Mặt trống đồng Ngọc Lũ hiện vật tiêu biểu của nền văn minh Việt cổ

Hãy nêu hiểu biết và cảm nhận của em về hiện vật trên?
Quan sát hình ảnh em nhận thấy những hoa văn trên mặt trống
đồng miêu tả những gì?

Tiết 2,3 - Bài 2:
DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT
VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ?
Mục tiêu
- Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản: tư liệu hiện vật,
chữ viết, truyền miệng, gốc,...
- Trình bày được ý nghĩa, giá trị của các nguồn sử liệu trên.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

1. Tư liệu hiện vật

- Nhóm 4: Những tư liệu hiện vật được tìm thấy ở đâu?
THẢO
LUẬN
NHÓM

- Nhóm 3: Việc tìm thấy những tư liệu hiện vật này chứng tỏ
điều gì?
- Nhóm 2: Kể thêm một số tư liệu hiện vật mà em biết
- Nhóm 1: Em hiểu thế nào là tư liệu hiện vật?

- Nhóm 4: Những tư liệu hiện vật được tìm thấy ở đâu?
Được tìm thấy ở Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội)
- Nhóm 3: Việc tìm thấy những tư liệu hiện vật này chứng tỏ điều gì?
Chứng tỏ rằng Hoàng thành Thăng Long trước đây từng là 1 kinh đô sầm uất
của nước ta
- Nhóm 2: Kể thêm một số tư liệu hiện vật mà em biết
- Ngói; giếng nước; các công cụ lao động: cuốc, liềm, cày…, đồ dùng như: bát,
tô, nồi….
- Đền, chùa, di tích lịch sử…
- Nhóm 1: Em hiểu thế nào là tư liệu hiện vật?
Tư liệu hiện vật là những di tích, đồ vật…của người xưa còn lưu giữ lại trong
lòng đất hoặc trên mặt đất

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

1. Tư liệu hiện vật
- Tư liệu hiện vật là những di tích, đồ vật…của người xưa còn lưu giữ lại
trong lòng đất hoặc trên mặt đất,
- Tư liệu này cho biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và đời
sống tinh thần của người xưa.

2. Tư liệu chữ viết

Đoạn tư liệu trên từ Di chúc Hồ Chí Minh cho em biết thông tin gì?

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

1. Tư liệu hiện vật
- Tư liệu hiện vật là những di tích, đồ vật…của người xưa còn lưu giữ lại
trong lòng đất hoặc trên mặt đất,
- Tư liệu này cho biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và đời
sống tinh thần của người xưa.

2. Tư liệu chữ viết
- Tư liệu chữ viết là những bản ghi, tài liệu chép tay hay sách được in, khắc
chữ…
- Nguồn tư liệu này ghi chép tương đối đầy đủ về đời sống của con người.

A

Tư liệu chữ viết là:
A. Những hình khắc trên bia đá
B Những bản ghi: sách được in, khắc bằng chữ viết, vở chép tay, ... từ
B.
quá khứ còn được lưu lại đến ngày nay
C. Những hình vẽ trên vách hang đá của người nguyên thủy
D. Những câu chuyện cổ tích

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ
1. Tư liệu hiện vật
2. Tư liệu chữ viết
3. Tư liệu truyền miệng
THẢO LUẬN NHÓM
TÓM TẮT TRUYỆN
- Nhóm 1,2: Truyện Con Rồng cháu
Tiên)
- Nhóm 3,4: Truyện Thánh Gióng

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

1. Tư liệu hiện vật
2. Tư liệu chữ viết
3. Tư liệu truyền miệng
- Là những câu chuyện dân gian (thần thoại, truyền thuyết, cổ tích),
được kể truyền miệng từ đời này sang đời khác.
- Loại tư liệu này thường không cho biết chính xác về thời gian và
địa điểm, nhưng phần nào phản ánh hiện thực lịch sử.

