Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

- Bằng Việt-

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

I. TÌM HIỂU CHUNG

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
Dựa vào phần tìm
hiểu và chuẩn bị ở
nhà, em hãy trình bày
về tác giả Bằng Việt

Hồ sơ người nổi tiếng

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Bằng Việt, tên khai sinh là Nguyễn Việt
Bằng, sinh năm 1941 ở Hà Tây ( nay là HN)
- Nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến
chống Mỹ
 - Thơ Bằng Việt trong trẻo, mượt mà, khai
thác những kỉ niệm và ước mơ của tuổi trẻ.

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

Tác phẩm chính
1973

1968

1983

(Bằng Việt)
1986

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
Dựa vào phần tìm hiểu
và chuẩn bị ở nhà, em
hãy trình bày về tác
phẩm “Bếp lửa”

Hồ sơ tác phẩm

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời: Viết năm
1963, khi tác giả đang là sinh viên
ngành luật ở Liên Xô.
 - Xuất xứ: In trong tập “Hương
cây – Bếp lửa”.
- PTBĐ: biểu cảm đan xen với tự
sự và miêu tả.
- Mạch cảm xúc: Đi từ hồi tưởng đến hiện tại, từ kỉ niệm đến suy ngẫm, bộc
lộ tình yêu thương

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:
I. TÌM HIỂU CHUNG

3. Bố cục

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:
I. TÌM HIỂU CHUNG

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

I. TÌM HIỂU CHUNG

3. Bố cục

Khổ đầu: Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn nỗi nhớ
- Bố cục:

Khổ 2,3,4: Hồi tưởng kỉ niệm tuổi thơ bên bà
Khổ 5,6: Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà
Khổ cuối: Nỗi nhớ da diết khắc khoải về bà

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Bếp lửa khơi nguồn nỗi nhớ.
“Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.”

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Bếp lửa khơi nguồn nỗi nhớ.
“Một
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Điệp ngữ “Một bếp lửa”
Hình ảnh bếp lửa gần gũi thân thương gắn
liền với những kỉ niệm tuổi thơ của người
cháu.

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Bếp lửa khơi nguồn nỗi nhớ.
“Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm

Từ láy “chờn vờn”
bếp lửa của thực tại, bếp lửa bập bùng trong
sương sớm.
Từ láy “ấp iu”
hình ảnh đôi tay tần tảo, khéo léo, sự chăm sóc tỉ
mỉ, chu đáo của bà.

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Bếp lửa khơi nguồn nỗi nhớ.
“Cháu thương bà biết mấy nắng mưa
mưa.”
Từ “thương”
tình cảm yêu thương, lòng biết ơn của người cháu với bà.
Ẩn dụ “nắng mưa”
những khó khăn, vất vả trong cuộc đời bà.
Hình ảnh “bếp lửa” đã khơi dậy trong
lòng người cháu bao cảm xúc thương bà
dâng trào mãnh liệt.

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà

Kỉ niệm về tám năm
kháng chiến cùng bà

Kỉ niệm thời thơ ấu
năm bốn tuổi

Kỉ niệm năm giặc đốt
làng

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
a. Năm bốn tuổi
Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
Nghĩ lại giờ sống mũi còn cay!

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
a. Năm bốn tuổi
khói
“Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói”
quen mùi khói
quen thuộc, ám ảnh trong tâm trí của tác giả.
“Năm
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
mỏi”
Năm ấy

Năm Ất Dậu 1945 nạn đói hoành hành

Thành ngữ “đói mòn đói mỏi”

tuổi thơ gian khổ, thiếu thốn, nhọc nhằn.

“Năm Ất Dậu tháng ba còn nhớ mãi 
Giống Lạc Hồng cực trải lắm đau thương! 
Những thây ma thất thểu đầy đường, 
Rồi ngã gục không đứng lên vì…đói!”

Ta nhớ mãi cái thời kỳ đen tối!
Quên làm sao tội lỗi kẻ xâm lăng!
Quên làm sao mối thù hận khôn
cùng!
Quên sao được hai triệu người chết

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
a. Năm bốn tuổi
“Khói hun nhèm mắt cháu”,“sống mũi còn cay”
Mùi khói bếp quen thuộc, mùi khói thiêu đốt tử thi. Mùi khói đã gợi nhớ về thời kì
đau thương của dân tộc.

