TRƯỜNG PTNK – TDTT HÀ NỘI
Sinh häc 12 CƠ BẢN
GV: TRẦN THỊ YẾN

KIỂM TRA BÀI CŨ

Hãy kể tên một số
bệnh, tật di truyền
ở người?

ĐÁP ÁN
Đột biến gen:
- Bệnh hồng cầu hình liềm.
- Bệnh máu khó đông.
- Bệnh bạch tạng.
- Bệnh mù màu.
- Bệnh Phêninketo niệu,….

Đột biến nhiếm sắc thể:
- Bệnh ung thư máu ác tính.
- Hội chứng Đao.
- Hội chứng Tocnơ.
- Hội chứng Claiphentơ.
- Hội chứng Siêu nữ,….

Bài 22. BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ
XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC

BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI

Gánh nặng di truyền: là sự tồn tại trong vốn gen của quần
thể người các đột biến gen gây chết hoặc giảm sức sống và sức
sinh sản.

Có cách gì hạn chế bớt gánh nặng di truyền, bảo vệ
vốn gen loài người ?

Thế nào là gánh nặng di truyền?

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN
ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC

BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI

1.Tạo môi trường sạch nhằm hạn chế các tác nhân đột biến
-Không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc diệt cỏ, các chất
kích thích sinh trưởng.
Chúng ta cần
-Không sản xuất và thử vũ khí hạt nhân
phải làm gì để
- Trồng cây xanh
tạo môi
trường trong
sạch?

PHUN THUỐC TRỪ SÂU

NƯỚC BỊ Ô NHIỄM

PHUN THUỐC DIỆT CỎ

KHÔNG KHÍ BỊ Ô NHIỄM

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN
ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC

BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI
1.Tạo môi trường sạch nhằm hạn chế tác nhânSàng
đột biến
lọc trước
2.Tư vấn di truyền y học và Sàng lọc trước khisinh
sinh
là gì? Các
a.Tư vấn di truyền
phương pháp?
b.Sàng lọc trước sinh
- Khái niệm:là những xét nghiệm phân tích NST, ADN
xem thai nhi có bị bệnh di truyền hay không.
-Phương pháp:
+ Chọc dò dịch ối.
+Sinh thiết tua nhau thai.

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN
ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC

BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI
3. Liệu pháp gen – kĩ thuật của tương lai.
- Khái niệm: Là kỹ thuật chữa bệnh thay thế gen bệnh
bằng gen lành.
- Phương pháp: Là kỹ thuật chuyển gen, dùng thể truyền
là virus.
- Khó khăn: Có thể gây hư hỏng các gen khác do không
chèn đúng vị trí.
Quy trình
- Quy trình: gồm 3 bước
liệu pháp
+ Tách tế bào đột biến ra khỏi bệnh nhân
gen gồm
+ Các bản sao bình thường của gen ĐB được gài vào
mấy bước?
virut rồi đưa vào các TB đột biến trên.
+ Chọn các dòng tế bào có gen bình thường lắp đúng
thay thế cho gen đột biến rồi đưa trở lại cơ thể người bệnh

Hút 10 – 20
ml dịch ối

TB
phôi

Li tâm

Phân tích hoá sinh

Nuôi cấy TB

a. Chọc dò dịch ối

Sau vài
tuần

Phát hiện các dị
dạng NST

Phân tích
hoá sinh

Tách tua nhau
thai

b. Sinh thiết tua nhau thai

Phát hiện các dị
dạng NST

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN
ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC

BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI
3. Liệu pháp gen – kĩ thuật của tương lai.
- Khái niệm: Là kỹ thuật chữa bệnh thay thế gen bệnh
bằng gen lành.
- Phương pháp: Là kỹ thuật chuyển gen, dùng thể truyền
là virus.
- Khó khăn: Có thể gây hư hỏng các gen khác do không
chèn đúng vị trí.
Quy trình
- Quy trình: gồm 3 bước
liệu pháp
+ Tách tế bào đột biến ra khỏi bệnh nhân
gen gồm
+ Các bản sao bình thường của gen ĐB được gài vào
mấy bước?
virut rồi đưa vào các TB đột biến trên.
+ Chọn các dòng tế bào có gen bình thường lắp đúng
thay thế cho gen đột biến rồi đưa trở lại cơ thể người bệnh

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ
VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC

BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC

1. Vấn đề phát sinh do việc giải mã bộ gen người
- Thông báo về cái chết sớm không thể tránh khỏi.
- Bị xã hội chống lại. (Xin việc, hôn nhân,…)

Việc giải mã bộ gen người ngoài những lợi ích thiết thực còn gây tâm lí lo ngại gì ?

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ
VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI.
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC.

1. Vấn đề phát sinh do việc giải mã bộ gen người.
2. Vấn đề phát sinh do công nghệ gen và công nghệ tế bào.

Hãy nêu những mặt tiêu cực
do công nghệ gen và công nghệ
tế bào gây lo lắng cho loài
người?

