CHÀO MỪNG THẦY ( CÔ)
ĐẾN DỰ GIỜ TIẾT HỌC

LỚP: 5C
Title 3

GIẢI CỨU
ĐẠI DƯƠNG

Tên phù thuỷ độc ác, nham hiểm đã
bắt cóc những sinh vật biển đáng
yêu giam trong lưới thần của hắn.

Em hãy tìm cách giải cứu các sinh vật biển bằng
cách giải 3 câu thần chú của tên phù thủy độc ác
ấy để huỷ những tấm lưới dưới đây nhé!

Câu 1
Thế nào là đại từ?

Tìm đại từ trong 2 câu ca dao sau:

Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò ?

Thay thế các từ hoặc cụm từ cần thiết bằng đại
từ thích hợp để câu văn không bị lặp lại :

Một
conquạ
quạkhát
khátnước,
nước, con
quạ thấy
tìm thấy
Một
con
nó tìm
một
mộtlọcái lọ.
cái

Luyện từ và câu

Đại từ xưng hô

I - Nhận xét
1. Trong số các từ xưng hô được in đậm dưới đây, những
từ nào chỉ người nói? Những từ nào chỉ người nghe? Từ
nào chỉ người hay vật được nhắc tới?

Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không
biết yêu quý cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ
vãi lung tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi
thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các
ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ
nhau bỏ cả vào rừng.

Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu
quý cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung
tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau
bỏ cả vào rừng.
Theo Truyện cổ Ê-đê

Trong các từ in đậm:
Những từ chỉ người nói: chúng tôi, ta
Những từ chỉ người nghe: chị, các ngươi
Đại từ xưng hô
Từ chỉ người hay vật được nhắc tới: chúng
Đại từ xưng
từ hô
được
người
Đạihô
từ là
xưng
là từ
như nói
thế dùng
nào? để tự chỉ
mình hay chỉ người khác khi giao tiếp.

2. Theo em cách xưng hô của mỗi nhân vật trong đoạn
văn trên thể hiện thái độ của người nói như thế nào ?
Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị
khinh rẻ chúng tôi thế ?
Thái độ tôn trọng, lịch sự.
Cơm

Ta đẹp là do công cha công mẹ,
chứ đâu nhờ các ngươi.
Thái độ thô lỗ, coi thường
người khác.
Hơ Bia

3. Tìm những từ em vẫn dùng để xưng hô:
Đối tượng

Gọi

Với thầy, cô

thầy, cô

Với bố,mẹ

bố, ba, cha, tía,...
xưng là con
mẹ, má, bầm, …

Với anh,chị

anh, chị

xưng là em

em

xưng là anh (chị)

Với em

bạn, đằng ấy,
Với bạn bè
cậu …

Tự xưng
xưng là em, con

xưng là tôi, tớ,
mình, …

Đểthể
thể
rõthứ
thứbậc,
bậc,
tuổitác,
tác,giới
tínhchúng
chúngta
*Để
Lưu
ýhiện
: hiện
Đạirõtừ
xưng
hôtuổi
thể
hiện
ởgiới
3 tính
ngôi:
ta dùng
số từ
đạixưng
từ xưng
hô nào?
dùng
mộtmột
số đại
hô: ông,
bà, anh, chị, em,
cháu, thầy, bạn, …
Chỉ người nói ( ngôi thứ
tôi, chúng tôi, ta, tớ, …
nhất)
cậu, bạn, mày, chúng mày,
Chỉ người nghe (ngôi thứ hai)
…
Chỉ người, vật được nhắc tới
nó, chúng, hắn, …
(ngôi thứ ba)
KhiKhi
xưngxưng
hô, đểhô,
thể hiện
quan từ
hệ giữa
cần đúng
chú mối
ý chọn
cho mình
lịch
với người nghe và người được nhắc tới ta cần chú ý
sự,
thể
hiện
đúng
mối
quan
hệ
giữa
mình
điều gì?

với người nghe và người được nhắc tới.

Ghi nhớ
1. Đại từ xưng
hô
là
từ
được
người
nói
dùng
để
tự
Đại từ xưng hô là từ như thế nào?
chỉ mình hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi,
chúng tôi; mày, chúng mày; nó, chúng nó, …
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn
tiếp, người Việt Nam còn dùng những
dùngTrong
nhiềugiao
danh
từ chỉ người làm đại từ xưng hô
danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô nào để thể hiện
đểrõthể
thứtác,
bậc,
tác, giới tính: ông, bà,
thứhiện
bậc,rõ
tuổi
giớituổi
tính?
anh, chị, em, cháu, thầy, bạn,…
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể
xưng
cần cóhệthái
độ mình
như thế
nào?
hiện Khi
đúng
mốihôquan
giữa
với
người nghe
và người được nhắc tới.

Luyện tập

Bài 1. Đọc đoạn văn sau:
a) Gạch dưới các đại từ xưng hô có trong đoạn văn.
b) Nêu nhận xét về thái độ, tình cảm của nhân vật khi dùng
mỗi từ xưng hô.
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức
tập chạy. Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à!
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một
nửa đường đó.
Theo La Phông-ten

b) Nhận xét về thái độ, tình cảm của các nhân vật

Thỏ xưng là ta
gọi rùa là chú em
Thái độ của thỏ: kiêu căng,
coi thường rùa
Rùa xưng là tôi ,
anh
gọi thỏ là
Thái độ của rùa: tôn trọng,
lịch sự với thỏ

Bài 2: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp
với mỗi ô trống :

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
Tôi và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi:
- …….
Tôi ngước nhìn lên. Trước mắt là những
“Kìa cái cột chống trời.” ……..
Nó
ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. …..…tựa
như
một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng
trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:

Tôi cũng từng bay qua cái trụ đó. …..
Nó cao hơn tất cả những
- …..…
ta thường gặp. Đó là
ống khói, những cột buồm, cột điện mà chúng
….…….
trụ điện cao thế mới được xây dựng.

Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười
to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

VẬN DỤNG

Chúc mừng bạn
lật được mảnh
ghép may mắn

 Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng
để tự chỉ mình hay chỉ người khác khi giao
tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng mày; nó,
chúng nó,… Theo bạn, nhận định trên đúng
hãy sai?
A. Đúng
B. Sai

Các từ tôi, tớ, mình, tao,…. Dùng để
chỉ đối tượng nào?
A. Người nói
B. Người nghe
C. Người được nhắc đến
D. Cả A và B

Chúc mừng bạn
lật được mảnh
ghép may mắn

Trong các từ sau đây, từ nào không
phải là đại từ xưng hô?
A. Tớ
B. Cậu ấy
C. Thế
D. Các bạn

Xác định đại từ trong câu sau:
Chúng ta hãy cùng nhau đi đá bóng thôi!
A. Ta
B. Chúng ta
C. Nhau
D. Đi

DẶN DÒ

-Học thuộc ghi nhớ
-Chuẩn bị bài:
Quan hệ từ