CHÍ KHÍ ANH HÙNG
Nguyễn Công Trứ

I. TÌM HIỂU CHUNG

NGUYỄN
CÔNG
TRỨ

I. TÌM HIỂU CHUNG

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Tìm hiểu
Vài nét chính về Nguyễn Công Trứ
Các tác phẩm tiêu biểu của ông
Thể loại văn bản Chí khí anh hùng
Bố cục văn bản Chí khí anh hùng
Nội dung chính văn bản Chí khí anh hùng

Trả lời

I. TÌM HIỂU CHUNG
Tìm hiểu
Vài nét chính về
Nguyễn Công Trứ
Các tác phẩm tiêu biểu

Trả lời
- Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nước
ta trong nửa đầu thế kỉ XIX.
- Ông là một nhà nho, văn võ song toàn.
- Bài ca ngất ngưởng, Đi thi tự vịnh, Tự thuật….

Thể loại văn bản
Chí khí anh hùng

- Hát nói.

Bố cục văn bản
Chí khí anh hùng

- Ba phần:
+ 8 câu đầu: Quan niệm chí anh hùng.
+ 4 câu tiếp: Thử thách anh hùng.
+ 3 câu cuối: Hưởng lạc.

Nói về quan niệm chí anh hùng của đấng nam nhi, những thử
Nội dung chính văn bản thách cần vượt qua và quyền hưởng thụ sau khi trả nợ tang
Chí khí anh hùng
bồng và lập được công danh.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

2

1
Quan
niệm
về
chí
anh
hùng

3
Cảm
hứng
chủ
đạo
của
bài
thơ

Nuôi
dưỡng
chí
anh
hùng

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1. Quan niệm về chí anh hùng

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Tìm hiểu
Theo em, chí anh hùng là gì?
Chủ thể trữ tình trong bài thơ quan niệm
như thế nào về chí anh hùng?
Theo em, cách thể hiện quan niệm ấy trong
tám dòng thơ đầu, bốn dòng thơ tiếp theo và
ba dòng thơ cuối có gì khác nhau?

Trả lời

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1. Quan niệm về chí anh hùng

Tìm hiểu

Trả lời

- Người có chí anh hùng là người có chí lớn ở bốn phương, tung
Chủ thể trữ tình trong bài hoành giữa trời đất.
thơ quan niệm như thế nào - Người đem tài năng của mình thi thố với thiên hạ, làm nên
về chí anh hùng?
công danh sự nghiệp để lại tấm lòng son trong sử sách.

Theo em, cách thể hiện
quan niệm ấy trong
tám dòng thơ đầu, bốn
dòng thơ tiếp theo và
ba dòng thơ cuối có gì
khác nhau?

- 8 dòng đầu: Đầu đội trời chân đạp đất, có chí bốn phương, có
một nghề nghiệp hoặc tài nghệ, tấm lòng phải rạng rỡ, không
được làm gì sai với lẽ đời, có vay có trả sòng phẳng.
- 4 dòng tiếp: Đối mặt với thử thách, ra tay khi thấy chuyện bất
bình.
- 3 dòng cuối: Khi đã đạt được công danh thì có thể thảnh thơi
hưởng lạc.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

2. Cảm hứng chủ đạo của bài thơ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Tìm hiểu
Cảm hứng chủ đạo của tác phẩm là gì?
Cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh, và các yếu tố
vần, nhịp, âm điệu có tác dụng như thế nào
trong việc thể hiện cảm hứng ấy?

Trả lời

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Cảm hứng chủ đạo của bài thơ
Tìm hiểu
Cảm hứng chủ đạo của
tác phẩm là gì?

Trả lời
- Đề cao lí tưởng và chí khí anh hùng của đấng
nam nhi: hết lòng giúp nước, giúp đời, để lại cho
sự nghiệp lừng lẫy và tấm lòng son lưu vào sử
sách.

