Khởi động

Chữ cái bí ẩn
1. Bảng chữ cái này của quốc
gia nào?
2. Tìm và gọi tên những chữ
cái mà em biết ( chú ý 2 chữ
cái được gạch chân)
3. Những chữ cái này thường
được dùng trong lĩnh vực
nào?

CHỮ CÁI BÍ ẨN
1. Bảng chữ cái này của quốc gia
Hy Lạp cổ đại.
2. Những chữ cái phổ biến:
Alpha, Beta, Gamma, Delta,
Omicron,…
 Đặc biệt 2 chữ cái Delta và
Omicron được WHO dùng để
đặt tên cho biến chủng của đại
dịch COVID- 19.
3. Những chữ cái này thường được
dùng trong lĩnh vực khoa học như:
toán học, vậy lý, y học,…

Bài 5: Một số nền
văn minh phương Tây
thời kì cổ - trung đại

0
1

Những thành
tựu tiêu biểu
của văn minh
Hy Lạp- La Mã
thời cổ đại.

0 Những thành tựu
tiêu biểu của văn
2 minh thời Phục
Hưng.

01
:

Những thành
tựu tiêu biểu
của văn minh
Hy Lạp- La Mã

Điều kiện tự nhiên của
Hy Lạp- La Mã cổ đại

Điều kiện tự nhiên
Hy Lạp cổ đại
- Ở phía Nam bán đảo Ban căng,
các đảo trong vùng biển Ê-giê và
vùng ven biển phía Tây Tiểu Á.
- Lợi thế đường bờ biển dài, nhiều
đảo, thuận tiện giao thương buôn
bán.
- Cảng Pi-rê là cảng biển quan
trọng. Nằm cách thủ đô A-ten
12km.

Điều kiện tự nhiên
La Mã cổ đại

- Hình thành trên bán đảo I-ta-li-a (ở
Nam Âu) sau được mở rộng ra trên
phần lãnh thổ của cả ba châu lục
Âu, Á, Phi.
- Đường bờ biển dài, nhiều hải cảng.
- Có nhiều đồng bằng và đồng cỏ rộng
lớn, thuận lợi phát triển chăn nuôi.
- Có nhiều khoáng sản nên nghề luyện
kim phát triển.

HOẠT ĐỘNG NHÓM:
Nhiệm vụ 1- nhiệm vụ
chung: (hoạt động theo
nhóm bàn- 2 bạn một
nhóm) Giới thiệu về
thành tựu tiêu biểu và
ý nghĩa của văn minh
Hy Lạp- La Mã cổ đại
theo phiếu gợi ý.

HOẠT ĐỘNG NHÓM:

Nhiệm vụ 2: (nhiệm vụ theo nhóm)
01
Hoàn thành:
“Sổ tay danh
ngôn Triết
học Hy Lạpla Mã cổ
đại.”

02

03

Hoàn thành
nhiệm vụ:
“Đi tìm sứ
mệnh của
các vị thần”
Hy Lạp- La
Mã cổ đại.

Hoàn thành
nhiệm vụ:
“Theo dấu
các môn thể
thao ở Hy
Lạp cổ đại.”

04
Hoàn thành
nhiệm vụ:
“Công trình
vĩ đại.”

Chữ viết
Người Hy Lạp
chúng tôi sáng
tạo ra hệ thống
24 chữ cái.

Người La Mã
đã tiếp thu và
tạo thành chữ
Latinh.

Chữ viết
Chữ viết mà các bạn
Đến
chữđể ghi
đangnay,
dùng
Latinh
tiếngđược
Việt sử
– chữ
dụng
Quốc phổ
Ngữbiến
cũng dựa
nhấttrên
trêncác
thếbảng
giới.chữ
cái Latinh của nhóm
ngôn ngữ Roma.

Chữ viết

Một cống hiến lớn của
người La Mã chúng tôi với
nhân loại đó là hệ thống
chữ số La Mã mà các bạn
đang sử dụng.

Văn học

-

- Kiến trúc: xây dựng nhiều
công trình kiến trúc: nhà hát,
sân vận động, đấu trường, đề
thờ,…
Điêu khắc: sáng tạo nhiều tác
phẩm thể hiện vẻ đẹp hình
thể của con người, tính chuẩn
xác trong tạo hình.

