CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ, THĂM LỚP
Người thực hiện: Hà Thị Tảnh
Đơn vị: Trường TH&THCS Giáp Đắt

Tiết 26,27

KIỀU Ở LẦU
NGƯNG BÍCH

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
I. Tìm hiểu chung
1. Vị trí: gồm 22 câu (từ câu 1033-1054), nằm ở phần hai “Gia biến và lưu lạc”
Sau khi biết mình bị lừa vào chốn lầu xanh,Kiều uất ức tự vẫn. Tú Bà vờ hứa
Hẹn đợi Kiều bình phục sẽ gả chồng cho nàng vào nơi tử tế,rồi đưa Kiều ra
giam lỏng ở lầu Ngưng Bích,đợi thực hiện âm mưu mới.

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.
Bốn bề bát ngát xa trông,
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ.
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm.

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mạt đất một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
* Giải thích một số từ ngữ sau?
1. Khóa xuân: Khóa kín tuổi xuân, ý nói cấm cung; ở đây chỉ việc Kiều bị giam lỏng.
2. Bẽ bàng: Xấu hổ, tủi thẹn
3. Chén đồng: Chén rượu thề nguyền, một lòng một dạ với nhau
4. Tấm son: Tấm lòng son, chỉ tấm lòng chung thủy gắn bó
5. Quạt nồng ấp lạnh: Mùa hè, trời nóng nực thì quạt cho cha mẹ ngủ; mùa đông, trời lạnh
giá thì vào nằm trước để khi cha mẹ ngủ chỗ nằm đã ấm sẵn.

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
I. Tìm hiểu chung
1. Vị trí: gồm 22 câu (từ câu 1033-1054), nằm ở phần hai “Gia biến và lưu lạc”
2. Đọc – chú thích
3. Bố cục

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.
Bốn bề bát ngát xa trông,
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.

Tâm trạng của Kiều trước cảnh Lầu Ngưng Bích
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ.
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm.

Tâm trạng của Kiều khi nghĩ về người thân

Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mạt đất một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.
Tâm trạng của Kiều khi nghĩ về bản thân

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc – Hiểu văn bản
1.Cảnh trước Lầu Ngưng Bích.
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông,
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc – Hiểu văn bản
2. Nỗi nhớ người thân:

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Nỗi nhớ Kim Trọng
Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm.
Nỗi nhớ cha mẹ

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc –Hiểu văn bản
2. Nỗi nhớ người thân:
a. Nhớ Kim Trọng
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ, THĂM LỚP
Người thực hiện: Hà Thị Tảnh
Đơn vị: Trường TH&THCS Giáp Đắt

Tiết 27

KIỀU Ở LẦU
NGƯNG BÍCH

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Khung cảnh của bi kịch nội tâm
2. Nỗi nhớ người thân:
a. Nhớ Kim Trọng

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Tìm hiểu chi tiết đoạn trích
2. Nỗi nhớ người thân:

Thành ngữ

a. Nhớ Kim Trọng
b. Nhớ cha mẹ

Độc thoại
nội tâm

Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm.

Điển tích

Xót: thương đến mức xót xa trong lòng

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Tìm hiểu chi tiết đoạn trích
2. Nỗi nhớ người thân:
a. Nhớ Kim Trọng

Tại sao Kiều nhớ
Kim Trọng trước rồi
mới nhớ cha mẹ?

b. Nhớ cha mẹ
- Xót: thương đến mức xót xa trong lòng
- Thành ngữ “quạt nồng ấp lạnh”
- Điển tích “Sân Lai”, “gốc tử”

Xót thương, lo lắng
Một người con hiếu thảo

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Tìm hiểu chi tiết đoạn trích
2. Nỗi nhớ người thân:
a. Nhớ Kim Trọng
b. Nhớ cha mẹ

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc – Hiểu văn bản
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:
Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc – Hiểu văn bản
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:

Buồn trông
Điệp khúc của
tâm trạng

… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
… ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
… nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
… gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Thế nào là
nghệ thuật tả
cảnh
tình?
- Tảngụ
cảnh
ngụ tình:
là mượn cảnh vật
để (ngụ) gửi gắm
tâm trạng. Cảnh
không đơn thuần là
bức tranh thiên
nhiên mà còn là
tâm trạng của con
người. Cảnh là
phương tiện để
miêu tả còn tâm
trạng là mục đích
miêu tả.

