CÂU HỎI

1
2
3
4

T
D
B

K

H

7

M

T

Đ

I

Ề

U

Á
Y

B
D

N

1
2
3

H

6
Từ
khóa

Á

N
P

H

H

Ê

Ẩ
M

T

5

I

Í
Á

Ự

ĐÁP ÁN

4
Ề

N

5

Ể
Ị

6
U

Ê

M

7

4. Có 7 chữ cái : Một
của
yêu
mong
muốn tìm hiểu bản
5.đặc
Có tính
63.7.
chữ
cái:
điền
từ
còn
Có
426tình
chữ
cái
::: thiếu
Có
chữ
cái
6.
Có
chữ
cái
Câu
hỏi
chìa
khóa
5
chữ
cái
:
Được
sáng
tác
năm
1984,
tậpkhông
thơ
thể
hiện
khúc
TÌNH
YÊU
2.
8
chữ
cái
: làyêu
thân,
người
mình
yêu
và
thế
giới
được
Xuân
Quỳnh
nhắc
đến
trong
Chỉ
có
….mới
hiểu
Theo
Xuân
Quỳnh,
điều
gì
khiến
tình
thể
truy
tìm
MộtTrong
đặc
tính
của
sóng
gắn
với
vẻ
đẹp
dịu
dàng
của
người
phụ
bài
thơ
Sóng,
đó
là
nơi
sóng
khát
khao
tìm
tới
?
Đề tài
trăn
trở
nhất
và
làm
nên
tên
tuổi
nhà
thơ
Xuân
Quỳnh?
những
câu
thơ:
“Sông
không
hiểu
nổi
mình/
Sóng
tìm
ra
tận
bể”
Biển
mênh
mông
nhường
nào
tự
tình
của
trái
tim
yêu
mãnh
liệt
Xuân
Quỳnh?
Nơi
Xuân
Quỳnh
sáng
tác
bài
thơ
Sóng
?
nguồnnữgốc
? ?

Sóng
Xuân Quỳnh

I. Tìm hiểu chung :
1. Tác giả :
- Xuân Quỳnh (1942–1988),
quê: La Khê, Hà Đông, Hà
Tây.
- Mẹ mất sớm, ở với bà nội.
- Từng là diễn viên múa Đoàn
Văn công Trung ương, BTV
báo Văn nghệ, BTV NXB Tác
phẩm mới, Ủy viên Ban chấp
hành Hội Nhà văn Việt Nam
khóa III.
- Mất cùng chồng và con trai vì tai nạn giao thông tại
Hải Dương (29-4-1988)

Hai chị em Xuân Quỳnh và Đông Mai

Gia đình Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ

- Tác phẩm chính :
+ Tơ tằm – Chồi biếc (in
chung , 1963)
+ Hoa dọc chiến hào
(1967)
+ Gió Lào cát trắng
(1974)
+ Lời ru trên mặt đất
(1978)
+ Tự hát (1984)
+ Hoa cỏ may (1989)
….

Những bài thơ tiêu biểu:

Những ngày không gặp nhau
Biển bạc đầu thương nhớ
Những ngày không gặp nhau
Lòng thuyền đau ran vỡ

Những bài thơ tiêu biểu:

Hoa cỏ may

Chẳng dại gì em ước nó bằng vàng
Trái tim em, anh đã từng biết đấy
Anh là người coi thường của cải
Nên nếu cần anh bán nó đi ngay
Em cũng không mong nó giống mặt trời
Vì sẽ tắt khi bóng chiều đổ xuống
Lại mình anh với đêm dài câm lặng
Mà lòng anh xa cách với lòng em
Em trở về đúng nghĩa trái tim
Biết làm sống những hồng cầu đã chết
Biết lấy lại những gì đã mất
Biết rút gần khoảng cách của yêu tin

Tự hát

Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em
Biết khao khát những điều anh mơ ước
Biết xúc động qua nhiều nhận thức
Biết yêu anh và biết được anh yêu
Mùa thu nay sao bão giông nhiều
Những cửa sổ con tàu chẳng đóng
Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm
Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh
Em lo âu trước xa tắp đường mình
Trái tim đập những điều không thể nói
Trái tim đập cồn cào cơn đói
Ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn

“Em trở về đúng nghĩa trái tim em
Là máu thịt, đời thường ai chẳng có
Vẫn ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi”

- Phong cách thơ:
+ Tiếng lòng của một tâm
hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn;
+ Vừa hồn nhiên tươi tắn, vừa
chân thành, đằm thắm;
+ Luôn da diết trong khát
vọng hạnh phúc đời thường.
 Xuân Quỳnh là gương mặt
tiêu biểu của thế hệ nhà thơ
thời chống Mỹ. Là một trong
những nữ nghệ sĩ viết thơ tình
hay nhất sau 1945.

2. Bài thơ Sóng:
- Hoàn cảnh ra đời: Sáng tác 1967 – trong một
chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền , tỉnh
Thái Bình.
- Được in trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào”
(1968)
- Là một bài thơ đặc sắc viết về tình yêu, rất
tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh

SÓNG
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi
mình
Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Trước muôn trùng sóng
bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau

Ở ngoài kia đại dương
Trăm ngàn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở

Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức

Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa

Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh - một phương

Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ.