BÀI 2. DỰA VÀO
ĐÂUvụ:
MÀ CÁC NHÀ SỬ HỌC
Nhiệm
PHỤC
DỰNG
LỊCH
HãyBIẾT
nối cácVÀ
tư liệu
sau với
nhómLẠI
tương
ứng SỬ

Tư liệu viết
Hiện vật

Truyền miệng
Sách

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

1. Tư liệu hiện vật
2. Tư liệu chữ viết
3. Tư liệu truyền miệng
- Là những câu chuyện dân gian (thần thoại, truyền thuyết, cổ tích),
được kể truyền miệng từ đời này sang đời khác.
- Loại tư liệu này thường không cho biết chính xác về thời gian và
địa điểm, nhưng phần nào phản ánh hiện thực lịch sử.

4. Tư liệu gốc

4. Tư liệu gốc
Các bằng chứng/tư liệu mà chúng ta sử dụng trong học tập và nghiên cứu
lịch sử cũng được chia thành hai loại tư liệu dưới đây:
Tư liệu gốc hay còn gọi là tư liệu sơ cấp được tạo ra
tại thời điểm xảy ra sự kiện.

Tài liệu lịch sử hay còn gọi là tư liệu thứ cấp
được tạo ra sau khi sự kiện đã xảy ra.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

1. Tư liệu hiện vật
2. Tư liệu chữ viết
3. Tư liệu truyền miệng
- Là những câu chuyện dân gian (thần thoại, truyền thuyết, cổ tích),
được kể truyền miệng từ đời này sang đời khác.
- Loại tư liệu này thường không cho biết chính xác về thời gian và
địa điểm, nhưng phần nào phản ánh hiện thực lịch sử.

4. Tư liệu gốc
- Là tư liệu cung cấp những thông tin đầu tiên và trực tiếp về sự
kiện hoặc thời kì lịch sử nào đó. Đây là nguồn tư liệu đáng tin cậy
nhất khi tìm hiểu lịch sử.

Hãy điền vào chỗ trống dưới đây:
Khi chúng ta có được một tư liệu/bằng chứng lịch sử, chúng ta cần xác định xem
nó được tạo ra tại thời điểm xảy ra sự kiện hay sau đó.
liệu gốc
- Nếu bằng chứng được tạo ra tại thời điểm xảy ra sự kiện gọi là _Tư_______

- Bằng chứng tạo ra sau khi sự kiện đã xảy ra gọi là_Tài
_ _liệu
_ _lịch
_ _ sử
_ _.

Ví dụ về tư liệu gốc

Nhà sử học
dựa vào tư
liệu gốc để
tạo nên các
tài liệu lịch
sử.

Ví dụ về tài liệu lịch sử
•

Sách lịch sử

•

Sách giáo trình

•

Chương trình TV

•

Phim

Công trình kiến trúc

•

Vở kịch

•

Báo

•

Internet

•

Tạp chí

•

Tiểu thuyết

•

Bản ghi âm

•

Câu chuyện

•

Bức thư

•

Nhật kí

•

Bức ảnh

•

Hiện vật bảo tàng

•

LUYỆN TẬP
Hãy nối cột A với cột B sao cho đúng

A
1. Tư liệu
truyền miệng
2. Tư liệu
hiện vật
3. Tư liệu
chữ viết

B

a, Những di tích, đồ vật của người xưa
a,còn
Những diđược
tích, đồ vật giữ
của ngườilại
xưa còn
được
trong
lòng đất hay trên
giữ lại trong lòng đất hay trên mặt đất
mặt
đất bản ghi, sách vở chép tay hay
  b,
Những
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in,
khắc trên giấy, gỗ, đá
 
c, Những câu chuyện, những lời mô tả được truyền
từ đời này sang đời khác bằng nhiều hinhf thức
khác nhau

