Một số
bệnh do
Virus

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

02

Hội chứng suy giảm miễn dịch
mắc phải (AIDS) ở người

Bệnh cúm ở người và động vật

a. Cấu tạo của HIV
b. Quá trình nhân lên
c. Phương thức lây truyền và cách
phòng tránh hội chứng AIDS

a. Cấu tạo của virus cúm
b. Chu trình lây nhiễm
c. Phương thức lây truyền và
cách phòng tránh bệnh cúm

03
Bệnh ở thực vật do virus

INTRODUCTION
• Virus gây hội chứng suy giảm miễn dịch
mắc phải ở người có tên được viết tắt
theo tiếng Anh là HIV (Human
Imunodeficency Virus)
• Virus tấn công các tế bào hệ miễn dịch
và làm suy giảm khả năng miễn dịch
của cơ thể

01
HỘI CHỨNG SUY GIẢM MIỄN
DỊCH MẮC PHẢI (AIDS) Ở
NGƯỜI

PHƯƠNG
CẤU TẠO
QUÁ
TRÌNH
THỨC
CỦA
NHÂN
VIRUS
LÂYLÊN
TRUYỀN
CỦA VIRUS
VÀ CÁCH PHÒNG
Gai
glycoprotein
HIV lây truyền từ người sang người qua 3 con đường
Thường
kéoquá
dài từ
2 tuần
đếnlên,
3 HIV
Trong
trình
nhân
RNA
sợisơ
đơn
Giai
đoạn
tháng
thường tạo ra nhiều biến thể mới
nhiễm
Người bệnh
không
có Enzyme
biểu
hiện
gây
khó
khăn
trong
việc
phòng
Qua đường máu
Qua đườngtình
dục
Mẹ
truyền
sang
con
triệuvà
chứng
hoặc
có
nhưng
rất
điều trị hội chứng AIDS
nhẹ
Vỏ Capsid
Mẹ
Thường
kéo dài
từ
1 đến
10
năm
 Thuốc
ức
chế
thụ
thể
mà
HIV
Giai đoạn không triệu
Vỏcầu
ngoài
Số lượng tế bào bạch
T4 giảm nhiễm
dùng
để
nhận
xâm nhập
HIV
Trên lớp vỏ ngoài của virus
HIV
có
các
gai biết,
chứng
dần, người
bệnh
không
biểu hiện truyền
tế bào
chủ
glycoprotein chỉ có thểtriệu
liênchứng
kết
đặc
hiệu được
gì
virus
Vết thương

Thuốc
ngăn
cản
quá
trìnhcho
với
1
số
thụ
thể
của
các
loại
tế
bào
trong
hệ
Các
tế
bào
bạch
cầu
giảm
mạnh
con
hở
phiên
mã
ngược
khiến hệ miễn dịch không còn tác qua
miễn dịch của người
Quan
hệ vớicó
người
Giai đoạn cuối
Những tế bào
không
thụnhiễm
thể
tương
thích
dụng
bảo
vệ
cơ
thể
nhau
Dùng chung bơm kim
HIV không sử dụng biện
xâm
nhập
được
Người
bị tấn công bởi nhiều thai và
tiêmthì HIV không thểpháp
bảobệnh
vệ

căn bệnh do vi sinh vật khác gây raqua sữa

02
BỆNH CÚM Ở NGƯỜI VÀ
ĐỘNG VẬT

CẤU TẠO CỦA VIRUS CÚM
Tế bào niêm mạc đường hô hấp
trên

Con
người

Gà

Chim

Vịt

Lợn

CẤU TẠO CỦA VIRUS CÚM
Vi cúm A

Vi cúm B

Vi cúm C

 Tác nhân chủ yếu gây thành đại dịch cúm
 Là một trong những tác nhân gây bệnh
chết người nguy hiểm nhất
 Biến đổi chậm hơn virus cúm A, chỉ có 1
chủng duy nhất
 Chỉ có khả năng truyền từ người sang
người
 Bệnh có triệu chứng nhẹ, thường không
gây ra đại dịch
 Virus cúm C có khả năng lây bệnh ở người
và lợn
 Khá hiếm gặp và thường nhẹ hơn các
trường hợp virus cúm A, B
 Bệnh có triệu chứng không điển hình,

