Tiết 49. Tri thức TV và Thực hành Tiếng Việt: Mạch lạc trong văn bản, ngôn ngữ các vùng miền

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Thanh Binh
Ngày gửi: 09h:26' 25-11-2023
Dung lượng: 31.2 MB
Số lượt tải: 370
Nguồn:
Người gửi: Thanh Binh
Ngày gửi: 09h:26' 25-11-2023
Dung lượng: 31.2 MB
Số lượt tải: 370
Số lượt thích:
0 người
Khởi động
1. Nhận xét về cách sắp xếp các câu trong đoạn văn
sau:
(1) Trẻ em chúng ta đang sống trong một thế giới thực, nơi mà hằng
ngày vẫn diễn ra chiến tranh, đau thương, tệ nạn, ma tuý, cảnh
nghèo đói, …
(2) Tôi muốn nói lời cảm ơn nhà văn An-đéc-xen vì ông đã “dập tắt
hi vọng” về “một kết thúc có hậu” như ta thường gặp trong các câu
chuyện cổ tích.
(3) Chính vì thế, phải nhìn nhận một cách nghiêm túc những
mặt trái của cuộc sống thực tại để tìm cách giải quyết có hiệu quả,
và từ đó, chúng ta sẽ xây dựng một thế giới tươi đẹp hơn.
- Trật tự phù hợp:
(1) Tôi muốn nói lời cảm ơn nhà văn An-đéc-xen vì ông đã
“dập tắt hi vọng” về “một kết thúc có hậu” như ta thường gặp
trong các câu chuyện cổ tích.
(3) Trẻ em chúng ta đang sống trong một thế giới thực, nơi mà
hằng ngày vẫn diễn ra chiến tranh, đau thương, tệ nạn, ma tuý,
cảnh nghèo đói, …
(2) Chính vì thế, phải nhìn nhận một cách nghiêm túc những
mặt trái của cuộc sống thực tại để tìm cách giải quyết có
hiệu quả, và từ đó, chúng ta sẽ xây dựng một thế giới tươi
đẹp hơn.
2. Đọc mẫu chuyện sau và cho biết vì sao em cười ?
Một anh chàng ngoài Bắc vào Huế, thấy cô lái đò xinh đẹp
nên muốn làm quen, sau lời chào cô gái hỏi: "Răng anh ở chỗ
ni?“
Anh chàng bực mình nghĩ cô gái có vấn đề nên đáp:
- Răng tôi ở trong mồm chứ ở đâu?
Cô gái thấy anh chàng bất lịch sự liền mắng:
- Răng anh ngu rứa?
Anh chàng nổi khùng quát:
- Này cái cô này, trong mồm tôi một đống răng khôn sao cô...
=> Ngôn ngữ các vùng miền khác nhau.
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Mạch lạc trong
văn bản
Ngôn ngữ của
các vùng miền
I. Tri thức
Tiếng
Việt
I. Tri thức Tiếng Việt
1. Mạch lạc trong văn bản: đặc điểm và chức năng
* Đặc điểm
- Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản
đều cùng nói về một chủ đề.
- Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản
được sắp xếp theo một trình từ hợp lí.
* Chức năng
Sự mạch lạc làm cho chủ đề
trong văn bản liền mạch và
gợi được hứng thú cho người
2. Ngôn ngữ của các vùng miền
- Tiếng Việt rất đa dạng với những sắc thái độc đáo ở mỗi
vùng miền.
- Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa các vùng miền thể hiện ở
ngữ âm và từ vựng.
- Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa các vùng miền góp phần làm
cho tiếng Việt thêm giàu đẹp. Trân trọng sự khác biệt về ngôn
ngữ cũng chính là trân trọng sự khác biệt về văn hoá giữa các
vùng miền.
II. Thực
hành
Tiếng Việt
Bài tập 3:
Văn bản Mùa thu về Trùng Khánh
nghe hạt dẻ hát đề cập đến nhiều vấn
đề như: hạt dẻ, cốm hạt dẻ, cây rừng
mùa thu, du lịch Trùng Khánh, con
người ở quê sống lâu và hiền
hòa,... Như vậy có phải là văn bản
thiếu tính mạch lạc không? Vì sao?
Tuy vậy, văn bản không bị thiếu đi tính
mạch lạc vì các câu, các đoạn đều tập trung
làm sáng tỏ vấn đề trung tâm là hạt dẻ và rừng
dẻ Trùng Khánh, món quà thiên nhiên ban
tặng vào mùa thu, có nhiều công dụng và lợi
ích đối với con người.
