LỚP
12

I. KIẾN THỨC CHUNG
1. Tác giả

ÔN TẬP: VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

Tên thật là Nguyễn Sen (1920 - 2014), là một trong
những nhà văn tiên phong đi theo cách mạng; có công lớn
trong việc xây dựng nền VH mới với số lượng tác phẩm đạt
kỉ lục.
- Có vốn hiểu biết sâu sắc về phong tục tập quán của
nhiều vùng khác nhau.
- Sáng tác chủ yếu thiên về diễn tả những sự thật của
đời thường.
- Giọng văn trần thuật hóm hỉnh, sinh động, vốn từ
vựng giàu có; khả năng nắm bắt và tái hiện tinh tế chuỗi
diễn biến tâm lí phức tạp của con người.

2. Tác phẩm

- In trong tập Truyện Tây Bắc – Tập truyện được tặng giải Nhất –
Giải thưởng Hội Văn nghệ Việt Nam 1954 – 1955.
- Tác phẩm là kết quả của chuyến đi 8 tháng khi ông cùng
bộ đội chủ lực tiến quân vào giải phóng Tây Bắc (1952)
- Kể về hai chặng đường đời của Mị và A Phủ
- Đoạn trích nằm ở phần đầu tác phẩm.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

II. ĐỀ LUYỆN TẬP
1: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài.
1. Khái quát vị trí đoạn trích:
- Sự xuất hiện – Quá khứ tươi đẹp trước khi về làm
dâu gạt nợ trong nhà thống lí – Từ khi trở thành con dâu
gạt nợ, sống kiếp nô lệ.
- Nhìn vào thái độ câm lặng của Mị trước cuộc sống đau đớn, tủi
nhục trong nhà thống lí Pá Tra, người ta tưởng rằng tâm hồn cô đã
nguội lạnh, lụi tàn. Nhưng ngòi bút của Tô Hoài không chỉ hướng vào
cái ảm đạm, cái đen tối của cuộc đời mà còn thiết tha hướng tới sự
sống và ánh sáng. Nhà văn đã đi sâu vào cả ý thức lẫn tiềm thức của
nhân vật để cho chúng ta thấy ánh sáng và hơi ấm của khát vọng sống
luôn tiềm tàng trong tâm hồn Mị. Nó giống như những đốm than được
ủ dưới lớp tro tàn, chỉ cần gặp cơ hội là có thể thổi bùng lên thành
ngọn lửa. Cơ hội ấy chính là khi mùa xuân đến Hồng Ngài.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

1: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài.
1. Khái quát vị trí đoạn trích
2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
Các yếu tố ngoại cảnh tác động đến tâm lý Mị
Không phải ngẫu nhiên mà TH miêu tả rất tỉ mỉ, chi tiết không khí mùa xuân của vùng cao.
- Thời tiết nơi đây thật đặc trưng với Gió thổi vào cỏ gianh vàng
ửng, gió và rét rất dữ dội.
- Nhưng trong các làng Mèo Đỏ người ta vẫn tưng bừng sửa soạn
Þ
đónMàu
Tết:sắc rực rỡ, âm thanh rộn rã.
Tất cả chiếc
nhữngváy
tiếng
hữu
hình
và vô
hìnhnhư
ấy đã
đánhcon
thức
+ Những
hoagọi
phơi
trên
mỏm
đá xòe
những
bướm
tâm
hồn Mị, khơi dậy nguồn sức sống ẩn sâu bên trong. Và chỉ
sặc sỡ;
trong
hồn
cô ầm
đã hồi
liệt. nhà;
+ Đámkhoảnh
trẻ conkhắc,
chơi tâm
quay,
cười
trênsinh
sân mãnh
chơi trước
+ Trai gái tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn và nhảy;
+ Ngoài đầu núi có tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lí của Mị
Tô Hoài đã dõi theo từng bước phát triển của tâm lí nhân vật, đặt nó
trong hoàn cảnh khá điển hình là mùa xuân trên vùng núi cao để phân tích
một cách tinh tế và khách quan sự thay đổi diễn biến tâm trạng, cảm xúc
của Mị. Từ đó, ông giúp người đọc cảm nhận được sự trỗi dậy mãnh liệt
của khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc nơi tâm hồn người phụ nữ này.
- Từng câm lặng, lầm lũi nhưng giờ đây Mị đang ngồi nhẩm thầm lời
bài hát của người thổi sáo với những câu hát tình tứ, yêu thương:
Mày có con trai con gái rồi
Mày đi làm nương
Ta không có con trai con gái
Ta đi tìm người yêu

Đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy
sự cựa quậy, hồi sinh trong tâm hồn
cô.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị

- Cái nồng nàn của đêm xuân trong tiếng chiêng đánh ầm ĩ và đám
người nhảy đồng, người hát lại được tăng thêm bởi bữa rượu ngày
Tết. Mị cũng uống rượu. Cô lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát.
+ Giữa hành động lén với cách uống ực có gì đó thật lạ. Nó khiến
người ta liên tưởng tới cái cách mà người phụ nữ kia đang nuốt cay
đắng, nuốt tủi hận vào bên trong.
+ Hơi men rượu và hơi men của mùa xuân đã khiến cho Mị quên
hẳn thực tại: Mị lịm mặt ngồi đấy ...nhưng lòng Mị thì đang sống về
ngày trước.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến
Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị

- Với cô, tiếng sáo gọi bạn là biểu tượng lôi cuốn nhất của mùa
xuân bởi nó đánh thức những tháng ngày hạnh phúc trong quá
khứ. Và giai điệu ngọt ngào, tha thiết của tiếng sáo gọi bạn đầu
làng cùng men rượu lâng lâng đã đưa tâm hồn người phụ nữ ấy
vượt ra khỏi tâm trạng thờ ơ, nguội lạnh lâu nay để trở về ngày
trước và sống trọn vẹn với những kỉ niệm tươi đẹp trong cuộc
đời mình: Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi
sáo. Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo
Mị.
=> Sự trỗi dậy của những hồi ức thanh xuân chứng tỏ khát vọng tình yêu, hạnh phúc
vẫn được ấp ủ trong sâu thẳm tâm hồn Mị. Nó vẫn tồn tại bất chấp bao nhiêu khổ đau,
cay đắng của kiếp sống nô lệ.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài

b. Diễn biến tâm lý của Mị
- Tiến thêm một bước nữa, kí ức ngọt ngào còn gọi trở về nguồn sức sống mãnh liệt, Mị đã
trở lại với những niềm vui trong hiện tại: Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại.
+ Lần này, Mị lại trông ra cái cửa sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng nhưng cô không còn có ý
nghĩ mình cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi; trái lại cô
thấy trong lòng đột nhiên vui sướng như đêm Tết ngày trước.
+ Mị lại có ý thức về bản thân mình: Mị trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ;
+ Laị khao khát được tự do, được đi chơi;
+ Đồng thời, cô còn ý thức được trọn vẹn những khổ đau, bất hạnh của mình: Chẳng năm nào
A Sử cho Mị đi chơi Tết; A Sử với Mị không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị
- Sự hồi sinh của một trái tim với những xúc cảm mạnh mẽ đã mang đến cho Mị tinh thần phản kháng
quyết liệt của ngày xưa: Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn
nhớ lại nữa. Ý nghĩ về cái chết là phản ứng tiêu cực của con người nhưng xét ở một góc độ nào đó, nó
là biểu hiện cho sự phản kháng của Mị với hoàn cảnh. Nó chứng tỏ rằng Mị đã thực sự ý thức được tình
cảnh đau khổ dai dẳng của mình bấy lâu nay và muốn giải thoát khỏi tình cảnh đó.
(Chi tiết lá ngón xuất hiện đến 3 lần trong tác phẩm như một tín hiệu nghệ thuật đặc biệt giúp nhà văn
khám phá và khắc họa thành công những thay đổi mạnh mẽ trong tâm hồn người đàn bà Hồng Ngài ấy:
- Lần thứ nhất: Mị định ăn lá ngón tự tử, dùng cái chết để thoát khỏi kiếp nô lệ trong nhà thống lí,
chứng tỏ cô ý thức được cuộc sống tủi nhục của đứa con dâu gạt nợ, không chấp nhận kiếp sống của con
người mà như một con vật phải quần quật suốt ngày đêm.
- Lần thứ hai: Khi người thân duy nhất là cha đã qua đời nhưng thôi thúc giải thoát trong Mị nay đã tắt,
niềm khao khát sống, khao khát hạnh phúc trở nên băng giá. Và suy nghĩ về cái chết bằng lá ngón cũng
đã ngủ quên trong tâm trí cô.
- Lần thứ ba: Lá ngón lại xuất hiện với tầng ý nghĩa giải thoát nhưng được nâng lên một nấc của “sự tự
ý thức”, đánh dấu sự thức tỉnh mạnh mẽ, quyết liệt của một tâm hồn tưởng chừng như đã “chết đi trong
cõi sống”.)

