TIẾT 7+8 - BÀI 3: ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ
PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ
1. Ảnh hưởng của địa hình đối với sự phân hóa lãnh thổ tự nhiên:
a. Đối với khí hậu và sinh vật:

PHAN-XI-PĂNG

Cho HS đọc phần 1a
SGK/106

NGỌC LINH

Cho biết độ cao địa hình ảnh hưởng đến khí hậu và sinh vật như thế nào?
Cho ví dụ.

Có 3 đai cao:
- Đai nhiệt đới gió mùa: độ cao dưới 600-700m
(miền Bắc) hoặc dưới 900-1000m (miền Nam);
mùa hạ nóng, sinh vật tiêu biểu là hệ sinh thái rừng
nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh và rừng nhiệt đới
gió mùa như như ở VQG Cúc Phương.
- Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi: lên đến độ cao
2600m, khí hậu mát mẻ, sinh vật gồm có rừng cận
nhiệt lá rộng, rừng lá kim... ví dụ như rừng thông ở
Đà Lạt.
- Đai ôn đới gió mùa trên núi: ở độ cao trên 2600m
(chỉ có ở miền Bắc): khí hậu mang tính chất ôn
đới, sinh vật là các loài thực vật ôn đới ví dụ như
đỗ quyên, lãnh sam, thiết sam...

Cho biết hướng của các sườn núi ảnh hưởng đến khí hậu và sinh vật
như thế nào? Cho ví dụ.
- Ở sườn đón gió: mưa nhiều,
sinh vật phát triển.
- Ở sườn khuất gió: mưa ít,
sinh vật nghèo nàn hơn.
- Ví dụ: Trường Sơn Đông,
Trường Sơn Tây, bên nắng
đốt (ven biển miền Trung),
bên mưa quây (Tây Nguyên).

TIẾT 7+8 - BÀI 3: ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ
PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ
1. Ảnh hưởng của địa hình đối với sự phân hóa lãnh thổ tự nhiên:
a. Đối với khí hậu và sinh vật:
- Theo độ cao: chia thành 3 vòng đai: nhiệt đới gió mùa, cận nhiệt đới
gió mùa trên núi, ôn đới gió mùa trên núi.
- Theo hướng sườn:
+ Ở sườn đón gió: mưa nhiều, sinh vật phát triển.
+ Ở sườn khuất gió: mưa ít, sinh vật nghèo nàn hơn
b. Đối với sông ngòi và đất:

PHAN-XI-PĂNG

Cho HS đọc phần 1b
SGK/106, 107

NGỌC LINH

Xác định các sông chảy theo hướng TB-ĐN và vòng cung trên bản
đồ địa hình. Giải thích.
- Hướng TB – ĐN: sông
Hồng, sông Đà, sông Mã,
sông Cả, sông Hậu,…
- Hướng vòng cung: sông
Cầu, sông Thương, sông
Gâm,…
- Nguyên nhân: hướng
nghiêng TB- ĐN và vòng
cung của địa hình ảnh hưởng
đến hướng chảy sông ngòi.

Cho biết độ dốc địa hình ảnh hưởng đến tốc độ dòng chảy như thế
nào? Cho ví dụ
- Ở vùng núi sông
thường chảy nhanh (ví
dụ: sông Đà).
- Ở vùng đồng bằng
sông chảy chậm và
điều hòa (ví dụ: sông
Hậu).

Kể tên các loại đất ở khu vực đồi núi và đồng bằng của nước ta.
- Ở khu vực đồi núi: đất
feralit trên đá badan, đất
feralit trên đá vôi và
trên các loại đá khác.
- Ở khu vực đồng bằng:
đất phù sa sông, đất
phèn, đất mặn, đất cát
biển, đất xám trên phù
sa cổ.

TIẾT 7+8 - BÀI 3: ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ
PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ
1. Ảnh hưởng của địa hình đối với sự phân hóa lãnh thổ tự nhiên:
a. Đối với khí hậu và sinh vật:
b. Đối với sông ngòi và đất:
- Đối với sông ngòi:
+ Hướng nghiêng địa hình ảnh hưởng đến hướng chảy sông ngòi: theo
2 hướng chính là TB - ĐN và vòng cung.
+ Độ dốc ảnh hưởng đến tốc độ dòng chảy: ở vùng núi sông thường
chảy nhanh, vùng đồng bằng sông chảy chậm và điều hòa.
- Đối với đất: khu vực đồi núi chủ yếu là đất feralit, khu vực đồng
bằng là đất phù sa.
2. Ảnh hưởng của địa hình đối với khai thác kinh tế:

Phần câu hỏi

Cho học sinh thảo luận nhóm (2 phút)
Phần trả lời

Nêu những
thuận lợi và khó
khăn của địa
hình đồi núi đối
với khai thác
kinh tế.