Các phần, các đoạn được tiếp
nối theo một trình tự rõ ràng
Bài tập
2:
Những cách thay đổi trật tự các đoạn
trong “Cốm Vòng”:
Cách 2
Quy trình làm ra cốm => nguồn
gốc của cốm => cách thưởng
Cách 3
Màu sắc và mùi vị của cốm và
thức cốm => màu sắc và mùi vị hồng. => cách thưởng thức
của cốm và hồng.
Cách 1
cốm => quy trình làm ra cốm
=> nguồn gốc của cốm
Cách thưởng thức cốm => quy
trình làm ra cốm => nguồn gốc
của cốm => màu sắc và mùi vị
của cốm và hồng.
=> Nếu thay đổi trật tự các đoạn trong Cốm Vòng thì: nội dung văn bản sẽ
trở nên đứt đoạn, thiếu sự logic và mạch lạc trong cấu trúc của toàn bộ
văn bản. Khi đó nội dung văn bản sẽ trở nên thiếu hấp dẫn, tinh tế, và
Thử thách 4: Đối mặt với phù thủy
Có 6 câu hỏi: Mỗi nhóm thảo luận
trong 10s thống nhất đáp án, ấn
chuông nhanh giành quyền trả lời.
Nếu trả lời đúng 1 câu được 10 điểm,
sai nhường quyền cho đội bạn.
1
Từ ba, má là ngôn
ngữ sử dụng ở vùng
miền nào
ĐÁP ÁN
Miền Nam
ANS
BACK
2
Từ dìa nghĩa là gì?
Là ngôn ngữ sử
dụng ở vùng miền
nào
ĐÁP ÁN
Nghĩa là về, sử
dụng ở miền
Nam
ANS
BACK
3
Từ thức quà nghĩa
là gì? Là ngôn ngữ
sử dụng ở vùng
miền nào
ĐÁP ÁN
Nghĩa là món
quà, sử dụng ở
miền Bắc
ANS
BACK
4
Từ chè xanh nghĩa
là gì? Là ngôn ngữ
sử dụng ở vùng
miền nào
ĐÁP ÁN
Là trà được nấu
từ lá trà tươi, sử
dụng ở miền Bắc
ANS
BACK
5
Từ răng rứa nghĩa là
gì? Là ngôn ngữ sử
dụng ở vùng miền
nào
ĐÁP ÁN
Là sao, thế; sử
dụng ở miền
Trung
ANS
BACK
6
Từ mô, tê nghĩa là
gì? Là ngôn ngữ sử
dụng ở vùng miền
nào
ĐÁP ÁN
Là đâu, kia; sử
dụng ở miền
Trung
ANS
BACK
Vận dụng
Vận dụng
Tìm thêm một số
từ ngữ thể hiện
sự khác biệt
ngôn ngữ ở các
vùng miền.
Thank you!
1. Nhận xét về cách sắp xếp các câu trong đoạn văn
sau:
(1) Trẻ em chúng ta đang sống trong một thế giới thực, nơi mà hằng
ngày vẫn diễn ra chiến tranh, đau thương, tệ nạn, ma tuý, cảnh
nghèo đói, …
(2) Tôi muốn nói lời cảm ơn nhà văn An-đéc-xen vì ông đã “dập tắt
hi vọng” về “một kết thúc có hậu” như ta thường gặp trong các câu
chuyện cổ tích.
(3) Chính vì thế, phải nhìn nhận một cách nghiêm túc những
mặt trái của cuộc sống thực tại để tìm cách giải quyết có hiệu quả,
và từ đó, chúng ta sẽ xây dựng một thế giới tươi đẹp hơn.
- Trật tự phù hợp:
(1) Tôi muốn nói lời cảm ơn nhà văn An-đéc-xen vì ông đã
“dập tắt hi vọng” về “một kết thúc có hậu” như ta thường gặp
trong các câu chuyện cổ tích.
(3) Trẻ em chúng ta đang sống trong một thế giới thực, nơi mà
hằng ngày vẫn diễn ra chiến tranh, đau thương, tệ nạn, ma tuý,
cảnh nghèo đói, …
(2) Chính vì thế, phải nhìn nhận một cách nghiêm túc những
mặt trái của cuộc sống thực tại để tìm cách giải quyết có
hiệu quả, và từ đó, chúng ta sẽ xây dựng một thế giới tươi
đẹp hơn.
2. Đọc mẫu chuyện sau và cho biết vì sao em cười ?
Một anh chàng ngoài Bắc vào Huế, thấy cô lái đò xinh đẹp
nên muốn làm quen, sau lời chào cô gái hỏi: "Răng anh ở chỗ
ni?“
Anh chàng bực mình nghĩ cô gái có vấn đề nên đáp:
- Răng tôi ở trong mồm chứ ở đâu?
Cô gái thấy anh chàng bất lịch sự liền mắng:
- Răng anh ngu rứa?
Anh chàng nổi khùng quát:
- Này cái cô này, trong mồm tôi một đống răng khôn sao cô...