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị
- Đã từ lâu Mị tồn tại như một cái bóng vật vờ trôi theo guồng công việc, hoàn toàn vô cảm trước thực
tại nhưng giờ đây cô đang ứa nước mắt trước thực tại ấy.
- Sức sống trỗi dậy giống những đợt sóng ào ạt trào dâng trong tâm hồn Mị, đợt sau lại mạnh mẽ hơn đợt
trước. Và đỉnh cao của sự hồi sinh ấy chính là hành động «nổi loạn» của cô khi quyết định đi chơi Tết.
+ Kể từ lúc Mị đứng lên đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm
vào đĩa cho đèn sáng cô đã trở thành một con người khác hẳn - Không còn
là người đàn bà cúi mặt, mặt buồn rười rượi ngồi bên tảng đá cạnh tàu ngựa;
cũng không phải người đàn bà ngồi lịm bên bếp lửa lặng lẽ nhìn mọi người.
Có thể nói trong giây phút thắp lên ngọn đèn làm sáng căn buồng tăm tối, Mị
đã khơi luôn cả ngọn lửa của tình yêu cuộc sống và khát vọng tự do trong
trái tim mình. Hành động này thúc đẩy hành động khác như một “phản ứng
dây chuyền” không thể ngăn lại. Mị không còn biết đến những ràng buộc
khe khắt, những xiềng xích tàn bạo của nhà thống lí.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến
Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị

+ Dưới ngòi bút của Tô Hoài, Mị hiện lên sống động, linh hoạt
lạ thường. Âm thanh tiếng sáo rập rờn trong đầu tiếp tục dẫn dắt
cô đến với sự thăng hoa diệu kì của tâm hồn. Mị hành động theo
tiếng gọi của lòng mình như một người tự do không còn biết đến
những ràng buộc khe khắt, những xiềng xích tàn bạo của nhà
thống lí: quấn lại tóc, với tay lấy cái váy hoa, sửa soạn đi chơi
Tết.
+ Những câu văn ngắn, sử dụng nhiều động từ, ngắt nhịp liên tiếp góp phần đắc lực trong
việc diễn tả những hành động nhanh, mạnh, dứt khoát của Mị. Nhà văn đã thông qua hành động
để khám phá sự thay đổi trong tâm lí nhân vật. Đó là biểu hiện của một tâm hồn có sự thức tỉnh,
hồi sinh mạnh mẽ, không gì có thể ngăn cản được.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị

- Quyết định đi chơi Tết của Mị cũng chính là quyết tâm giành lại quyền
được sống, được hưởng hạnh phúc. A Sử hiểu sự nổi loạn ấy nên hắn đã
trói Mị một cách tàn nhẫn giữa lúc lòng ham sống của cô trỗi dậy mãnh
liệt nhất: A Sử bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị vào cột
nhà...Tóc Mị xõa xuống, A Sử quấn luôn tóc lên cột, làm cho Mị không
cúi, không nghiêng được đầu nữa...