- Hình ảnh kỳ vĩ lớn lao góp phần thể hiện sự lớn lao của
lí tưởng khát vọng anh hùng.
Cách sử dụng từ ngữ, hình - Từ ngữ, câu thơ cổ kính, trang trọng cho thấy quan niệm
ảnh, và các yếu tố vần, anh hùng của chủ thể trữ tình là sự phát huy truyền thống.
nhịp, âm điệu có tác dụng - Nhịp thơ linh hoạt, khỏe khoắn giúp làm nên âm điệu hào
như thế nào trong việc thể hùng của một bài ca biểu dương lẽ sống cao đẹp.
=> Tất cả các yếu tố trên góp phần thể hiện một tiếng nói, một
hiện cảm hứng ấy?
giọng điệu tự tin, kiêu hãnh, hảo sảng… của một chủ thể trữ
tình nhân danh đấng làm trai.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Nuôi dưỡng chí anh hùng
Em có suy nghĩ gì về quan niệm:
Không phải ai cũng có thể
trở thành “anh hùng” nhưng đã là
con người, ai cũng có thể có và
nuôi dưỡng “chí anh hùng”.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Nuôi dưỡng chí anh hùng
Đây là quan niệm đúng bởi để
nuôi dưỡng “chí anh hùng” của bản thân
là một lẽ sống ý nghĩa, lẽ sống ấy giúp
con người ta sống tốt và hoàn thiện
bản thân từ đó có thể phát triển bản thân
thành con người có ích hơn cho xã hội.

III. TỔNG KẾT
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Tìm hiểu
Nội dung

Nghệ thuật

Trả lời

III. TỔNG KẾT
Tìm hiểu

Nội dung

Nghệ thuật

Trả lời
Bài thơ “Chí khí anh hùng” của Nguyễn Công Trứ đã
nói lên một cách hào hùng về chí nam nhi, nợ tàng
bồng của kẻ sĩ trong xã hội phong kiến. Là đấng nam
nhi thì phải có chí vẫy vùng quyết lập công, lập danh
để tiếng thơm lưu danh ngàn đời. Nguyễn Công Trứ đã
sống và hành động như một đấng trượng phu. Đặc biệt
ông có công rất lớn trong việc di dân, lập ấp, khai khẩn
đất hoang. Đó cũng chính là cách mà nhà thơ hiện thực
hóa quan niệm của mình.
- Giọng thơ lúc nhẹ nhàng, thư thái lúc hào hùng tràn đầy ý chí sau
khi đã làm tròn nghĩa vụ với đời, đã trang trải hết nợ tang bồng.
- Ngôn ngữ thơ trang trọng cổ kính. Hình tượng thơ mang tính chất
ước lệ tượng trưng.
- Nghệ thuật láy âm, điệp từ, luyến láy rất tài tình kết hợp các

IV. LUYỆN TẬP

Liệt kê một số từ ngữ, hình ảnh
thể hiện ý chí anh hùng của
đấng nam nhi. Từ đó, nêu cảm hứng
chủ đạo của bài thơ.

IV. LUYỆN TẬP
+ Những từ ngữ, hình
ảnh
thể hiện ý chí anh hùng
của đấng nam nhi là:
Vòng trời đất, dọc
ngang ngang dọc, nam
bắc đông tây, nợ tang
bồng, trong bốn bể,
thỏa sức vẫy vùng, mây
tuôn sóng vỗ, buồm lái
với cuồng phong, toan

+ Cảm hứng chủ đạo:
ngợi ca, đề cao lí tưởng và
chí khí anh hùng của đấng
nam

nhi:

hết lòng giúp nước, giúp đời,
để lại cho sự nghiệp lừng lẫy
và tấm lòng son vào sử sách.

V. VẬN DỤNG

Trình bày suy nghĩ của em về:
Tuổi trẻ thời hiện đại nên chọn lý
tưởng sống như thế nào?