=> Ngôn ngữ các vùng miền khác nhau.
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Mạch lạc trong
văn bản
Ngôn ngữ của
các vùng miền
I. Tri thức
Tiếng
Việt
I. Tri thức Tiếng Việt
1. Mạch lạc trong văn bản: đặc điểm và chức năng
* Đặc điểm
- Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản
đều cùng nói về một chủ đề.
- Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản
được sắp xếp theo một trình từ hợp lí.
* Chức năng
Sự mạch lạc làm cho chủ đề
trong văn bản liền mạch và
gợi được hứng thú cho người
2. Ngôn ngữ của các vùng miền
- Tiếng Việt rất đa dạng với những sắc thái độc đáo ở mỗi
vùng miền.
- Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa các vùng miền thể hiện ở
ngữ âm và từ vựng.
- Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa các vùng miền góp phần làm
cho tiếng Việt thêm giàu đẹp. Trân trọng sự khác biệt về ngôn
ngữ cũng chính là trân trọng sự khác biệt về văn hoá giữa các
vùng miền.
II. Thực
hành
Tiếng Việt
Bài tập 3:
Văn bản Mùa thu về Trùng Khánh
nghe hạt dẻ hát đề cập đến nhiều vấn
đề như: hạt dẻ, cốm hạt dẻ, cây rừng
mùa thu, du lịch Trùng Khánh, con
người ở quê sống lâu và hiền
hòa,... Như vậy có phải là văn bản
thiếu tính mạch lạc không? Vì sao?
Tuy vậy, văn bản không bị thiếu đi tính
mạch lạc vì các câu, các đoạn đều tập trung
làm sáng tỏ vấn đề trung tâm là hạt dẻ và rừng
dẻ Trùng Khánh, món quà thiên nhiên ban
tặng vào mùa thu, có nhiều công dụng và lợi
ích đối với con người.
Các phần, các đoạn được tiếp
nối theo một trình tự rõ ràng
Bài tập
2:
Những cách thay đổi trật tự các đoạn
trong “Cốm Vòng”:
Cách 2
Quy trình làm ra cốm => nguồn
gốc của cốm => cách thưởng
Cách 3
Màu sắc và mùi vị của cốm và
thức cốm => màu sắc và mùi vị hồng. => cách thưởng thức
của cốm và hồng.
Cách 1
cốm => quy trình làm ra cốm
=> nguồn gốc của cốm
Cách thưởng thức cốm => quy
trình làm ra cốm => nguồn gốc
của cốm => màu sắc và mùi vị
của cốm và hồng.
=> Nếu thay đổi trật tự các đoạn trong Cốm Vòng thì: nội dung văn bản sẽ
trở nên đứt đoạn, thiếu sự logic và mạch lạc trong cấu trúc của toàn bộ
văn bản. Khi đó nội dung văn bản sẽ trở nên thiếu hấp dẫn, tinh tế, và
Thử thách 4: Đối mặt với phù thủy
Có 6 câu hỏi: Mỗi nhóm thảo luận
trong 10s thống nhất đáp án, ấn
chuông nhanh giành quyền trả lời.
Nếu trả lời đúng 1 câu được 10 điểm,
sai nhường quyền cho đội bạn.
1
Từ ba, má là ngôn
ngữ sử dụng ở vùng
miền nào
ĐÁP ÁN
Miền Nam
ANS
BACK
2
Từ dìa nghĩa là gì?
Là ngôn ngữ sử
dụng ở vùng miền
nào
ĐÁP ÁN
Nghĩa là về, sử
dụng ở miền
Nam
ANS
BACK
3
Từ thức quà nghĩa
là gì? Là ngôn ngữ
sử dụng ở vùng
miền nào
ĐÁP ÁN
Nghĩa là món
quà, sử dụng ở
miền Bắc
ANS
BACK
4
Từ chè xanh nghĩa
là gì? Là ngôn ngữ
sử dụng ở vùng
miền nào
ĐÁP ÁN
Là trà được nấu
từ lá trà tươi, sử
dụng ở miền Bắc
ANS
BACK
5
Từ răng rứa nghĩa là
gì? Là ngôn ngữ sử
dụng ở vùng miền
nào
ĐÁP ÁN
Là sao, thế; sử
dụng ở miền
Trung
ANS
BACK
6
Từ mô, tê nghĩa là
gì? Là ngôn ngữ sử
dụng ở vùng miền
nào
ĐÁP ÁN
Là đâu, kia; sử
dụng ở miền
Trung
ANS
BACK
Vận dụng
Vận dụng
Tìm thêm một số
từ ngữ thể hiện
sự khác biệt
ngôn ngữ ở các
vùng miền.
Thank you!
 







Các ý kiến mới nhất