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị

- Tâm lí của Mị khi bị trói
+ Sự hồi sinh của khát vọng tình yêu và hạnh phúc mãnh liệt tới mức Mị
đứng im lặng, như không biết mình đang bị trói.
+ Trong hơi rượu nồng nàn, âm thanh tiếng sáo vẫn rập rờn trong đầu, đưa
cô đến những cuộc chơi, những đám chơi.
+ Hành động vùng bước đi cho thấy người đần bà ấy hoàn toàn đang sống
trong tâm tưởng.
+ Chỉ đến khi chân tay đau không cựa được, Mị mới chợt tỉnh. Đó cũng là
lúc tiếng sáo vụt tắt, chỉ còn tiếng chân ngựa đạp vào vách kéo Mị khỏi
giấc mơ, ném cô trở lại thực tại. Ý thức về thân phận và cảnh ngộ đã trở
lại khiến Mị thổn thức nghĩ mình không bằng một con ngựa; cô ở trong
tâm lí lúc mê, lúc tỉnh.
=> Nỗi đau thể xác lập tức chuyển sang nỗi đau tinh thần.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
b. Diễn biến tâm lý của Mị

=> Như vậy, đòn roi của cường quyền, bóng ma của thần quyền không
dập tắt được khát khao mãnh liệt, không huỷ diệt được sức sống tiềm tàng
bên trong con người Mị. A Sử chỉ có thể trói được thân xác nhưng không
trói được tâm hồn cô.
=> Đoạn văn miêu tả tâm lí Mị trong đêm tình mùa xuân là một trong
những phần đặc sắc nhất của tác phẩm. Sự hồi sinh của Mị giữa đêm tình
mùa xuân mới chỉ là những phản kháng có tính chất tự phát. Nhân vật chưa
thể thoát khỏi tình cảnh bị giam hãm, đày đọa, nhưng đây là bước chuyển
quan trọng của tâm lí, tạo tiền đề cho hành động cắt dây trói cứu A Phủ vào
đêm mùa đông năm sau. – Một tia lửa nhỏ hôm nay báo hiệu một đám cháy
ngày mai. (Lỗ Tấn)

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

1: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài.
1. Khái quát vị trí đoạn trích
2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi mùa xuân đến Hồng Ngài
Các yếu tố ngoại cảnh tác động đến tâm lý Mị
b. Diễn biến tâm lý của Mị
3. Đặc sắc nghệ thuật
Tâm trạng của nhân vật là thế giới vô hình không dễ
để hình dung được nhưng TH đã giúp người đọc cảm
nhận được sâu sắc diễn biến tâm lý nhân vật Mị khi
mùa xuân đến Hồng Ngài. Đó là nhờ:
- Khả năng nắm bắt và tái hiện một các tinh tế tâm lí nhân vật.
- Nghệ thuật trần thuật sinh động, hấp dẫn.
- Dụng công tả cảnh, tạo dựng không khí ngày Tết đậm chất miền
núi Tây Bắc
- Giọng kể hòa vào nhân vật, ...

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

II. ĐỀ LUYỆN TẬP
ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt
dây cởi trói cứu A Phủ.
1. Khái quát vị trí đoạn trích:
- Sự xuất hiện – Quá khứ tươi đẹp trước khi về làm dâu gạt nợ trong
nhà thống lí – Từ khi trở thành con dâu gạt nợ, sống kiếp nô lệ.
- Sự thức tỉnh hồi sinh khi mùa xuân đến Hồng Ngài – Tâm lí sau đêm bị trói đứng.
+ Cô gần như tách biệt hoàn toàn với cuộc sống xung quanh, chỉ biết chỉ còn ở với ngọn lửa.
Trong hành động thổi lửa hơ tay suốt đêm của nhân vật, chúng ta thấy sự phản chiếu của nỗi cô
đơn, lẻ loi đến tột cùng. Chỉ với một vế câu Những đêm mùa đông trên núi cao dài và buồn, TH
đã khiến người đọc có thể cảm nhận được cái lạnh giá của đêm mùa đông ở Hồng Ngài. Và Mị
chỉ còn biết bấu víu vào ngọn lửa để đối chọi với thiên nhiên khắc nghiệt đó cũng như cái buốt
giá trong chính tâm hồn mình.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.

1. Khái quát vị trí đoạn trích:
+ Người đàn bà ấy cũng không còn thiết tha gì
đến bản thân. Có lúc A Sử bắt gặp, đánh Mị ngã
ngay xuống cửa bếp nhưng đêm sau Mị vẫn
thản nhiên sưởi lửa như đêm trước. Chứng tỏ cô
hoàn toàn thờ ơ, vô cảm, không còn biết đến sự
đau khổ, sợ hãi. Thậm chí, nếu A Sử có đánh Mị
chết ngay bên bếp lửa, chắc Mị vẫn sẽ câm lặng
như thế.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.