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Hình tượng sóng:
- Bao trùm và xuyên suốt bài thơ
+ Nghĩa thực: con sóng, với nhiều trạng thái mâu
thuẫn, trái ngược nhau .
+ Nghĩa biểu tượng: sóng như có hồn, có tính cách,
tâm trạng, biết diễn tả những cung bậc tình cảm trong
tâm hồn người phụ nữ đang yêu.
-> Là hình tượng ẩn dụ, là sự hóa thân của nhân vật
trữ tình - “em”

- Sóng và em: hai hình tượng song hành suốt bài thơ,
khi tách rời, khi hòa nhập.

-> Sóng là nét độc đáo trong cấu trúc hình tượng của bài
thơ, diễn tả sâu sắc, sinh động, mãnh liệt khát vọng tình
yêu của Xuân Quỳnh.

2. Những cung bậc tình yêu
a. Hai khổ đầu: Sóng và tình yêu của người phụ
nữ trẻ tuổi.
- Khổ 1 :
+ Tiểu đối:
“Dữ dội – dịu êm
Ồn ào – lặng lẽ”
 Mở đầu bằng 4 tính từ: Miêu tả trạng thái đối lập của
sóng và liên tưởng đến tâm lí phức tạp của người phụ nữ
khi yêu (khi sôi nổi, mãnh liệt khi dịu dàng, sâu lắng).

+ Phép nhân hóa:
“ Sông không hiểu”, “Sóng tìm ra tận bể”
 Con sóng mang khát vọng lớn lao: Nếu “sông không
hiểu nổi mình” thì sóng dứt khoát từ bỏ nơi chật hẹp
để “tìm ra tận bể”, tìm đến nơi cao rộng, bao dung.

=> Hành trình “tìm ra tận bể” của sóng cũng chính là
quá trình tự khám phá, tự nhận thức chính bản thân,
khát khao sự đồng cảm, đồng điệu trong tình yêu.

- Khổ 2:
+ Quy luật của sóng:
Sóng: ngày xưa, ngày sau: vẫn thế
-> Sự trường tồn của sóng trước thời gian:
vẫn dạt dào, sôi nổi.
+ Quy luật của tình cảm:
“Khát vọng tình yêu - bồi hồi trong ngực trẻ”
-> Tình yêu là khát vọng lớn lao, vĩnh hằng
của tuổi trẻ và nhân loại.

=> Xuân Quỳnh đã liên hệ tình yêu tuổi trẻ với
con sóng đại dương. Cũng như sóng, con người
đã đến và mãi mãi đến với tình yêu. Đó là quy
luật muôn đời.

b. Khổ 3 và 4 : Sóng và cội nguồn của tình yêu.

"Tröôùc muoân truøng soùng beå
Em nghó veà anh, em
Em nghó veà bieån lôùn
Töø nôi naøo soùng leân?
Soùng baét ñaàu töø gioù
Gioù baét ñaàu töø ñaâu ?
Em cuõng khoâng bieát nöõa
Khi naøo ta yeâu nhau."

- Khổ 3:
Điệp từ: “em nghĩ” và câu hỏi: “Từ nơi nào sóng
lên”
-> Quay về lòng mình, nhu cầu tìm hiểu, phân
tích, khám phá tình yêu.

- Khổ 4: Đi tìm câu hỏi tu từ cho câu hỏi ở khổ
3:
Câu hỏi tu từ:
Gió bắt đầu từ đâu?
Khi nào ta yêu nhau?
XQ dựa vào quy luật tự nhiên để truy tìm khởi
nguồn của tình yêu nhưng nguồn gốc của sóng
cũng như tình yêu đều bất ngờ, đầy bí ẩn, không
thể lí giải.
=> Đây là cách cắt nghĩa tình yêu rất chân thành và
đầy nữ tính.

c. Khổ 5: Nỗi nhớ
+ Bao trùm cả không gian :
« sóng dưới lòng sâu, sóng trên mặt nước »
+ Thao thức trong mọi thời gian :
« ngày đêm không ngủ được »
-> Phép đối, giọng thơ dào dạt, náo nức, mãnh
liệt : diễn tả nỗi nhớ da diết, không thể nào nguôi,
cứ cuồn cuộn, dào dạt như sóng biển triền miên.

+ Sóng nhớ bờ mãnh liệt, tha thiết, còn em nhớ
anh đắm say hơn bội phần :
« Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức »
Cách nói cường điệu nhưng hợp lí : nhằm tô
đậm nỗi nhớ (choáng ngợp cõi lòng không chỉ
trong ý thức mà thấm sâu vào trong tiềm thức).
=> Phép lặp từ, lặp cú pháp: Bày tỏ tình yêu một
cách chân thành, tha thiết mà mạnh dạn, mãnh
liệt.

d. Khổ 6: Lòng chung thuỷ
Phép lặp cú pháp
Câu khẳng định
+ Cách nói khẳng định :
em: dẫu xuôi - phương bắc; dẫu ngược - phương nam,
em : vẫn « Hướng về anh một phương »
-> Lời thề thủy chung tuyệt đối trong tình yêu: dù đi
đâu về đâu vẫn hướng về người mình đang thương nhớ
đợi chờ.