được in, khắc trên giấy, gỗ, đá

c, Những câu chuyện, những lời mô tả
được truyền từ đời này sang đời khác
 
nhiều
hình
thức
d.bằng
Không cho biết
chính xác về
địa điểm
và thời khác nhau
d.
Không
cho
biết
chính xác về địa điểm
gian, nhưng phần nào phản ánh hiện thực lịch sử
 
e, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ
thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào
về đời sống tinh thần của người xưa

và thời gian, nhưng phần nào phản ánh
hiện
lịch
h,
Là thực
những
tưsử
liệu “câm” nhưng cho biết
khá cụ thể và trung thực về đời sống vật
chất và phần nào về đời sống tinh thần
của người xưa
g, Cho biết tương đối đầy đủ về các mặt
của cuộc sống, nhưng thường mang ý

 
g. Cho biết tương đối đầy đủ về các mặt của cuộc
sống, nhưng thường mang ý thức chủ quan của tác
giả tư liệu

LUYỆN TẬP
Hãy nối cột A với cột B sao cho đúng
a, Những di tích, đồ vật của người xưa còn được giữ lại trong
lòng đất hay trên mặt đất

1. Tư liệu truyền miệng

2. Tư liệu hiện vật

3, Tư liệu chữ viết

a, Những di tích, đồ vật của người xưa còn được
giữ lại trong lòng đất hay trên mặt đất
 
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in, khắc
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in,
khắc trên gỗ,
giấy, đá
gỗ, đá
 
câu chuyện,
những
lời mô tả được truyền từ
c, Những c,
câuNhững
chuyện, những
lời mô tả được
truyền
từ đời này
sangđời
đời khác
khác bằng
hinhf
thức thức khác nhau
sang
bằngnhiều
nhiều
hinhf
khác nhau

trên giấy,
đời này

 
d. Không cho biết chính xác về địa điểm và thời gian, nhưng
d. Không cho biết chính xác về địa điểm và thời
phần
phảnánh
ánh
gian, nhưng
phầnnào
nào phản
hiệnhiện
thực thực
lịch sửlịch sử
 
e, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ
h, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ thể và trung
thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào
thực
sống xưa
vật chất và phần nào về đời sống tinh thần của
về đời sống
tinh về
thầnđời
của người

người xưa
 
g. Cho biết tương đối đầy đủ về các mặt của cuộc
sống, nhưng thường mang ý thức chủ quan của tác
giả tư liệug. Cho biết tương đối đầy đủ về

các mặt của cuộc sống, nhưng
thường mang ý thức chủ quan của tác giả tư liệu

Em hãy nối hình ảnh tư liệu vào loại tư liệu và nhận xét ưu- nhược của từng loại tư liệu
Hình ảnh tư liệu

Loại tư liệu

Nhận xét ưu nhược của từng tư liệu

Tư liệu truyền
miệng

Thường không cho biết chính xác về thời
……………………………………………………..
gian và địa điểm, nhưng phần nào phản ánh
hiện thực lịch sử.

Tư liệu hiện
vật

Cho biết khá cụ thể và trung thực về đời
…………………………………………………..
sống
vật chất và phần nào về đời sống
tinh thần của người xưa

Tư liệu chữ
viết

Cho biết tương đối đầy đủ về
…………………..………………………………..
các
mặt của cuộc sống, nhưng
thường mang ý thức chủ quan
của tác giả tư liệu

Tư liệu gốc

Đây…………………………………………
là nguồn tư liệu đáng tin cậy nhất khi
tìm hiểu lịch sử.

Nêu 3 thông tin mà em
tìm hiểu được khi quan
sát hiện vật này?
- Bia chủ quyền nằm trong khuôn viên
chùa Nam Huyên, còn ở đảo Song Tử
Tây, di tích này nằm ngay trên trục
đường chính dẫn từ cầu cảng vào khu
trung tâm hành chính của xã đảo.
- Đây là tấm bia chủ quyền trên quần đảo
Trường Sa là một trong những dấu tích
cổ xưa, được công nhận là di tích lịch sử
cấp quốc gia.
- Đây là bằng chứng có giá trị quan trọng
trong việc khẳng định chủ quyền của Việt
Nam tại quần đảo Trường Sa. 

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1. Học bài và hoàn thiện các bài tập còn lại.
2. Chuẩn bị bài mới:
- Đọc và trả lời các câu hỏi của Bài 3: “THỜI GIAN
TRONG LỊCH SỬ”
- Sưu tầm tờ lịch và nghiên cứu các thông tin trên tờ
lịch đó