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc – Hiểu văn bản
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:

Buồn trông
Điệp khúc của
tâm trạng

… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
… ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
… nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
… gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Tổ 1
Tổ 2
Tổ 3
Tổ 4

Thảo luận nhóm: Hãy phân tích bức tranh tâm cảnh của Kiều
qua 4 cặp câu lục bát trên.

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Tìm hiểu chi tiết đoạn trích
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:
… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ?

Buồn trông

Nhớ về quê hương và gia đình

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

II. Đọc – Hiểu văn bản
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:

Buồn trông

… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
… ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?

Nỗi buồn về thân phận trôi nổi

Độc thoại
nội tâm

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

II. Tìm hiểu chi tiết đoạn trích
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:

Buồn trông

… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
… ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
… nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

Cuộc sống tẻ nhạt, chán chường

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

II. Tìm hiểu chi tiết đoạn trích
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:

Buồn trông

… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
… ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
… nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
… gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Nỗi bàng hoàng, lo sợ, hãi hùng

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Tìm hiểu chi tiết đoạn trích
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:

Buồn trông
Điệp khúc của
tâm trạng

… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
… ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
… nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
… gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Nhớ về quê hương và
gia đình
Nỗi buồn về thân phận
trôi nổi
Cuộc sống tẻ nhạt,
vô vị
Nỗi bàng hoàng, lo sợ,
hãi hùng

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình; độc thoại nội tâm; từ ngữ, hình ảnh chọn
lọc, tinh tế, ẩn dụ, giọng thơ trầm lắng

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
II. Đọc –Hiểu văn bản
3. Tâm trạng buồn lo của Kiều:

Buồn trông
Điệp khúc của
tâm trạng

… cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
… ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
… nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
… gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Giá trị
nhân
đạo

=> Bút pháp tả cảnh ngụ tình; độc thoại nội tâm; từ ngữ, hình ảnh chọn
lọc, tinh tế, ẩn dụ, giọng thơ trầm lắng
=> Nỗi cô đơn, buồn chán, hãi hùng, lo sợ của nàng Kiều

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc- Hiểu văn bản
III. Tổng kết: Ghi nhớ (SGK/96)
1. Nghệ thuật
- Miêu tả nội tâm nhân vật, đặc biệt là bút pháp tả cảnh ngụ tình
2. Nội dung
- Cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của
Thúy Kiều

Diễn biến tâm trạng của Kiều
Cô đơn, buồn tủi

Nhớ đến Kim Trọng

Xót thương cho cha mẹ

Buồn lo cho thân phận

Diễn biến tâm trạng của Kiều
Buồn lo cho thân phận

Xót thương cho cha mẹ

Nhớ đến Kim Trọng

Cô đơn, buồn tủi

Hãy vẽ sơ đồ tư duy đoạn trích
“Kiều ở lầu Ngưng Bích”
của Nguyễn Du.

SƠ ĐỒ TƯ DUY

DẶN DÒ

* BÀI CŨ:
- Học thuộc lòng đoạn thơ
- Nắm chắc nội dung, nghệ thuật trong đoạn trích
- Phân tích nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật và tả cảnh ngụ tình trong
đoạn trích vừa học
* BÀI MỚI:
- Soạn: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
+ Đọc, tóm tắt tác phẩm.
+ Tìm hiểu nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga trong đoạn trích
theo câu hỏi cuối bài.