- Thuận lợi:
+ Hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp,
cây ăn quả, chăn nuôi gia súc lớn và lâm nghiệp.
+ Phát triển thủy điện, khai thác và chế biến khoáng sản.
- Khó khăn: địa hình bị chia cắt gây hạn chế trong việc
xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển giao thông và hay
xảy ra thiên tai: lũ quét, sạt lở đất…

Tìm ví dụ về
- Thuận lợi: trồng cà phê ở Tây Nguyên, chăn nuôi bò
ảnh hưởng của
sữa ở Tây Bắc.
địa hình đồi núi
- Khó khăn: lũ quét ở Tây Bắc, sạt lở đất ở Tây Nguyên.
đối với khai thác
kinh tế.

TIẾT 7+8 - BÀI 3: ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ
PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ
1. Ảnh hưởng của địa hình đối với sự phân hóa lãnh thổ tự nhiên:
2. Ảnh hưởng của địa hình đối với khai thác kinh tế:
a. Đối với địa hình đồi núi:
- Thuận lợi:
+ Hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả, chăn
nuôi gia súc lớn và lâm nghiệp.
+ Phát triển thủy điện, khai thác và chế biến khoáng sản.
- Khó khăn: địa hình bị chia cắt gây hạn chế trong việc xây dựng cơ sở
hạ tầng, phát triển giao thông và hay xảy ra thiên tai: lũ quét, sạt lở đất…
b. Đối với đại hình đồng bằng:

Cho học sinh thảo luận nhóm (2 phút)
Phần câu hỏi
Phần trả lời

Nêu những thuận lợi
và khó khăn của địa
hình đồng bằng đối
với khai thác kinh tế.

- Thuận lợi: đất phì nhiêu ở đồng bằng là
vùng sản xuất lương thực, thực phẩm, cây ăn
quả; phát triển thủy sản.
- Khó khăn: thiên tai: bão, lụt, hạn hán…

Tìm ví dụ về ảnh
hưởng của địa hình
đồng bằng đối với
khai thác kinh tế.

- Thuận lợi: trồng lúa ở ĐB. Sông Hồng,
trồng cây ăn quả như chôm chôm, xoài, sầu
riêng… ở ĐB. Sông Cửu Long.
- Khó khăn: ngập lụt ở ĐB. Sông Hồng, hạn
hán, xâm nhập mặn ở ĐB. Sông Cửu Long.

TIẾT 7+8 - BÀI 3: ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ
PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ
1. Ảnh hưởng của địa hình đối với sự phân hóa lãnh thổ tự nhiên:
2. Ảnh hưởng của địa hình đối với khai thác kinh tế:
a. Đối với địa hình đồi núi:
b. Đối với đại hình đồng bằng:
- Thuận lợi: đất phì nhiêu ở đồng bằng là vùng sản xuất lương thực, thực
phẩm, cây ăn quả; phát triển thủy sản.
- Khó khăn: thiên tai: bão, lụt, hạn hán…
c. Đối với địa hình bờ biển:

Cho học sinh thảo luận nhóm (2 phút)
Phần câu hỏi
Phần trả lời

Nêu những thuận lợi
và khó khăn của địa
hình bờ biển đối với
khai thác kinh tế.
Tìm ví dụ về ảnh
hưởng của địa hình
bờ biển đối với khai
thác kinh tế.

- Thuận lợi: Phát triển du lịch biển, nuôi
trồng hải sản, xây dựng cảng biển đặc biệt là
cảng nước sâu.
- Khó khăn: một số đoạn bờ biển bị mài
mòn, sạt lở...
- Thuận lợi: phát triển du lịch biển Nha Trang,
phát triên giao thông vận tải biển: cảng Hải
Phòng.
- Khó khăn: bão đổ bộ vào Đà Nẵng, sạt lở bờ
biển ở Bình Thuận.

TIẾT 7+8 - BÀI 3: ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ
PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ
1. Ảnh hưởng của địa hình đối với sự phân hóa lãnh thổ tự nhiên:
2. Ảnh hưởng của địa hình đối với khai thác kinh tế:
a. Đối với địa hình đồi núi:
b. Đối với đại hình đồng bằng:
c. Đối với địa hình bờ biển:
- Thuận lợi: Phát triển du lịch biển, nuôi trồng hải sản, xây dựng cảng
biển đặc biệt là cảng nước sâu.
- Khó khăn: một số đoạn bờ biển bị mài mòn, sạt lở...

Tiết học đến đây kết thúc

xin chào