Những đồ vật dưới đây làm từ những chất liệu gì?

1

2

3

BÀI 20:
HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP

I. HỢP KIM CỦA SẮT :
- Hợp kim là chất rắn thu được sau khi làm nguội
hỗn hợp nóng chảy của nhiều kim loại khác nhau
hoặc của kim loại và phi kim .
- Hợp kim của sắt phổ biến nhất là gang và thép.
Quan sát Hợp
2 mẫu
hợp
kim
sắt gồm những
loạikim
nào?
Loại
Hợp
là gì?
kim, kết nào
hợp phổ
thông
biến nhất?

tin SGK, hãy nhận
xét về thành phần
của hợp kim?

1/ GANG:

Gang là gì?

1/ GANG:
- Gang là hợp kim của sắt với cacbon (từ
2-5%) và một số chất (Mn, S, Si,… )

1/ GANG:

Gang có đặc
tính gì? Gồm
những loại nào?

Bài 20:
II. HỢP KIM CỦA SẮT:
1/. GANG:

- Gang là hợp kim của sắt
với cacbon (từ 2-5%).
Ngoài ra trong gang còn
có một số nguyên tố khác
như: Mn, S, Si,…
- Gang cứng và giòn

- Gang có 2 loại:

Gang trắng

Gang xám

1/GANG:

- Gang là hợp kim của sắt với cacbon (từ 2-5%). Ngoài
ra trong gang còn có một số nguyên tố khác như: Mn, S,
Si,…
- Gang cứng và giòn
- Gang có 2 loại:

2/ THÉP:

Thép là gì?

2/ THÉP:
- Thép là hợp kim của sắt với Cacbon

(dưới 2%) và một số nguyên tố (Mn, S, Si,
…).

2/ THÉP:

Thép có đặc
tính gì? Kể tên
một số vật dụng
làm từ thép

Bài 20:
II. HỢP KIM CỦA SẮT:
2/. THÉP:

- Thép là hợp kim của sắt với
Cacbon (dưới 2%) và một số
nguyên tố khác (Mn, S, Si,…).
cứng, đàn hồi, ít bị ăn mòn,…
- Thép có 2 loại:

2/ THÉP:

- Thép là hợp kim của sắt với Cacbon (dưới 2%) và một số
nguyên tố khác (Mn, S, Si,…).
- Thép cứng, đàn hồi, ít bị ăn mòn,…
- Thép có 2 loại:

Thành phần của gang

2-5%

Cacbon
Mangan

Thành phần của thép

Khác nhau
Sắt
Photpho

Silic
Lưu huỳnh

<2%

Giống nhau

Cacbon
Mangan

Sắt
Photpho

Silic
Lưu huỳnh

Hãy cho biết điểm giống và khác nhau về thành phần
của Gang và Thép?

II/ SẢN XUẤT GANG , THÉP:
1. Sản xuất gang:
Tìm hiểu thông tin trong SGK nêu nguyên liệu, nguyên tắc sản xuất,
các phản ứng xảy ra?
Biết thành phần của gang gồm: Fe, C, Các nguyên tố: Mn, Si, S,…
a. Nguyên liệu
b. Nguyên tắc:
c. Phản ứng xảy ra:

II/ SẢN XUẤT GANG , THÉP:
1. Sản xuất gang:

a. Nguyên liệu
- Dùng quặng sắt : hematit (chứa
Fe2O3), manhetit (chứa Fe3O4).
-Than cốc, không khí giàu oxi, 1 số
chất phụ gia khác (như CaCO3,…).
b. Nguyên tắc: Dùng cacbon oxit
khử oxit sắt ở nhiệt độ cao
c. Phản ứng xảy ra:

Quặng Hematit
(Fe2O3)

Quặng Manhetit
(Fe3O4)
Quặng sắt có nhiều ở
Thái Nguyên, Yên Bái,
Hà Tónh…

Quá trình sản xuất gang:
Nguyên liệu:
(Quặng, than
cốc, đá vôi)
CaCO3
phân
huỷ

Lò
Không khí
nóng giàu O2

CaO

Kết hợp
với SiO2

Tạo
thành
khí CO

CO Khử
oxit sắt
trong
quặng

Xỉ
(CaSiO3)

