NỘI DUNG BÀI HỌC
1

KINH TUYẾN VÀ VĨ
TUYẾN

2

TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ CỦA MỘT
ĐIỂM

1. KINH TUYẾN VÀ VĨ
TUYẾN

Cực Bắc

kinh tuyến, vĩ tuyến
Trục nghiêng tưởng tượng

Cực Nam

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhiệm vụ: Dựa vào hình 1.2 và thông tin SGK, các em hãy trao đổi và
hãy điền những thông tin còn thiếu vào phiếu học tập.
Kinh tuyến?
Kinh tuyến gốc?
Vĩ tuyến?
Vĩ tuyến gốc?
Bán cầu Bắc?
Bán cầu Nam?
Bán cầu Tây?
Bán cầu Đông?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhiệm vụ: Dựa vào hình 1.2 và thông tin SGK, các em hãy trao đổi và hãy điền
những thông tin còn thiếu vào phiếu học tập.
Kinh tuyến?
Là những đường nối liềm hai điểm cực Bắc và cực Nam
trên quả địa cầu, các kinh tuyến đều gặp nhau ở 2 cực.
Kinh tuyến gốc?
Là kinh tuyến đi qua Đài thiên văn Grin-uýt ở ngoại ô thủ
đô Luân-đôn cua nước Anh, đánh số 0°.
Vĩ tuyến?
Là những vòng tròn Trên quả địa cầu và vuông góc với
kinh tuyến. Các vĩ tuyến đều song song với nhau.
Vĩ tuyến gốc?
Là xích đạo, được đánh số 0°, chia quả địa cầu thành bán
cầu bắc và bán cầu nam.
Bán cầu Bắc?
Là nửa cầu nằm phía trên đường xích đạo.
Bán cầu Nam?
Là nửa cầu nằm dưới đường xích đạo.
Bán cầu Tây?
Là nửa cầu nằm bên trái kinh tuyến gốc.
Bán cầu Đông?
Là nửa cầu nằm bên phải kinh tuyến gốc.

Vĩ tuyến

Kinh tuyến

1. KINH TUYẾN VÀ VĨ
TUYẾN
t
h
Kin

ây
T
ến
y
u

Quy ước chọn 1 đường kinh tuyến
gốc đánh số 00

Kinh tuyến gốc: 00 nằm đối diện với
đường kinh tuyến 1800

Bán
cầu
Hình 1.2. Các đường kinh tuyến,
vĩ tuyến trên quả Địa cầu

Kinh tuyến gốc

Kinh tuyến Đông

Tây 00

Luân Đôn

1800

Bán
cầu
Đông

1. KINH TUYẾN VÀ VĨ
TUYẾN
Vĩ tuyến gốc: 00 hay còn gọi là đường xích

đạo, chia quả cầu thành 2 phần bằng nhau.
Bán cầu Bắc
Vĩ
Đư
ờ

tuy
ến

Bắ
c
ng
xích
Vĩ
đ ạo
tuy
ến

Hình 1.2. Các đường kinh tuyến,
vĩ tuyến trên quả Địa cầu

Na
m

Vĩ tuyến gốc

00

Bán cầu Nam

Đường vĩ tuyến nào có độ dài lớn
nhất?

1. KINH TUYẾN VÀ VĨ
TUYẾN
- Nếu cứ 10 vẽ một đường
kinh tuyến thì trên Trái Đất
sẽ có 360 đường kinh tuyến.
- Nếu cứ 10 vẽ một đường vĩ
tuyến thì trên Trái Đất sẽ có
181 đường vĩ tuyến.

10

Hình 1.2. Các đường kinh tuyến, vĩ tuyến trên quả Địa cầu

Em có biết ???

