Các em quan sát và cho biết
các hình sau đây gắn với
sự kiện lịch sử nào ?

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4

Bài 23. TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945
VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC ViỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG
HOÀ

I. LỆNH TỔNG KHỞI NGHĨA ĐƯỢC BAN BỐ

Lệnh Tổng khởi nghĩa
được ban bố trong
hoàn cảnh như thế nào?

I. LỆNH TỔNG KHỞI NGHĨA ĐƯỢC BAN BỐ
1. Hoàn cảnh
- Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc:
+ Tháng 5/1945, phát xít Đức đầu hàng Đồng minh không điều kiện.
+ Tháng 8/1945, phát xít Nhật đã đầu hàng Đồng minh.

Đại diện Bộ Tổng tư lệnh Hồng quân Liên Xô
trong buổi lễ tiếp nhận đầu hàng không điều kiện Nhật Bản ký văn kiện đầu hàng quân Đồng minh
của quân đội Đức (tháng 5/1945)
không điều kiện (tháng 8/1945)

Trước hoàn cảnh thuận lợi đó,
Đảng ta đã chớp ngay lấy thời cơ
ban bố lệnh Tổng khởi nghĩa
như thế nào ?

I. LỆNH TỔNG KHỞI NGHĨA ĐƯỢC BAN BỐ
2. Lệnh Tổng khởi nghĩa được ban bố
- Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập, ra Quân lệnh số 1, kêu gọi
toàn dân nổi dậy.
- Ngày 14->15/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên
Quang) quyết định Tổng khởi nghĩa.
- 16/8/1945, Đại hội Quốc dân (Tân Trào) đã:
+ Tán thành quyết định Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt
Minh.
+ Lập Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
- Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi nổi dậy Tổng khởi nghĩa.
- Chiều 16/8/1945, quân giải phóng tiến về giải phóng Thái Nguyên → Hà Nội.

TƯ LIỆU LỊCH SỬ
“Quân lệnh số 1”
Ngày 13-8, nhận được tin phát xít Nhật bại trận và sắp đầu hàng Đồng minh,
Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh lập tức thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn
quốc gồm năm đồng chí: Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Lê Thanh Nghị, Trần
Đăng Ninh, Chu Văn Tấn. Đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp phụ trách
Uỷ ban.
23 giờ cùng ngày, Uỷ ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa.
Quân lệnh có đoạn như sau:
“... Giờ Tổng khởi nghĩa đã đánh!
Cơ hội có một cho quân dân Việt Nam vùng dậy giành lấy quyền độc lập của nước
nhà.
Mang nhiệm vụ lãnh đạo cuộc khởi nghĩa toàn quốc cho đến toàn thắng, Uỷ ban
khởi nghĩa đã thành lập".

TƯ
LIỆU
LỊCH
SỬ

CÂY ĐA TÂN TRÀO,
MÁI ĐÌNH HỒNG THÁI (TUYÊN QUANG)

ĐẠI HỘI QUỐC DÂN HỌP TẠI TÂN TRÀO
(TUYÊN QUANG)

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi
nổi dậy Tổng khởi nghĩa

II. DIỄN BIẾN CHÍNH CỦA CUỘC TỔNG KHỞI NGHĨA
THÁNG TÁM NĂM 1945
1. Giành chính quyền ở Hà Nội

1. Giành chính quyền ở Hà Nội
Thời gian
15/8/1945

16/8/1945

19/8/1945

Sự kiện
- Mặt trận Việt Minh tổ chức diễn thuyết công khai ở 3 rạp hát
lớn trong thành phố.
- Truyền đơn, biểu ngữ kêu gọi khởi nghĩa xuất hiện khắp nơi.
- Cuộc mít tinh khổng lồ tại Nhà hát lớn, sau đó nhanh chóng
chuyển thành biểu tình giành chính quyền.
=> Khởi nghĩa thắng lợi tại Hà Nội.

Điền vào bảng trên: Sự kiện tương ứng với các mốc thời gian về việc
giành chính quyền tại Hà Nội.

Cuộc mít tinh tại Nhà hát lớn Hà Nội (19/8/1945)

Tại Hà Nội, ngày 19-8, hàng vạn nhân dân đánh chiếm
Phủ Khâm sai và Tòa Thị chính.

Nhạc sĩ Văn Cao
Tiến quân ca là một bài hát do
nhạc sĩ Văn Cao (1923-1995)
sáng tác vào năm 1944. 
Ngay từ khi ra đời, bài hát được
coi là bài hát chính thức của Mặt
trận Việt Minh. 

2. Giành chính quyền trong cả nước
Thời gian

Sự kiện

14 - 18/8/1945

Nhiều địa phương giành được chính quyền => Tiêu biểu: Bắc
Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam (18/8).

