Bài 12- Tiết 1
THĂNG LONG - HÀ NỘI

KHỞI ĐỘNG

Em hãy chia sẻ những điều
mình biết về Thủ đô Hà Nội

Thủ đô Hà Nội thuộc vùng Đồng bằng
Bắc Bộ, có lịch sử hàng nghìn năm với
nhiều phố cổ, có các công trình kiến trúc
lâu đời, tập trung nhiều cơ quan chính trị
quan trọng của đất nước, ...

Nếu là một hướng dẫn viên du lịch,
em sẽ dẫn du khách đến tham quan
những di tích lịch sử hoặc danh lam
thắng cảnh nào ở Hà Nội?

Hồ Gươm

Hồ Tây

Văn Miếu Quốc Tử Giám

Hoàng thành Thăng Long

Cầu Long Biên

Làng gốm Bát Tràng

Làng lụa Vạn Phúc

KHÁM
PHÁ

Hoạt động 1
Vị trí địa lí của Thăng
Long - Hà Nội

Em hãy đọc thông tin, quan sát hình 1 để
xác định vị trí của Thăng Long, vị trí của
Hà Nội hiện nay và vị trí Hoàng thành
Thăng Long

Thăng Long – Hà Nội nằm ở
trung tâm của vùng Đồng bằng
Bắc Bộ. Năm 1009, Lý Công Uẩn
được tôn lên làm vua (sử gọi là
Lý Thái Tổ), đặt niên hiệu là
Thuận Thiên, lập ra nhà Lý. Năm
1010, vua Lý Thái Tổ cho dời kinh
đô từ Hoa Lư (Ninh Bình ngày
nay) về thành Đại La (Hà Nội
ngày nay). Cùng năm, vua Lý đổi
tên Đại La thành Thăng Long,
nghĩa là “rồng bay lên”.

Thủ đô Hà Nội có phía bắc giáp với các tỉnh Phú Thọ, Vĩnh
Phúc, Thái Nguyên, Bắc Giang; phía nam giáp với tỉnh Hà Nam;
phía đông giáp với tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên; phía tây giáp với
tỉnh Hoà Bình
- Di tích Cố Đô: Hoàng thành Thăng Long thuộc quận Ba Đình,
Thành phố Hà Nội ngày nay
-

Lưu ý: Thăng Long - Hà Nội nằm ở vùng trung tâm Đồng bằng
Bắc Bộ. Thuở ban đầu là trung tâm Hoàng thành Thăng Long và
các vùng lân cận. Trải qua nhiều thời kì, địa giới của Hà Nội đã
có sự mở rộng như hiện nay

Em hãy đọc Chiếu dời đô và quan sát
hình 2 để nêu đặc điểm tự nhiên của
vùng đất Đại La và lí giải việc Lý Công
Uẩn dời đô về nơi nay

Gợi ý: Em có thể khai tác các từ, cụm từ sau
CHIẾU DỜI ĐÔ
Thành Đại La “ở giữa khu vực trời
đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính
giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông
sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng
phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư
không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật
hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp
nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ
tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là
nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời”.

Đặc điểm tự nhiên của Đại La: ở vị trí đắc địa,
có địa hình, địa thế thuận lợi, cảnh vật tươi tốt.
Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc sinh
sống và sản xuất của nhân dân '' muôn đời '',
nhân dân không còn chịu cảnh'' thấp trùng tối
tăm ''của vùng đất Hoa Lư. Đây chính là lý do
Lý Công Uẩn dời đô

- Việc dời đô từ Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình) về Thăng Long (Hà Nội)
cho thấy tầm nhìn xa trông rộng (cho đến ngày nay Hà Nội vần là
Thủ đôcủa Việt Nam) và tấm lòng yêu thương dân, chăm lo cho
nhân dân của vua Lý Thái Tổ
Lưu ý: Khi Chiếu dời đô được ban bố thì bấy giờ Đại La (tên cũ của
Hà Nội) vẫn chưa đổi tên thành Thăng Long, nên Chiếu dời đô đề
cập đến thành Đại La tức là Thăng Long.
- Sách Đại Việt sử ký toàn thư viết: Mùa thu, tháng 7, vua dời kinh
đô từ Hoa Lư sang kinh đô lớnlà Đại La của Kinh phủ. Thuyền tạm
đỗ dưới thành, có rồng vàng hiện ra ở bến ngự, vì thế đổi gọi là
thành Thăng Long. Đổi châu Cổ Pháp làm phủ Thiên Đức, thành
Hoa Lư làm phủ Trường Yên, sông Bắc Giang làm sông Thiên Đức.
Xuống chiếu phát triển kho hai vạn quan thuê thợ làm chùa ở phủ
Thiên Đức 8 sở, đều dựng bia ghi công