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
b. Năm tám tuổi
Cùng bà nhóm lửa
Bà kể chuyện cháu nghe
Bà dạy cháu làm,chăm cháu học
Bà yêu thương, đùm bọc che chở dạy
dỗ và là chỗ dựa tinh thần cho cháu.

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

“Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà
Bà thường hay kể chuyện những ngày ở Huế
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế!
Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
b. Năm tám tuổi
Âm thanh tiếng chim tu hú: 5 lần
Tiếng kêu giục giã khắc khoải, da diết,
gợi hoài niệm nhớ mong khao khát.

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

“Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà
Bà thường hay kể chuyện những ngày ở Huế
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế!
Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
c. Kỉ niệm năm giặc đốt làng
Thành ngữ “cháy tàn cháy rụi”
Bà cháu cũng là nạn nhân của chiến tranh.
Bà con hàng xóm đỡ đần
Trong bom đạn chiến tranh ngời lên vẻ đẹp tình
đoàn kết xóm làng.

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
c. Kỉ niệm năm giặc đốt làng
Bà vẫn vững lòng trước mọi tai hoạ thử thách, để các con
yên tâm công tác.
Người mẹ Việt Nam yêu nước, giàu đức hy sinh.

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà
Rồi sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen,
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn,
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng...
Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng- bếp lửa!

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà
Rồi sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen,
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn,
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng...
sớm, chiều
thời gian của sự bền bỉ, liên tục
Điệp ngữ “Một ngọn lửa”
ngọn lửa của tình yêu thương, của niềm tin bất diệt.

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà
Từ láy “lận đận” + ẩn dụ “nắng mưa”
Vẻ đẹp tần tảo, nhẫn nại, vẻ đẹp của đức hi sinh
Điệp ngữ “Nhóm”
nhóm lửa
Bà

giữ lửa
truyền lửa

ngọn lửa của sự sống niềm tin cho các
thế hệ nối tiếp.

NỖI NHỚ VỀ BÀ
Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm
tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc
nhở:
- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?...

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà
“Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa”
Kỳ lạ: Vì không gì có thể dập tắt được bếp
lửa. Bếp lửa vẫn cháy lên trong mọi cảnh ngộ.
Thiêng liêng: Bếp lửa là tổ ấm, là cội nguồn gia
đình, là cội nguồn quê hương đất nước.

(Bằng Việt)

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
4. Nỗi nhớ khắc khoải, da diết
Điệp từ “Trăm”
Khẳng định thế giới rộng lớn, với những điều mới mẻ.
Câu hỏi tu từ: “Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?”
Không thể nào quên được bếp lửa, tình cảm của bà.
Nỗi nhớ bà và quê hương da diết.

(Bằng Việt)

“Bãi cỏ lau già. Bà đứng dáng liêu xiêu
Cành xoan mảnh trên tay làm gậy chống
Gió xa tắp, đồng tháng Năm lồng lộng
Tóc phơ phơ, hắt đỏ ráng chiều.
Giờ bà đã nằm trên đất đồng làng
Con đường cũ cháu về, gắt gao màu nắng
đỏ
Cuộc đời bà đã qua tất cả
Lẳng lặng, khiêm nhường, không dấu

Tiết: 56 + 57 - Văn bản:

BẾP LỬA

III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
- Sự kết hợp hài hòa của các phương thức biểu đạt: biểu
cảm, tự sự, miêu tả, bình luận.
- Hệ thống hình ảnh vừa chân thực lại vừa giàu ý nghĩa
biểu tượng.
- Cảm xúc mãnh liệt, chân thành và đậm chất triết lí sâu
xa.
2. Nội dung
Qua những hồi tưởng và suy ngẫm của người
cháu đã trưởng thành, nhớ lại những kỉ niệm đầy xúc
động về người bà và bếp lửa, đã bộc lộ những tình cảm
thiêng liêng, sâu nặng đối với gia đình, quê hương, đất
nước.

(Bằng Việt)

Cảm ơn các em!
Chúc các em luôn học giỏi