BÀI 2: BIẾN, PHÉP GÁN
VÀ BIỂU THỨC SỐ HỌC

1. Biến và phép gán
a) Biến trong chương trình
- Biến là tên một vùng nhớ, trong quá trình thực hiện chương trình, giá trị
của biến có thể thay đổi
- Ví dụ:

Giá trị 12 được lưu trong biến a

Biến

Giá trị của
biến a

Câu lệnh print() in ra giá
trị của biến đặt trong
ngoặc đơn

Lưu ý: Trong Python, các biến đều phải được đặt tên theo
một số quy tắc
• Không trùng với từ khóa (được sử dụng với ý nghĩa xác định
không thay đổi
• Bắt đầu bằng chữ cái hoặc dấu “_”
• Chỉ chứa chữ cái, chữ số và dấu “_”

Một số từ khóa thường dùng trong Python
False

class

finally

is

return

None

continue

for

lambda

try

True

def

from

nonlocal

while

and

del

global

not

with

as

elif

if

or

yield

assert

else

import

pass

break

except

in

raise

Em hãy điền đúng/sai cho các tên biến sau?
a)
b)
c)
d)
e)

n, delta, x1, t12, Trường_sa Đ
12t S
Ab S
Ab Đ
AB Đ

b) Phép gán trong chương trình
- Dạng câu lệnh:
Biến =
- Thực hiện:
Bước 1: Tính giá trị của biểu thức ở vế phải
Bước 2: Gán kết quả tính được cho biến ở vế trái
- : thường gặp là biểu thức số học. Biểu thức số học có thể là một
số, một tên biến hoặc các số và biến liên kết với nhau bởi các phép toán số học

Bảng kí hiệu các phép toán số học trong Python
Phép toán
Cộng
Trừ
Nhân
Chia
Chia lấy phần nguyên
Chia lấy phần dư
Lũy thừa

Kí hiệu trong Python
+
*
/
//
%
**

Ví dụ
3 + 12 = 15
15 – 3 = 12
12 * 5 = 60
16 / 5 = 3.2
16 // 5 = 3
16 % 5 = 1
2 ** 3 = 8

Hãy cho biết giá trị lần lượt của 2 biểu thức sau
trong Python: (3 + 5) * 2 + 1 và 3 + 5 * 2 + 1
a)
b)
c)
d)

17
13
24
14

Lưu ý:

- Các phép toán được thực hiện theo thứ tự như trong toán học
- Trong biểu thức chỉ sử dụng các cặp ngoặc tròn để xác định
thứ tự thực hiện các phép tính
- Trước và sau mỗi tên biến, mỗi số hoặc dấu phép tính có thể
có số lượng tùy ý các dấu cách (dấu trắng)

Hãy chuyển biểu thức toán học sang Python
Toán học

Python

2a + 3b

2*a + 3*b

xy : z

x*y / z

b2 – 4ac

b*b – 4*a*c

(a : b) c

(a/b)*c

2. Soạn thảo chương trình
- Cửa sổ Shell của Python cho ta gõ và thực hiện nggay từng câu lệnh vừa
đưa vào, nhưng không cho ta lưu lại những câu lệnh đã soạn thảo để thực
hiện lại.
- Các bước mở của sổ soạn thảo chương trình (của sổ code)

Bước 1: Khởi động IDLE

Bước 2: Mở tệp mới để soạn thảo chương trình

Bước 3: Soạn thảo chương trình

Bước 4: Lưu chương trình

Bước 5: Chạy chương trình

Cửa sổ Shell hiển thị kết quả chạy chương trình

BÀI TẬP
Bài 1: Em hãy nêu 3 tên biến đúng, 3 tên biến sai. Với tên
biến sai, em hãy giải thích tại sao đó không phải là tên biến
Bài 2:
1) Ở cửa sổ Code, em hãy soạn thảo chương trình như trong
hình bên, chạy chương trình và cho biết kết quả hiển thị
trên màn hình
2) Thực hiện từng lệnh trong hình bên ở cửa sổ shell. Sau
đó hãy thay phép nhân bằng một phép toán khác và xem
kết quả

BÀI TẬP
Bài 3: Em hãy hoàn thiện chương trình ở hình bên dưới bằng cách viết biểu thức gán cho
biến pound để nhận được chương trình chuyển đổi đơn vị đo khối lượng từ đơn vị ki-lôgam sang pound, biết rằng 1 kg bằng 2,205 pound. Em hãy thay đổi giá trị gán cho biến
kilo để chạy thử ngghiệm chương trình.

BÀI TẬP
Bài 4: Mảnh vườn trồng cúc đại đóa có chiều rộng m mét, chiều dài n mét. Mỗi mét vuông
trồng được một khóm hoa. Mỗi khóm hoa bán được a nghìn đồng. Em hãy viết chương
trình để đưa ra màn hình tổng số tiền thu được khi bán hết hoa trong vườn. Hãy chạy
chương trình với bộ dữ liệu đầu vào m = 5, n = 18, a = 30

BÀI TẬP
Bài 5: Xét đoạn chương trình ở hình bên. Em
hãy cho biết c hay d nhận giá trị lớn hơn

Bài 6: Có thể lưu chương trình Python dưới dạng tệp hay không?

Tóm tắt bài học