1. Khái quát vị trí đoạn trích:
- Cho nên người đọc không ngạc nhiên khi thấy Mị chứng kiến cảnh A Phủ đang chết dần
trước mắt mà vẫn dửng dưng. Bởi lẽ sự sống chết của bản thân cô còn không màng tới huống
chi là số phận của người khác: Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy cũng thế thôi. Rõ ràng, cái
nhìn ban đầu của Mị đối với A Phủ là cái nhìn của kẻ không còn khả năng cảm thông hay sẻ chia
nỗi đau cùng cực của kiếp người. Cuộc sống địa ngục ở nhà thống lí Pá Tra đã tước đi những
cảm xúc bình thường nhất ở Mị – đó là tình thương giữa con người với con người.
=> Quan sát những hành động và phản ứng đó của cô, chúng ta hiểu rằng tâm hồn người đàn
bà ấy đã bị chôn vùi. Một lần nữa Mị lại rơi vào trạng thái chết ngay trong cõi sống; sự tồn tại
của cô giống như cái xác không hồn vật vờ bên bếp lửa.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.
2. Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cắt dây trói cứu A Phủ
Miêu tả một cái chết tinh thần như thế, TH đã tự đặt mình trước một thử thách lớn bởi không dễ
để người đọc tin rằng tâm hồn Mị lại có thể hồi sinh. Song bằng khả năng nắm bắt và tài năng phân tích,
tái hiện chuỗi diễn biến tâm lí tính tế, phức tạp của con người, ông đã xuất sắc vượt qua thử thách ấy.
- Chìa khóa mà tác giả lựa chọn để mở cánh cửa trái tim Mị không phải là tiếng gọi của tình yêu, của
khát khao hạnh phúc như trong đêm tình mùa xuân ngày trước. Tâm hồn cô đã khô héo, lụi tàn nên lần
này chỉ còn một tiếng gọi có khả năng thức tỉnh được Mị chính là nỗi đau đớn, uất hận âm thầm mà dữ
dội ẩn trong dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại của A Phủ.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.
2. Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cắt dây trói cứu A Phủ

- Nước mắt của anh ta là nước mắt của con người thừa lòng can
đảm, thừa nghị lực sống mà sắp phải chết oan uổng, phi lí. Nó đập
mạnh và đánh thức sự lạnh lùng trong Mị, làm ấm nóng trái tim băng
giá của cô; tạo nên sự bộn bề, phức tạp trong tâm trạng.
+ Mị chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải
trói đứng thế kia. Lúc Mị bị trói, dây đay siết chặt, đau dứt từng
mảnh thịt. Nỗi đau thể xác đó có thể xóa mờ đc nhưng nỗi đau tinh
thần thì còn mãi. Đó là nỗi đau của một con người bị tước đoạt cả
quyền lau đi những giọt nước mắt của chính mình: nước mắt chảy

