Bài 20

SỰ LỚN LÊN VÀ SINH SẢN
CỦA TẾ BÀO
Nhóm: V1 - TNXH

CÓ THỂ HAY KHÔNG THỂ?
Có thể tạo ra cả một cơ thể chỉ
từ 1 tế bào?

Có thể xây ngôi nhà chỉ từ một
viên gạch?

I Sự lớn lên của tế bào

II Sự sinh sản ( phân chia) của tế bào

III Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

I Sự lớn lên của tế bào

TẾ BÀO LỚN LÊN NHƯ THẾ NÀO?
- Hình thức: hoạt động cá nhân
- Thời gian: 3 phút
- Nhiệm vụ: Quan sát hình 3.1 SGK hoàn
thành bảng so sánh (Bài 1-PHT)
Nội dung
Kích thước nhân
Tế bào chất
Vị trí của nhân
Kích thước, khối lượng tế
bào

Tế bào non

Tế bào trưởng thành

 
 
 
 

 
 
 
 

Qúa trình trao đổi chất của tế bào

Chất cần
thiết

Chất không
cần thiết

I Sự lớn lên của tế bào
Các tế bào con có kích thước nhỏ, nhờ quá trình trao đổi chất
mà chúng lớn dần thành những tế bào trưởng thành

Một số tế bào không phân chia

II Sự sinh sản ( phân chia) của tế bào

TẾ BÀO PHÂN CHIA NHƯ THẾ NÀO?

Cá nhân
Quan sát phim, hoàn thành
Bài tập 2 phiếu học tập

Thảo luận nhóm
- Thời gian: 3 phút
- Nhiệm vụ: Thống nhất về
+ Hai giai đoạn của quá trình phân
chia tế bào.
+ Kết quả sau 1 lần phân chia tế bào.

TẾ BÀO PHÂN CHIA NHƯ THẾ NÀO?

Phân chia tế bào động vật

Mối quan hệ giữa quá trình lớn lên và phân chia
tế bào.

Số tế bào con tạo ra 21 =2 tế bào

Số tế bào con tạo ra 22 =2.2= 4 tế bào

Số tế bào con tạo ra 23 =2.2.2 = 8 tế bào
Lần phân chia thứ n số tế bào con tạo ra tính như thế nào?
2n trong đó n là số lần phân chia tế bào

Mối quan hệ của sự lớn lên và phân chia của tế bào
Tế bào non

Sự lớn lên

Sự phân chia

Tế bào trưởng thành

II Sự sinh sản ( phân chia) của tế bào

Tế bào lớn đến một kích thước nhất định thì sinh sản
Quá trình sinh sản của tế bào:
+ Nhân phân chia trước từ 1 nhân thành 2 nhân
+ Tế bào chất phân chia chia tế bào mẹ thành 2 tế bào con

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Nêu sự thay đổi của cây ngô qua mỗi giai đoạn ?

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Cho biết cây ngô lớn lên nhờ quá trình nào?
Nhờ sự lớn lên và phân chia của tế bào giúp cơ thể tăng về kích thước, chiều cao và
cân nặng.

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Thay thế các tế bào chết, tế bào già, tế bào bị tổn thương

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Nữ từ
10 -16

Nam từ
12-18

Chiều cao tăng 8 -12 cm/ năm

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Đối với cơ thể đơn bào phân chia tế bào cũng là
hình thức sinh sản của cơ thể

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của
tế bào

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

III. Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Sự sinh sản làm tăng số lượng tế bào, thay thế các tế bào già,
các tế bào bị tổn thương, các tế bào chết, giúp cơ thể lớn lên
(sinh trưởng) và phát triển

ĐẤU TRƯỜNG 35

Luật chơi
- Mỗi học sinh sẽ có 1 bảng ghi đáp
án đúng cho mỗi câu hỏi trong vòng
5 giây suy nghĩ.
- Học sinh nào có đáp án sai sẽ
dừng cuộc chơi và bị loại khỏi danh
sách chơi  thành khán giả cổ vũ.

1
2

T. Anh
Duyên

C. Anh
M.Đức

Q. Anh
H. Đưc

T. Ân
Hân

Bảo
Hậu

Sơn Ca
Đ. Huy

3

6
7
8

Q. Huy

X. Huy

My

Nghĩa

Khang

Khánh

H.minh

B. Minh

Ngọc

Nguyên

M.
Quân

Vy
Như Ý

4
5
A. Quân

Thăng

Thiên

Thủy

Thư

Trân

Trọng

Trung

A. Tuấn

Vân

9

10

Một tế bào mẹ sau khi phân chia (sinh sản) sẽ
tạo ra bao nhiêu tế bào con ?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
A

2 tế bào

B

1 tế bào
4 tế bào
8 tế bào

C
D

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Cơ thể sinh vật lớn lên chủ yếu dựa vào
những hoạt động nào dưới đây?

A

Sự hấp thụ và ứ đọng nước trong dịch tế bào theo thời gian

B

Sự gia tăng số lượng tế bào qua quá trình phân chia.

C

Sự lớn lên và phân chia của tế bào

D

Sự tăng kích thước của từng tế bào do trao đổi chất.

Hiện tượng nào dưới đây không phản ánh sự lớn
lên và phân chia của tế bào ?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
A

Sự gia tăng diện tích bề mặt của một chiếc lá

B

Sự xẹp, phồng của các tế bào khí khổng

C

Sự tăng dần kích thước của một củ khoai lang

D

Sự vươn cao của thân cây tre

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Sự lớn lên của tế bào có liên quan mật thiết
đến quá trình nào dưới đây ?

A

Sinh sản

B

Trao đổi chất

C

Cảm ứng

D

Trao đổi chất và cảm ứng

5

Một tế bào mô phân sinh ở thực vật tiến hành phân chia
liên tiếp 4 lần. Hỏi sau quá trình này, số tế bào con được
tạo thành là bao nhiêu ?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

16 tế bào    

B

32 tế bào 

C

4 tế bào 

D

8 tế bào 

6

Quá trình phân chia tế bào gồm hai giai
đoạn là:

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

Phân chia tế bào chất  phân chia nhân

B

Phân chia nhân  phân chia tế bào chất.

C

Lớn lên  phân chia nhân

D

Trao đổi chất  phân chia tế bào chất.

7
A
B
C
D

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Phát biểu nào dưới đây về quá trình lớn lên
và phân chia của tế bào là đúng ?

Mọi tế bào lớn lên rồi đều bước vào quá trình phân chia tế bào.
Sau mỗi lần phân chia, từ một tế bào mẹ sẽ tạo ra 3 tế bào con
giống hệt mình
Phân chia và lớn lên và phân chia tế bào giúp sinh vật tăng kích
thước, khối lượng.
Sự phân tách chất tế bào là giai đoạn đầu tiên trong quá trình
phân chia

8

Điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu không kiểm
soát được quá trình phân chia tế bào?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

Cơ thể lớn lên thành người khổng lồ.

B

Xuất hiện các khối u ở nơi phân chia mất kiểm soát.

C

Cơ thể phát triển mất cân đối (bộ phận to, bộ phận nhỏ không
bình thường).

D

Cơ vẫn thể phát triển bình thường.

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
1. Hình thức: HS làm việc cá nhân.
2. Nhiệm vụ:
Quan sát và ghi lại các hiện
tượng xung quanh em có thể giải
thích bằng sự lớn lên và phân chia
của tế bào.