Trường THCS Phú Hải
Tổ: Văn - Sử - Địa - GDCD

Ngữ Văn 7
Gv. Nguyễn Văn Thành

CHÀO MỪNG
CÁC EM HỌC SINH

KHỞI ĐỘNG

KHỞI ĐỘNG

Các em hãy lắng nghe
bài hát được phổ nhạc từ
bài thơ "Quê hương"
của nhà thơ Đỗ Trung
Quân và cho biết cảm
xúc của em khi nghe bài
hát này.

KHỞI ĐỘNG

Đọc bài thơ về
quê hương mà
em biết.

KHỞI ĐỘNG

PHT số 1, học sinh
chia sẻ suy nghĩ, cảm
xúc của mình về “Quê
hương”

Tiết 33 Văn bản 3:

QUÊ HƯƠNG

Tế Hanh

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC MỚI

I. Đọc và tìm hiểu chung

1. Đọc
Đọc cách đọc
diễn cảm, ngắt
nghỉ đúng chỗ.

Bài thơ Quê hương
Chim bay dọc biển đem tin cá
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông.
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

“Nhờ ơn trời, biển lặng cá đầy ghe”,

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

2. Tìm hiểu chung

Báo cáo dự
án về tác giả,
tác phẩm

a. Tác giả

Tế Hanh (1921- 2009), tên khai sinh là Trần
Tế Hanh
Quê quán: sinh ra tại một làng chài ven
biển tỉnh Quảng Ngãi

Ông là cây viết của phong trào thơ Mới

a. Tác giả
Phong cách sáng tác: thơ ông chân thực với
cách diễn đạt bằng ngôn ngữ giản dị, tự
nhiên và rất giàu hình ảnh, bình dị mà tha
thiết.
Con người, cuộc sống của làng chài quê
hương đã khơi nguồn cảm hứng cho
nhiều tác phẩm của ông

2. Tìm hiểu chung

1329knttnnf

Tác phẩm tiêu biểu
Hoa niên
(1945)

Gửi miền
Bắc (1955)

Tiếng sóng
(1960)

Hai nửa
yêu thương
(1963)

b. Tác phẩm Quê hương

Hoàn cảnh ra đời: Bài thơ viết năm 1939,
khi Tế Hanh đang học tại Huế trong nỗi
nhớ quê hương- một làng chài ven biển
tha thiết.

Xuất xứ: Bài thơ được rút trong
tập Nghẹn ngào (1939) và sau đó
được in trong tập Hoa niên (1945)
Phương thức biểu đạt của văn
bản Quê hương là biểu cảm kết
hợp miêu tả

Bố cục

2 câu đầu: Giới thiệu chung về làng
quê.
6 câu tiếp: Cảnh dân chài bơi
thuyền ra khơi đánh cá
6 câu tiếp: Cảnh dân chài bơi
thuyền ra khơi đánh cá
4 câu tiếp: Nỗi nhớ làng chài,
nhớ quê hương

II. Khám phá văn bản

1. Chi tiết tiêu biểu

1. Chi tiết tiêu biểu

Tìm trong bài thơ những
chi tiết có thể giúp em
nhận biết quê hương của
tác giả là một làng chài
ven biển.

Không gian
Nước bao vây cách biển
nửa ngày sông

Nghề nghiệp
Làng tôi ở làm nghề chài
lưới

Cuộc sống lao động, sinh hoạt

Dân trai tráng bơi thuyền
đi đánh cá
Ồn ào trên bến đỗ/ dân
làng đón ghe về…

Hình ảnh con người, thiên nhiên

Làn da rám nắng
Nước xanh, cá bạc, buồm
vôi, thuyền ra khơi

Đặc trưng của
người dân
làng chài

1. Chi tiết tiêu biểu

Không gian
Nghề nghiệp
Cuộc sống lao động sinh
hoạt
Hình ảnh con người thiên
nhiên.