2. Vấn đề phát sinh do công nghệ gen và công nghệ tế bào:

Có thể phát tán gen từ sinh vật này sang sinh vật
khác hay người không?
Còn đảm bảo an toàn sinh học không?

Bằng công nghệ tế bào con người đã sử dụng kĩ thuật nhân bản vô
tính để tạo ra những sinh vật mà người ta mong muốn.

Con người có sử dụng kĩ thuật nhân bản vô tính để tạo ra con người nhân bản
không?

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ
VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI.
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC.

1. Vấn đề phát sinh do việc giải mã bộ gen người.
2. Vấn đề phát sinh do công nghệ gen và công nghệ tế bào.
3. Vấn đề di truyền khả năng trí tuệ:
a. Hệ số thông minh (IQ)

- IQ là chỉ số thông minh và được dùng để xác định giá trị thông
minh của con người.
- Công thức tính IQ: IQ  = Tuổi trí tuệ/Tuổi sinh học x 100

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ
VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI.
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC.

3. Vấn đề di truyền khả năng trí tuệ:
a. Hệ số thông minh (IQ)

b. Khả năng trí tuệ và sự di truyền:

IQ

Trí tuệ

- Khả năng trí tuệ được di truyền,
40 – 55
Rất kém
-Chỉ số IQ còn bị chi phối bởi yếu tố môi trường.
VD. Trẻ 6 tuổi trả lời được các
câu hỏi của tre 7 tuổi thì
IQ = ( 7 : 6 ) x 100 = 117

55 – 70

Chậm phát triển

70 – 85

Kém thông minh

85 – 115

Trí tuệ bình thường

115 – 130

Thông minh

- Khả năng trí tuệ được di truyền
không ?
130 – 145 Trí thông minh cao (có tài)
-Chỉ số IQ còn bị chi phối bởi yếu tố nào ?
145 – 160

Thiên tài

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ
VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC.

4. Di truyền học với bệnh AIDS
Đói nghèo cộng với
HIV/AIDS là nguyên
nhân làm băng hoại xã
hội.

HIV/AIDS đã trở thành đại dịch
làm kinh hoàng cả nhân loại.
95% người nhiễm HIV thuộc các
nước đang phát triển.

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ
VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC.

4. Di truyền học với bệnh AIDS
a.Khái niệm về HIV, AIDS
* HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người.
* AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải do virut HIV
gây ra.

II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC.

4. Di truyền học với bệnh AIDS
a. Khái niệm về HIV, AIDS
b. Con đường lây truyền
HIV

Hãy cho biết các con
đường lây lan của HIV
trong quần thể người?

Con đường lây nhiễm Virut HIV

Tình dục không
an toàn

Mẹ → con

Đường máu

Bệnh nhân AIDS

TIẾT 23 – BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ
VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI.
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC.

1. Vấn đề phát sinh do việc giải mã bộ gen người.
2. Vấn đề phát sinh do công nghệ gen và công nghệ tế bào.
3. Vấn đề di truyền khả năng trí tuệ:
4. Di truyền học với bệnh AIDS
a.Khái niệm về HIV,
AIDS
b. Con đường lây truyền
HIV
Để làm chậm sự tiến triển của bệnh AIDS, người ta sử dụng biện
pháp di truyền nhằm hạn chế sự phát triển của virut HIV.
Di truyền học được vận dụng như thế nào để chữa, trị
căn bệnh thế kỉ?

CỦNG CỐ
Câu 1: Những biện pháp để bảo vệ vốn gen của loài

người là:
A. Hạn chế sử dụng các loại hoá chất trong bảo quản
thực phẩm.
B. Sử dụng tư vấn di truyền y học và sàng lọc trước
sinh.
C. Không nên sinh con.
D. Câu A và B đúng.

CỦNG CỐ
Câu 2: Di truyền y học phát triển sử dụng phương pháp và
kỹ thuật hiện đại cho phép chuẩn đoán xác định một số
bệnh, tật di truyền từ giai đoạn:
A. Trước sinh.
B. Sơ sinh.
C. Trước khi có biểu hiện rõ ràng ở cơ thể trưởng thành.
D. Thiếu niên.

CỦNG CỐ
Câu 3: Mục đích của di truyền y học tư vấn là:

A. Chẩn đoán, cung cấp thông tin và cho lời khuyên về
khả năng mắc một loại bệnh ở thế hệ sau.
B. Cho lời khuyên trong kết hôn giữa những người có
nguy cơ mang gen bệnh ở trạng thái dị hợp.
C. Định hướng trong sinh đẻ để dự phòng và hạn chế
những hâu quả xấu.
D. Tất cả đều đúng.

-ChuÈn bÞ bµi tiÕp
theo

-Häc bµi vµ
tr¶ lêi c©u
hái cuèi
bµi.

Hẹn gặp lại !