Đài thiên văn Greenwich (London – Anh)

Trên thực tế đường kinh tuyến gốc chạy qua một phần châu Âu và
châu Phi, vì thế để vẽ bản đồ bán cầu Tây và bán cầu Đông người ta
không dùng kinh tuyến gốc mà dùng kinh tuyến 200 tây và kinh tuyến
1600 đông để toàn bộ Bắc Mỹ và Nam Mĩ nằm hoàn toàn ở bán cầu tây,
còn châu Phi và châu Âu, châu Á nằm hoàn toàn ở bán cầu Đông.

Em có biết ???
Vòng cực Bắc

Chí tuyến Bắc
Đường Xích đạo
Chí tuyến Nam

Vòng cực Nam

5 vĩ tuyến đặc biệt

00
23027'B
23027'N
66033'B
66033'N

2. TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ CỦA
30 20
o

o

Kinh tuyến
gốc

10 0
o

o

10

o

Là
Kinh
độ:
MỘT
o 30o ĐIỂM
20
30o

A
0o

20o
10o
Xích đạo
10o
20o

khoảng cách từ
Tọa độ
điểm
đó địa
đếnlí điểm
đường
kinh tuyến A
gốc
Vĩ độ: Là khoảng cách từ điểm
đó đến đường vĩ tuyến
gốc
A = (vĩ độ, kinh
độ)
Vĩ độ
A
Kinh độ

2. TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ CỦA
30 20
o

o

Kinh
tuyến gốc
o
o

10 0

MỘT
ĐIỂM
o
Tọa độ địa lí của điểm

10 20o 30
o

30

A

o

20o

A

A = (10oB, 20oT) hay A
20oT

10o

0o

Xích đạo

B

10o
20o

10oB

10oN
B = (10oN, 10oĐ) hay B
10oĐ

BÀI TẬP VẬN DỤNG
Vận dụng kiến thức vừa học, em hãy tìm tọa độ địa lí của điểm B,C trong hình 1.3
và điểm H,K trong hình 1.4

20oB
B
100oĐ
20oN
C
20oĐ

H = (60oB, 40oĐ)
K = (40oB, 20oĐ)

BÀI TẬP VẬN DỤNG
Vận dụng kiến thức vừa học, em hãy tìm và đánh dấu các điểm có
tọa độ sau lên lược đồ
1. M (200 B; 1100 Đ)
2. N (100N, 1100 Đ)

M
I

3. Q (100N, 1300 Đ)
4. I (150B, 1000 Đ)
5. Y (00, 1050 Đ)

Y
N

Q

TỔNG KẾT NỘI DUNG

2. Tọa độ địa lí của một
2
điểm

+ Vị trí của một điểm trên bản đồ được xác định là nơi cắt nhau của
kinh tuyến và vĩ tuyến đi qua điểm đó.
+ Tọa độ địa lí của một điểm là kinh độ và vĩ độ của điểm đó, được
viết dưới dạng A = (vĩ độ; kinh độ).
+ Kinh độ là khoảng cách tính từ điểm đó đến đường kinh tuyến gốc.
+ Vĩ độ là khoảng cách tính từ điểm đó đến đường vĩ tuyến gốc (xích
đạo).

BÀI TẬP VỀ NHÀ (HS TỰ LÀM
VỞ)
Vận dụng kiến thức vừa VÀO
học, em hãy
hoàn thành các bài tập sau:
Bài tập 1: Em hãy cho biết:
+ Vĩ tuyến nào dài nhất? Vĩ tuyến nào ngắn nhất?
+ Độ dài của kinh tuyến gốc so với các kinh tuyến khác như thế nào?
Bài tập 2: Quan sát hình 1.3 sgk ghi lại tọa độ địa lí hai điểm D, E
Bài tập 3: Tìm trên bản đồ hành chính Việt Nam. Em hãy xác định và ghi ra tọa độ
địa lí trên đất liền của 4 điểm cực: bắc, nam, đông, tây của nước ta.

Chúc em học giỏi, chăm
ngoan!

BÀI TẬP VẬN DỤNG