Văn học phong phú với
nhiều thể loại: sử thi,
thần thoại, kịch,….

Nghệ thuật

Đi tìm “sứ mệnh” của các vị
thần
Thần mùa
màngMột người
Demeter

0
1

03

nông dân
mong muốn
vụ mùa bội
Thần biển- thu.
02
Poseidon
Ngư dân đang
ra khơi đánh
cá.

Nữ thần
Athena
Người
lính lo lắng
về trận chiến sắp
tới.

04

0
5

Thần âm
nhạc- Apollo

Người nghệ sĩ
muốn buổi biểu
diễn thành công

Thần tình
yêu- Eros

Kẻ cô đơn và
mong muốn có
người yêu
thương.

Đi tìm “sứ mệnh” của các vị
thần

Hermes, Versace là 2
thương hiệu thời trang lấy
cảm hứng từ các vị thần.
Nếu được lựa chọn, em sẽ
lấy tên của vị thần nào để
đặt tên cho thương hiệu
của mình???

“Công trình vĩ đại”
01

Khoảng năm
447
TCN
Đền Pác-tê-nông

02

Khoảng năm
350
TCN
Lăng mộ vua
Mô-sô-lớt

03

Khoảng năm 7080 sau công
nguyên
Đấu trường Cô-lidê

“ Công trình vĩ đại”
Tượng Lực sĩ
ném đĩa

0
1

Bình gốm Hy Lạp 02
03

Khoa học
Kỹ thuật

Các thành tựu khoa học- kỹ thuật
Lĩnh vực

Thành tựu

Thiên văn
học

Nhận ra Trái đất hình cầu, Mặt trời và các thiên thể chuyển
động quanh Trái đất; biết tính lịch theo chu kì chuyển động của
Mặt trời.

Toán họcVật lý

Các nhà khoa học Hy Lạp (Ta-lét, Pi-ta-go, Ác-si-mét,...) đã có
đóng góp trong nhiều ngành khoa học khác nhau.

Y học

Chuẩn đoán và chữa bệnh bằng thuốc, giải phẫu, gây mê.

Sử học

Hy Lạp với sử gia Hê-rô-dốt. Sử La Mã với nhiều nhà sử học
Pô-li-bi-út.

Ứng dụng
KHKT

Chế tạo bê tông, sử dụng hệ thống đòn bẩy, chế tạo máy bắn đá,
…

Máy
bắnbắn
tên đá
Máy
Ballista
Trebuchet.

Tư Tưởng

Thờ đa thần, thường
xuyên hiến tế, cầu
nguyện và tổ chức lễ
hội tôn vinh các vị thần

Là quê hương của triết
học phương Tây với các
nhà triết học tiêu biểu
như: Ta-lét, Hê-ra-clit, Đêmô-crit, Pla-tôn,…

Tôn giáo

Sổ tay danh ngôn
Thales

Heraclitus

“Không
ai tắm
hai lần
trên một
dòng
sông.”

“Điều khó
nhất trong
cuộc sống
là hiểu
chính
mình.”

Platon
“Sự bắt đầu
là phần
quan trọng
nhất của
công việc.”

Democritu
s

“Hạnh phúc
không ở của
cải, không ở
vàng bạc,
hạnh phúc ở
trong tâm
hồn.”

Aristotle
“Sự xuất
chúng
không phải
là ngẫu
nhiên.”

Thể thao

Quan trọng trong đời sống, lễ
hội và văn hóa Hy Lạp-La Mã cổ
đại.
-

- Nhiều sự kiện và môn thể thao
của Hy Lạp-La Mã cổ đại là cơ
sở, nền tảng thể thao sau này.

“Theo dấu các môn
thể thao ở Hy Lạp
cổ đại.”
Dựa vào các hình ảnh khắc
họa trên đồ gốm, hãy cho
biết đó là môn thể thao
nào? Hãy giới thiệu về 1
môn thể thao mà em thích
nhất.