2. Biện pháp tu từ

2. Biện pháp tu từ
Chỉ ra hiệu quả của
một số biện pháp tu
từ được tác giả sử
dụng để miêu tả
hình ảnh con thuyền
lúc ra khơi.

2. Biện pháp tu từ

Chiếc thuyền nhẹ băng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang

So sánh

Gợi hình ảnh
con thuyền

gợi lên vẻ đẹp
của con người
lao động

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

Nhân hóa kết
hợp so sánh

Hình
ảnh
cánh buồm

cái chất riêng
của làng chài
và những con
người nơi đây

Bằng lối so sánh và nhân
hóa này,tác giả còn gợi
được vẻ đẹp của người dân
làng chài với tình yêu lao
động, tâm hồn phóng
khoáng, lãng mạn, tình
cảm gắn bó sâu nặng với
quê hương

3. Từ ngữ, hình ảnh đặc
sắc

Em hãy chọn phân tích một số từ ngữ,
hình ảnh đặc sắc trong đoạn thơ sau:
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ
vỏ.

Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Hình ảnh tả
thực, gây
ấn tượng
mạnh

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Sáng tạo nghệ
thuật

Biện pháp ẩn
dụ
chuyển
đổi cảm giác

Thuyền
nên có
hơn

trở
hồn

4. Vẻ đẹp của con người và
cuộc sống làng chài

Đọc bài thơ, em cảm nhận được
những vẻ đẹp nào của con người
và cuộc sống nơi làng chài?

Vẻ đẹp của
con người

Vẻ đẹp của
cuộc
sống
làng chài

5. Tình cảm, cảm xúc của
tác giả

Tình cảm của tác giả với quê
hương được thể hiện như thế
nào trong bài thơ?

tác
t
ệ
i
k
g
n
ữ
h
n
g
n
o
tr
t
ộ
Quê hương là m
thơ
i
à
b
a
u
q
g
n
ô
th
,
h
n
a
H
của nhà thơ Tế
,
g
n
ơ
ư
h
t
u
ê
y
m
iề
n
c
tác giả đã thể hiện đượ
n
o
c
,
n
ê
i
h
n
n
iê
h
t
trân trọng vẻ đẹp của
ớ
h
n
i
ỗ
n
;
i
à
h
c
g
n
là
người, cuộc sống nơi
ê
u
q
h
c
á
c
a
x
i
ả
h
nhung da diết khi p
,
n
ia
g
i
ờ
th
h
c
á
c
g
n
ả
hương... Bất chấp kho
ữ
i
g
ìn
g
,
u
i
n
g
n
â
n
n
không gian, nhà thơ vẫ
ị
v
g
n
ơ
ư
h
,
c
ắ
s
u
à
m
trong kí ức hình ảnh,
.
à
h
n
ê
u
q
a
ủ
c
g
n
ê
ri
p
ẹ
mang vẻ đ

III. Tổng kết

g
n
u
d
i
ộ
n
,
+ T h eo em
?
ì
g
à
l
n
ả
b
n
ă
củ a v
c
ắ
s
c
ặ
đ
t
ậ
u
h
t
+ Nghệ
n
ă
v
a
u
q
n
ệ
i
h
được thể
bản?

1. Nội dung
Bài thơ đã vẽ ra một bức tranh
tươi sáng, sinh động về một làng
quê miền biển. Trong đó nổi bật
lên hình ảnh khỏe khoắn, đầy
sức sống của người dân chài và
cảnh sinh hoạt lao động chài
lưới.

Qua đó cho thấy
tình cảm quê hương
trong sáng, tha thiết
của nhà thơ.

2. Nghệ thuật
- Ngôn ngữ bình dị mà gợi
cảm, giọng thơ khỏe khoắn
hào hùng
- Hình ảnh thơ phong phú,
giàu ý nghĩa

- Nhiều phép tu từ
được sử dụng đạt
hiệu quả nghệ thuật
như so sánh, nhân
hóa