+ Các điệp ngữ: « dẫu xuôi về, dẫu ngược về » +
điệp từ « phương » + các từ « em cũng nghĩ,
hướng về anh »
 Khẳng định niềm tin đợi chờ trong tình yêu.

e. Khổ 7 : Niềm tin vào tình yêu .
Con sóng khao khát đến bờ
Tình yêu tìm đến hạnh phúc

+ Mượn hình ảnh của sóng: «Sóng ngoài đại dương » « Con nào chẳng tới bờ»
-> quy luật tất yếu.
+ Sóng tới bờ dù cách trở: Tình yêu là sức mạnh giúp
em và anh vượt qua gian lao, thử thách để đạt đến bến
bờ hạnh phúc.
=> XQ thể hiện cái tôi của một con người luôn có niềm
tin mãnh liệt vào tình yêu.

g. Sóng và khát khao tình yêu vĩnh cửu:

- Khổ 8 : Những từ ngữ diễn tả quan hệ đối lập :
« ... tuy ... (nhưng) ... »
« ... dẫu ... (nhưng) ... »
Cuộc đời - dài >< Năm tháng - đi qua
 Sự nhạy cảm và âu lo, phấp phỏng về sự hữu hạn
của đời người và sự mong manh của hạnh phúc

- Khổ 9 : Dùng từ chỉ số lượng lớn : Làm sao tan ra →
trăm con sóng → ngàn năm còn vỗ
+ Khao khát được sẻ chia, hoà nhập vào cuộc đời.
+ Khát vọng được sống hết mình trong biển lớn tình
yêu, muốn hoá thân vĩnh viễn thành tình yêu muôn
thuở.
=> Khát vọng khôn cùng về tình yêu bất diệt.

III. TỔNG KẾT :
1. Nghệ thuật :
- Thể thơ 5 chữ cùng với phương thưc tổ chức ngôn
từ, hình ảnh -> gợi lên nhịp sóng biển – nhịp sóng lòng
nhiều cung bậc, sắc thái cảm xúc trong trái tim nữ thi
sĩ : khi sôi nổi dữ dội khi dịu êm, lặng lẽ.
- Hình tượng sóng có sự tương đồng hòa hợp với
hình tượng em -> tình yêu của người phụ nữ thiết tha,
nồng nàn, chung thủy, vĩnh hằng.

2. Nội dung :
- Sóng là một bài thơ đặc sắc thể hiện vẻ đẹp
tâm hồn và niềm khát khao hạnh phúc của
người phụ nữ trong tình yêu.
- Tình yêu là một tình cảm cao đẹp, một hạnh
phúc lớn lao của con người .

Nghệ thuật

Điền từ còn thiếu
vào các
ô trống

chữ
Thể thơ : 5……
là nhịp điệu những con
sóng.

sãng

sóng
Hình tượng : ……..
ẩn dụ cho vẻ đẹp
tâm hồn người phụ
nữ trong tình yêu

Giá trị nội dung
Bài thơ thể hiện tình yêu
thiết tha, nồng nàn, chung
thủy, đầy khát vọng của
…………….
người phụ nữ
trong tình yêu

Tình yêu của Xuân
Quỳnh thể hiện nét
riêng, rất …….
hiện đại
nhưng cũng rất :
………..
truyền thống

1. Hình tượng sóng trong bài thơ có ý nghĩa
gì?
2. Theo em nét đặc sắc nhất về nghệ thuật của
bài thơ Sóng thể hiện ở chi tiết nào ?
3. Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong
tình yêu trong bài thơ Sóng có nét gì giống –
khác nhau với vẻ đẹp truyền thống của người
phụ nữ Việt Nam ?.

Có ý kiến cho rằng : “Sóng đã thể hiện
được một tình yêu có tính chất truyền thống
như tình yêu muôn đời , nhưng vẫn mang
tính chất hiện đại của tình yêu hôm nay”.
Từ những nội dung đã tìm hiểu, em có tán
thành với ý kiến trên không ? Vì sao ?

CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM

(4 phút)
2 phút đầu : Viết ý kiến cá nhân
2 phút sau : Tìm ra ý kiến chung

Vẻ đẹp truyền
thống

Nét hiện đại
Chủ
động
táo
bạo
trong
tình
yêu

Khao
khát
khám
phá,
khao
khát
hòa
nhập
….

Luôn
tin
vào
sức
mạnh
tình
yêu…

mạnh mẽ, táo bạo

Lòng
thủy
chung
son
sắt

Nỗi
lo âu
về
tình
yêu
và
cuộc
đời
…

đằm thắm, nữ tính

Sưu tầm những câu thơ, bài thơ so sánh tình yêu
với sóng biển .