- Phản ứng xảy ra:
C → CO → CO2 → Fe
- Phản ứng tạo xỉ:
CaO + SiO2 → CaSiO3 ( loại bỏ)

Sắt
Fe nóng
chảy hoà
tan 1 lượng
nhỏ C, S,
Mn, Si…
Gang

II/ SẢN XUẤT GANG , THÉP:
1. Sản xuất gang:
c/ Các phản ứng xảy ra
C + O2

t0

 

CO2 ↑

0

2CO ↑
0
t
3CO + Fe2O3
2Fe + 3CO2 ↑
t0
4CO + Fe3O4
3Fe + 4CO2 ↑
C + CO2

 t

CaCO3  t CaO + CO2 ↑
0

CaO + SiO2

 t CaSiO3
0

II/ SẢN XUẤT GANG , THÉP:
- Nguyên liệu để sản
xuất thép là gì?
- Sản xuất thép theo
nguyên tắc nào?
Thổi O2

Gang
nóng
chảy
O2 oxi
hoá Fe

2/ Sản xuất thép
a. Nguyên liệu : gang, sắt phế liệu và
khí oxi.
b. Nguyên tắc: Oxi hoá kim loại, phi kim
để loại phần lớn: C, Si, Mn,…ra khỏi
gang.
O2 oxi hoá
Xỉ nóng chảy
C,S, Mn, Si…

FeO

FeO oxi hoá C, S,
Si, Mn, P…

Thép nóng chảy

II/ SẢN XUẤT GANG , THÉP:
2/ Sản xuất thép
- Nguyên liệu để sản
xuất thép là gì?
- Sản xuất thép theo
nguyên tắc nào?

a. Nguyên liệu : gang, sắt phế liệu và khí oxi.
b. Nguyên tắc: Oxi hoá kim loại, phi kim để
loại phần lớn: C, Si, Mn,…ra khỏi gang.
c. Các phản ứng xảy ra trong
quá trình sản xuất thép

Viết các phản ứng xảy ra trong quá trình sản xuất thép ?
C + O2
S + O2

t0
t0

t0

CO2 ↑
SO2 ↑

2Fe + O2
2FeO
0
t
FeO + C
Fe + CO ↑

II/ SẢN XUẤT GANG , THÉP:
2/ Sản xuất thép

a.Nguyên liệu : gang, sắt phế liệu và khí oxi.
b. Oxi hoá kim loại, phi kim để loại phần lớn: C, Si,
Mn,…ra khỏi gang.
c. Các phản ứng xảy ra trong quá trình sản xuất thép
C + O2
S + O2

t0
t0
t0

CO2 ↑
SO2 ↑

2Fe + O2
2FeO
0
t
FeO + C
Fe + CO ↑

IV/ BÀI TẬP:
Hãy lập các phương trình hoá học theo sơ đồ sau:
t0

a. FeO
FeO ++ Mn
Mn --->
 Fe
Fe ++ MnO
MnO
0
t
Fe22O
O33 ++ CO
3CO
Fe
2Fe+ +
3CO
b. Fe
--->
CO
2
2
t0

c. 2FeO
FeO + +SiSi--->
 Fe
2Fe+ +SiO
SiO
2 2
t

0

d. FeO
FeO ++ CC --->
 Fe
Fe ++ CO
CO

Xảy ra trong quá trình luyện
thép
Xảy ra trong quá trình luyện
gang
Xảy ra trong quá trình luyện
thép

Cho biết phản ứng nào xảy ra trong quá trình luyện
gang, phản ứng nào xảy ra trong quá trình luyện thép?

- Làm bài tập 1, 2, 3, 6/ 63 SGK
- Xem trước bài 21: “SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI VÀ
BẢO VỆ KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN”

1/ Thế nào là sự ăn mòn kim loại? Cho ví dụ?
2/ Tìm hiểu các đồ dùng bằng kim loại vì sao
bị rỉ sét →Những yếu tố nào ảnh hưởng đến
sự ăn mòn kim loại→ ? Nêu biện pháp cụ thể
bảo vệ các đồ vật bằng kim loại

Hóa Học 9