23/8/1945

Huế giành chính quyền

25/8/1945

Sài Gòn giành chính quyền

28/8/1945

Tổng khởi nghĩa thành công trong cả nước

2/9/1945

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập => Nước
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời.

Điền vào bảng trên: Sự kiện tương ứng với các mốc thời gian về việc
giành chính quyền trong cả nước

“Tôi thà làm dân một nước tự do còn hơn làm vua một nước nô lệ”

là câu nói của vua Bảo Đại vào chiều ngày 30-8-1945 khi tuyên bố thoái vị và
giao ấn kiếm cho Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

III. Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG
CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
1. Ý Nghĩa lịch sử

Thắng lợi của cách mạng
tháng Tám năm 1945 có ý
nghĩa như thế nào đối với
dân tộc ta và thế giới ?

III. Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG
CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
1. Ý nghĩa lịch sử
a) Đối với dân tộc:
- Phá tan hai tầng xiềng xích Pháp – Nhật, chấm dứt chế độ phong
kiến => Việt Nam trở thành một nước độc lập.
- Nhân dân ta từ thân phận nô lệ => người làm chủ nước nhà.
b) Đối với thế giới:
Cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa và nửa
thuộc địa.

III. Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG
CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
2. Nguyên nhân thành công

Nguyên nhân nào dẫn đến thành
công của Cách mạng tháng Tám
năm 1945 ?

III. Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG
CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
2. Nguyên nhân thành công
- Truyền thống yêu nước, đấu tranh của dân tộc ta.
- Sự lãnh đạo kịp thời, sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Có khối liên minh công nông vững chắc.
- Nhờ điều kiện quốc tế thuận lợi.

TRÒ CHƠI
“ĐI TÌM ẨN SỐ”

Luật chơi

• Các câu hỏi được ẩn sau 6 ô số.
• Mỗi lần trả lời cho 1 ô ẩn số.
• Giơ tay nhanh để giành quyền trả lời. Suy nghĩ và trả lời trong vòng
30 giây. Nếu không có câu trả lời thì sẽ dành quyền trả lời cho
người khác.
• Mỗi câu trả lời đúng được cộng 1 điểm thưởng.
• Đoán được hình ảnh thì được cộng 3 điểm (Trả lời trước khi mở hết
các ô ẩn số).
Nếu đoán được hình ảnh sau khi đã mở hết 6 ô ẩn số thì được cộng
2 điểm.

1. Trong
Chủ
Hồthời
Chígian
Minh
đọcTám
bản
“Tuyên
ngôn
Độc lập”
vào
thời
5.
Nêu tịch
mốc
đánh
dấunăm
cuộc1945,
khởi
nghĩa
thành
ở
3.
cách
mạng
tháng
những
tỉnh
nàocông
giành
6.
gian
đánh
cách
mạng
tháng
Tám
thành
công
nước?
2.
Ngày
19
- 8nào?
- dấu
1945
diễn
ra sự
lịchđược
sử gì?
4. Thời
Lệnh
Tổng
khởi
nghĩa
trong
cảkiện
nước
ban trong
bố ở cả
đâu?
gian
Huế,
Sài
Gòn?
được chính quyền sớm nhất ở tỉnh lị?

1

2

3

4

5

6

Ngôi nhà số 48,
Hàng Ngang, quận
Hoàn Kiếm, Hà Nội,
câu
5:
nơi Trả
Báclời
Hồ
ở 6:
trong
Trả
lời
câu
4:
Trả
lời
câu
2:
3:
Trả lời câu 1:
Huế:
23
- Trào
8
-1945
Cách
mạng
tháng
những
ngày
đầu
về
Tân
- Tám
Bắc
Giang,
Hải
Dương,
28
8
1945
2 - 9 - 1945
thành
công
ở
Nội
Sài
Gòn:
25
- là
8Hà-1945
Hà
Nội
và
nơi
Tuyên
Quang
Hà
Tĩnh,
Quảng
Nam
Bác
viết
bản
“Tuyên ngôn Độc
lập”.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1. Học bài và trả lời câu hỏi số 1 - SGK/95: Sự lãnh đạo kịp thời,
sáng tạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và của lãnh tụ Hồ Chí
Minh trong Cách mạng tháng Tám thể hiện ở những điểm nào?
(?) Kể tên những địa danh (trường học, đường phố, làng xã) ở địa
phương em mang tên những nhà cách mạng tiền bối  (Trần Phú, Lê
Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai,…).
2. Đọc và tìm hiểu trước nội dung bài 24. Cuộc đấu tranh bảo vệ và
xây dựng chính quyền Dân chủ nhân dân (1945 - 1946).
=> Trả lời các câu hỏi có trong các mục I, II và III.