“Theo dấu các môn thể
thao ở Hy Lạp cổ đại.”
Điền kinh

Đua ngựa

Nhảy xa

Đấu vật

Boxing

Đua xe ngựa
kéo

5 vận động viên vĩ đại nhất Olimpic cổ đại
1. Theagenes of Thasos,
một võ sĩ người Hy Lạp
2. Leonidas of Rhodes,
vận động viên môn chạy
3. Gaius Appuleius Diocles,
vận động viên đua xe ngựa
kéo
4. Diagoras of Rhodes,
vận động viên Boxing

5. Chionis, vận động viên điền kinh

Lá cờ Olympic có 5 vòng lồng vào
nhau, mỗi vòng lại có một màu
khác nhau là màu xanh dương,
vàng, đen, xanh lá cây và đỏ trên
nền trắng. Mỗi vòng trên lá cờ
thường được gọi là "vòng
Olympic".
Màu xanh dương đại diện cho châu Âu
Màu vàng đại diện cho châu Á
Màu đen đại diện cho châu Phi
Màu xanh lá cây đại diện cho châu Đại
Dương
Màu đỏ đại diện cho châu Mỹ

Ý nghĩa
-

-

Đây là một giai đoạn
văn minh phát triển và
đa dạng.
Có nhiều đóng góp
quan trọng cho con
người trong lịch sử
nhân loại và ảnh hưởng
sâu sắc đến thế giới
ngày nay.
Làm nên một thời kỳ
rực rỡ và là động lực
cho sự tiến bộ của loài
người.

Những thành tựu
tiêu biểu của văn
minh thời Phục
Hưng.

HOẠT ĐỘNG NHÓM:
Hoạt động theo nhóm bàn, khai thác tư liệu trong sách giáo
khoa, hoàn thiện bảng sau về thành tựu tiêu biểu, ý nghĩa
của văn minh thời Phục Hưng.
Lĩnh vực
Tư tưởng
Văn học
Khoa học- kĩ thuật
Thiên văn học
Nghệ thuật
Ý nghĩa

Thành tựu

Lĩnh vực

Thành tựu

Tư tưởng

- Trào lưu tư tưởng nổi bật là “chủ nghĩa nhân văn”
- Lên án, đả kích PK, chống các quan điểm phản khoa học
- Đề cao tự do cá nhân và giá trị chân chính của con người

Văn học

- Truyền bá tư tưởng nhân đạo, ca ngợi tình yêu, tự do, đấu tranh chống PK lạc hậu
- Tác phẩm tiêu biểu: Thần khúc, truyện Mười ngày, Romeo và Juliet, Don Quijote,…

Khoa học- kĩ
thuật

Có nhiều thành tựu toán học, vậy lí, y học,…. xuất sắc

Thiên văn học

Tiêu biểu là thuyết Nhật tâm.

Nghệ thuật

- Hội họa và điêu khắc: mượn chủ đề tôn giáo nhưng mang tính hiện thực.
- Kiến trúc: trường phái cổ điển với giáo đường, dinh thự, lâu đài lộng lẫy,…

Ý nghĩa

- Kế thừa và phát huy những giá trị nhân văn của các nền văn minh trước.
- Đặt nền tảng cho thời kì xác lập và phát triển của chủ nghĩa tư bản thời cận- hiện
đại.
- Tạo bản sắc văn hóa châu Âu đương đại.