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.
2. Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cắt dây trói cứu A Phủ
+ Chứng kiến người đàn ông đang bị trói trước mắt, nhớ về cảnh mình bị trói ngày nào và cả người
đàn bà bị chết trói ngày trước, Mị càng nhận thức rõ hơn về sự tàn ác của cha con thống lí Pá Tra. Mị
tự nghĩ, tự thốt lên trong tâm trí những lời đầy căm phẫn: “Trời ơi...Chúng nó thật độc ác”. Mị đã
nhận ra nguyên nhân của mọi khổ đau trong cuộc đời mình. Đó là những nhận thức hoàn toàn lí trí có
thể coi là một cuộc lội ngược dòng của ý thức, chuẩn bị cho sự phản kháng quyết liệt ở phần sau.
+ Cô cảm nhận được sâu sắc tình cảnh đau khổ mà A Phủ đang phải gánh chịu: Cơ chừng này chỉ đêm
mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết. Năm từ chết được lặp lại và các nhip
ngắn khiến câu văn chất đầy cảm xúc, tràn đầy uất hận. Bởi hơn ai hết, Mị biết thế nào là chết đau chết đói - chết rét - phải chết trên cây cột trói người.
+ Cô không chỉ thương A Phủ như thương chính bản thân mà thậm chí, Mị chấp nhận số kiếp con dâu
gạt nợ của mình nhưng thấy bất bình thay cho anh ta: Người kia việc gì mà phải chết thế.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.
2. Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cắt dây trói cứu A Phủ
- Những ý nghĩ ấy chứng tỏ người đàn bà vô cảm vật vờ bên bếp lửa đã
biến mất. Tâm hồn cô giờ đây hội tụ cả nỗi đau, tình thương và lòng căm
thù. Nó khiến Mị không thấy sợ ngay cả khi tưởng tượng mình phải chết
thay A Phủ trên cây cột trói người.
- Tình thương giữa những người đồng cảnh ngộ đã
thúc đẩy Mị đến hành động bất ngờ với chính cô –
cắt dây, cởi trói cho A Phủ. Băng qua đêm tối đang
bủa vây, Mị rút con dao nhỏ cắt nút dây mây, đến
lúc gỡ được hết dây trói thì Mị cũng hốt hoảng, chỉ
thì thào được một tiếng: “Đi ngay” rồi nghẹn lại.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.
2. Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cắt dây trói cứu A Phủ
- A Phủ đi rồi, “Mị đứng lặng trong bóng tối”. Câu văn này được tách
ra thành một đoạn riêng biệt thể hiện sự suy tính rất nhanh chóng của Mị.
Trong giây phút đối diện với cái chết, lòng ham sống mãnh liệt đã thúc
giục Mị chạy theo A Phủ. Mị vụt chạy ra. Trời tối lắm, nhưng Mị vẫn
băng đi, vẫn đuổi kịp, đã lăn, chạy để thoát khỏi cuộc sống tăm tối, thoát
khỏi địa ngục trần gian tại nhà thống lí Pá Tra.
- Cởi trói cho A Phủ, Mị cũng đã tự cởi trói cho cuộc đời nô lệ của chính bản thân mình.
Trong cơn gió thốc, Mị chỉ kịp nói với A Phủ: “A Phủ cho tôi đi!... Ở đây thì chết mất”. Câu nói
ấy cho thấy khát vọng sống và khát vọng hạnh phúc đã bùng dậy mãnh liệt trong Mị, giúp Mị
vượt qua mọi nỗi sợ, vượt qua cả cường quyền và thần quyền để tìm đến chân trời tự do cho
riêng mình. Hành động táo bạo và bất ngờ của Mị là kết quả cả một quá trình phản kháng từ tự
phát đến tự giác, từ yếu ớt đến mạnh mẽ, quyết liệt.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.
2. Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cắt dây trói cứu A Phủ
=> Hành động này có ý nghĩa quyết định bước ngoặt
cuộc đời cô - đêm đen nô lệ khép lại, Mị được đến với
ánh sáng cách mạng, có hạnh phúc và tự do ở mảnh
đất Phiềng Sa.
=> Qua nhân vật Mị, TH phản ánh một cách sâu sắc
chế độ bóc lột tàn bạo ở miền núi, bóc lột từ đời này
sang đời khác, đến khi chết vẫn để lại món nợ cho
con cháu. Đồng thời, nhà văn diễn tả thật sinh động
quá trình thức tỉnh vươn tìm ánh sáng Cách mạng
của người lao động nghèo nơi đây.

LỚP
12

VỢ CHỒNG A PHỦ

(Tô Hoài)

ĐỀ 2: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ.
1. Khái quát vị trí đoạn trích
2. Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi trói cứu A Phủ
3. Đặc sắc nghệ thuật
Tâm trạng của nhân vật là thế giới vô hình không dễ để hình dung được nhưng TH đã giúp
người đọc cảm nhận được sâu sắc diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm đông cắt dây cởi
trói cứu A Phủ. Đó là nhờ:
- Khả năng nắm bắt và tái hiện một các tinh tế tâm lí nhân vật.
- Nghệ thuật trần thuật sinh động, hấp dẫn.
- Ngôn ngữ đậm chất miền núi Tây Bắc.
- Giọng kể hòa vào nhân vật, ...