CẤU TẠO CỦA VIRUS CÚM
Vỏ ngoài

Gai glycoprotein H

Gai glycoprotein N

Vỏ capsid

Các đoạn RNA

CẤU TẠO CỦA VIRUS CÚM

➔ Gai glycoprotein H có chức năng nhận biết và liên kết các
thụ thể đặc hiệu trên màng tế bào chủ
➔ Gai glycoprotein N có chức năng phá huỷ tế bào chủ , giải
phóng virus ra khỏi tế bào sau khi chúng được nhân lên

CẤU TẠO CỦA VIRUS CÚM
Mỗi loại virus có thể được chia thành các phân nhóm nhỏ dựa
trên tổ hợp các gai H và N
Gai glycoprotein
H
16 nhóm
(H1H16)

H1N
1

Gai glycoprotein
N
8 nhóm (N1N9)

H3N
2

H5N
1

CHU KÌ LÂY NHIỄM
Quá trình nhân lên của virus cúm
trong tế bào theo chu trình sinh tan
 Hấp phụ
 Xâm nhập
 Tổng hợp : RNA của virus được sử
dụng như mRNA để dịch mã tạo
ra các protein và làm khuôn để
tổng hợp RNA của virus mới
 Lắp ráp
 Giải phóng

Quá trình nhân lên của virus
cúm A

PHƯƠNG THỨC LÂY TRUYỀN VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG

Đeo khẩu
trang

Rửa tay thường
xuyên bằng xà
phòng

Vệ sinh môi trường Tránh tụ tập
bằng thuốc khử
nơi đông
Virus cúm thường phát tán thông qua cáctrùng
người
giọt dịch khi hắt hơi, dịch tiết

PHƯƠNG THỨC LÂY TRUYỀN VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG

Không ăn thịt gia cầm,
Không tiếp xúc, mua
thịt động vật chết do dịch bán, săn bắt động vật
bệnh
hoang dã

Tiêm phòng định kì cho
con người và vật nuôi

03
BỆNH Ở THỰC VẬT DO VIRUS

BỆNH Ở THỰC VẬT DO VIRUS

Thành tế
bào

Tế bào động
vật

Tế bào thực vật

Đặc điểm cấu tạo của tế bào thực vật khác với tế bào động vật nên
cách xâm nhập và lây nhiễm của các loại virus thực vật cũng có những
điểm khác biệt với sự lây nhiễm virus ở các tế bào động vật

BỆNH Ở THỰC VẬT DO VIRUS

Virus thực vật thường chỉ
có vỏ capsid, không có vỏ
ngoài

TRUYỀN BỆNH THEO HÀNG NGANG

Là sự lây nhiễm virus từ cây này sang
cây khác
Virus có thể truyền từ cây này sang
cây khác khi thành tế bào thực vật bị
tổn
Sauthương
đó nhân lên và lây nhiễm từ tế bào
này sang tế bào khác qua cầu sinh
chất

TRUYỀN BỆNH THEO HÀNG NGANG

Côn trùng chích hút nhựa
cây hoặc ăn lá cây có thể
truyền virus từ cây bệnh
sang các tế bào của cây
lành bị tổn thương

Con người sử dụng các
dụng cụ cắt tỉa cây có thể
truyền virus từ cây bệnh
sang các tế bào của cây
lành bị tổn thương

TRUYỀN BỆNH THEO HÀNG NGANG

Bệnh vàng xoăn lá cà
chua


Sinh trưởng kém, nhỏ, biến dạng
thành bụi
 Lá cây nhỏ, vàng ở giữa gân lá, xoăn
lên
 Giảm số lượng hoa và quả

Bệnh lùn xoắn lá ở lúa
 Gây nghẹn đòng, bông lúa không trổ
được
 Đâm chồi ra từ đốt thân bên của cây
 Lá lúa bị xoắn hoặc có u nhỏ trên gân
lúa

TRUYỀN BỆNH THEO HÀNG DỌC

Sinh sản vô
tính

Sinh sản hữu
tính

BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
Tìm hiểu triệu chứng gây bệnh và cơ chế lây
truyền cây trồng của từng loại virus để kịp thời
phát hiện và xử lí
Loại bỏ các cá thể nhiễm bệnh khỏi quần thể
Phòng tránh, xử lí côn trùng gây hại, hạn chế các
vết cắn của côn trùng lên cây
Xử lí trồng ruộng trước khi gieo trồng
Chọn, tạo giống khỏe, sạch bệnh để gieo trồng

THANKS

for watching