Trong thành Verona của Italy, hai dòng họ Montague và Capulet
vốn có mối hận thù lâu đời. Bi kịch bắt đầu từ khi con trai của dòng
họ Montague là Romeo trà trộn và dạ tiệc hóa trang của nhà Capulet,
chàng đã gặp nàng Juliet và hai người yêu nhau ngay từ cái nhìn đầu
tiên.
Tuy nhiên, do mối hận thù sâu sắc giữa hai dòng họ, lại thêm sự cố
khiến Romeo giết chết người họ hàng của Juliet là Tybalt, nên hai
người không thể đến được với nhau. Romeo bị trục xuất khỏi thành
Verona, còn Juliet thì bị gia đình ép gả cho bá tước Paris. Nhờ tu sĩ
nhà thờ giúp đỡ, nàng đã uống một liều thuốc ngủ, giả chết trong
vòng 24h, đám cưới giữa Juliet và Paris lại trở thành đám tang. Xác
Juliet được đưa xuống hầm mộ của gia đình.
Nghe tin nàng chết, Romeo đau đớn trốn về Verona. Khi ngắm nhìn
dung nhan người yêu thương đã khuất, chàng uống thuốc độc tự tử
theo người mình yêu. Romeo vừa gục xuống thì cũng là lúc thuốc
của Juliet hết hiệu nghiệm. Nàng tỉnh dậy và nhìn thấy xác Romeo
bên cạnh. Quá tuyệt vọng, nàng rút dao tự vẫn.
Cái chết tang thương của đôi bạn trẻ đã thức tỉnh hai dòng họ. Họ
đã xóa sạch mối thù truyền kiếp và bắt tay hữu nghị. Nhưng những gì
còn lại vẫn là nỗi xót xa cho một cuộc tình đẹp tựa bài thơ.
Câu chuyện Romeo và Juliet không chỉ ngợi ca tình yêu lãng mạn
và trong sáng, mà nó còn gửi gắm thông điệp đầy tính nhân văn. Quả
thật, tình yêu trong ngần và đẹp tựa pha lê có thể làm tan chảy

Dôn Quijote

Giai cấp tư sản mới ra đời, có thế lực về kinh tế nhưng chưa có địa vị xã hội tương
ứng. Những tiến bộ của khoa
họem,
c, kĩ thu
t giúp
ườn
i thoát
Theo
vì ậsao
lạicon
gọng
i là
ền khỏi tình trạng lạc
hậu, nhận thức được bản văn
chất minh
của thếth
giờ
ới.i kì
Giáo
mang
PhlíụKi-tô
c Hư
ng? nặng những quan
điểm lỗi thời của xã hội phong kiến kìm hãm sự phát triển của giai cấp tư sản. Giai
Phục Hưng ở đây có nghĩa là gì?
cấp tư sản một mặt muốn khôi phục lại văn hóa cổ đại Hi Lạp, Rô-ma, mặt khác
cũng muốn góp phần xây dựng một nền văn hóa mới, đề cao giá trị con người, đòi
quyền tự do cá nhân, coi trọng khoa học – kĩ thuật.

Luyện tập
Câu 1: Giai cấp tư sản đang lên ở châu Âu đã chống lại
hệ tư tưởng của đạo nào?
A. Phật giáo.
B. Ấn Độ giáo
C. Đạo Hồi
D. Đạo Kitô
Câu 2: Quê hương của Phong trào Văn hóa Phục Hưng là
A. Đức
B. Thụy Sĩ
C. Ý
D. Pháp
Câu 3: Tôn giáo mới nào được ra đời trong Phong trào cải
cách tôn giáo?
A. Đạo Hồi
B. Đạo Tin Lành
C. Đạo Dạo Thái
D. Đạo Kitô

Câu 4: Trong thời Phục hưng đã xuất hiện rất nhiều nhà văn
hóa, khoa học thiên tài mà người ta gọi là:
A. “Những người thông minh”.
B. “Những người khổng lồ”.
C. “Những người thông minh”.
D. “Những người thông minh”.
Câu 5: Nội dung của phong trào Văn hóa Phục Hưng là:
A. Đòi cải tạo xã hội phong kiến, phê phán Giáo hội.
B. Phê phán xã hội phong kiến, đề cao giá trị con người.
C. Phê phán Giáo hội, đề cao khoa học tự nhiên.
D. Phê phán xã hội phong kiến và Giáo hội, đề cao con người và
khoa học tự nhiên.

Vận dụng
Tình huống: Một vị khách muốn mua 1 bức tranh thời Phục Hưng. Trong 2 bức tranh
dưới đây, ông băn khoăn chưa biết đâu là bức tranh thời Trung cổ, đâu là thời Phục
Hưng. Trong vai người bán hàng, em hãy chỉ ra đâu là bức tranh thời Trung cổ, đâu là
thời Phục Hưng bằng cách chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa hai bức tranh trên.

Đức Mẹ và Chúa Hài