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống các từ nêu ở bài tập 1 ?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao
động.
Các từ vậy, thế dùng để thay thế.
vậy

Thay thế

thích thơ (cụm động từ)

thế

Thay thế

rất quý (cụm tính từ)

Cách dùng các từ vậy, thế giống với cách dùng các từ ở bài tập 1

Các từ vậy, thế được gọi là đại từ

Ghi nhớ:

Đại từ là từ dùng để xưng hô, hay để thay
thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong
câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.

Bài 1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ đó
được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì ?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải,đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Tố Hữu
- Các từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ Chủ tịch Hồ Chí Minh - Bác Hồ.
- Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ quý trọng, kính mến Bác.

Bài 2.Gạch chân những đại từ trong bài ca dao sau:

- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò ?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Con cò

Con bồ nông

Con vạc

Con diệc

Bài 2.Gạch chân những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò ?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Bài 3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị
lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:

Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra.
Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là
một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều
đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm
đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao
lách qua khe hở được.

THẢO LUẬN
1. Danh từ được lặp lại nhiều lần là……….(Gạch chân
dưới những danh từ đó)
2. Đại từ thay thế cho danh từ ấy là…………….
3. Đọc lại mẩu chuyện sau khi đã thay thế

Ghi nhớ:

Đại từ là từ dùng để xưng hô, hay để thay
thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong
câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.