Chào mừng tất cả các
bạn đã đến với phần
trình bày của tổ 3!

Phong trào Cần
Vương - Bước khởi
đầu cho hành trình
cứu quốc
Chuyên đề: Lịch sử Việt Nam 1858 - 1918

Tìm hiểu về phong trào Cần Vương
*Một số nội dung của phần trình bày sau đây:
1. Tìm hiểu về người lãnh đạo
2. Nguyên nhân bùng nổ
3. Diễn biến phong trào
4. Kết quả và ý nghĩa phong trào
5. Một số câu hỏi vận dụng

1. Tìm hiểu về người lãnh đạo
* Tôn Thất Thuyết - Người Khởi Xướng Và
Giương Cao Ngọn Cờ Cần Vương
Tôn Thất Thuyết - đứng đầu phái chủ chiến, là 1 người
chủ trương chống Pháp không khoan nhượng.
Ông trực tiếp 'phế truất' những vua bất tài cho đến khi
vua Hàm Nghi được ông hỗ trợ lên ngôi
- 1873: Ông cùng Hoàng Tá Viên phục kích tại Cầu Giấy
giết chết đại tướng Pháp
- 1883: Được chọn làm Phụ Chính Đại Thần
- 1885: Chính ông nhân danh vua Hàm Nghi để ra chiếu
Cần Vương, kêu gọi nhân dân ta chống trả lại giặc.
3 thế hệ của ông đều tham gia kháng chiến, phần
lớn hi sinh nhưng được sử ta ca ngợi rằng:

“Ba Đời Vì Nước, Toàn Gia Ái Quốc”

1835 - 1913

Đôi nét về vua Hàm Nghi:
- Tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Lịch, sinh năm 1871 mất năm
1944.
- Năm 1884: Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết đưa ông
lên ngôi.
- 1885: vua Hàm Nghi được Tôn Thất Thuyết đưa vào rừng
núi Tân Sở cùng dân chống giặc.
- 1888: Giặc Pháp bắt ông, ngày 25/11/1888 đưa ông xuống
tàu đi vào Lăng Cô. Chiều 13/1/1889, vua đến thủ đô Alger
của Algérie, năm 1944 qua đời tại đây do ung thư dạ dày.
- Là vị vua yêu nước, suốt đời hướng về cội nguồn, chỉ mặc
quốc phục, có năng khiếu trong lĩnh vực hội họa.
"Tôi vẫn là vua của nước An Nam và người Pháp không
thể khuất phục được lòng yêu nước, lòng tự tôn dân tộc
của một vị vua như tôi".

Vị Vua Chống
Pháp, Ôm Hận
Vong Quốc Khi
Mới 18 Tuổi

2. Nguyên nhân
- Cuộc xâm lược của thực dân
Pháp -> Nhân dân ta mâu thuẫn
sâu sắc với thực dân Pháp.
- Mâu thuẫn giữa phái chủ chiến
và quân xâm lược.
- 5/7/1885: Phe chủ chiến mở
cuộc tấn công Pháp ở kinh thành
Huế -> Thất bại.
- Tôn Thất Thuyết đưa vua ra Tân
Sở (Quảng Trị), lấy danh vua Hàm
Nghi ban chiếu Cần Vương ->
Phát động phong trào.

3. Chiếu Cần Vương
a. Nội dung:
- Tố cáo âm mưu xâm lược của thực dân Pháp.
- Sự phản bội của 1 số quan lại, tính bất hợp pháp của
Triều đình Đồng Khánh.
- Kêu gọi, khích lệ sĩ phu, văn thân và nhân dân cả nước
đứng lên kháng chiến, giúp vua.
b. Ý nghĩa:
- Thổi bùng ngọn lửa yêu nước, vốn đang âm ỉ chảy trong
quần chúng nhân dân và nhanh chóng biến nó thành 1 cuộc
phong trào lớn kéo dài 10 năm, tới cuối thế kỉ 19 mới bị
dập tắt.

4. Thái độ của tầng lớp văn thân
sĩ và quần chúng nhân dân.
a. Văn thân sĩ phu:
- Là lớp quan lại tri thức, bị chi phối mạnh mẽ bởi tư
tưởng Nho giáo “Trung quân ái quốc”.
- Luôn do dự không biết chọn con đường nào: Trung
thành với vua >< Yêu nước khi triều đình không còn
tư tưởng chống Pháp.
- Chiếu Cần Vương ban ra đáp ứng tư tưởng “Trung
quân ái quốc” của họ, ngay lập tức chiêu mộ binh sĩ,
hưởng ứng chuẩn bị kháng chiến.

4. Thái độ của tầng lớp văn thân
sĩ và quần chúng nhân dân.
b. Quần chúng nhân dân:

- Ít chịu sự ràng buộc của tư tưởng “Trung quân ái
quốc”, dù triều đình ngăn chặn họ vẫn tự đấu tranh
bảo vệ quê hương => tinh thần yêu nước mãnh
liệt.
- Khi có chiếu Cần Vương, được văn thân sĩ phu tổ
chức, họ tham gia 1 cách tự giác, nhiệt tình, hăng
hái.

3. Diễn biến
a. Giai đoạn 1(1885- 11/1888)
- Đặc điểm: Phong trào diễn ra trong chừng
mực nhất định.
- Lãnh đạo: Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết.
- Quy mô: Bắc kì và Trung kì.
-Chống trả quyết liệt thất thủ rút về Âu
Sơn(Hà Tĩnh)
-Tháng 6/1886, Đồng Khánh của thực dân
Pháp theo lệnh của Toàn quyền P.Bert
xuống đường kêu gọi đầu hàng không một
ai trong triều đình Hàm Nghi hưởng ứng.
-Cuối năm 1888, do sự phản bội của Trương
Quang Ngọc, vua Hàm Nghi bị bắt đày đi
Angieri => Giai đoạn đầu của phong trào
liền kết thúc.

“Giúp vua cứu nước”

3. Diễn biến
b. Giai đoạn 2 (1889- 1896)
- Quy mô: Bắc trung kì và Nam kì.
- Lãnh đạo: Văn thân sĩ phu
- Mang nội dung mới: “Giúp dân cứu nước”
- Quy tụ các cuộc khởi nghĩa lớn, tổ chức trình độ cao
hơn, duy trì trong nhiều năm ( Bãi Sậy, Hương Khê, Ba
Đình,...)
- Hạn chế: lẻ tẻ, địa phương, thiếu sự liên kết, thống
nhất.
- Cuối 1995 đầu 1996: Phong trào chấm dứt.

4. Kết quả và ý nghĩa
a. Kết quả:
11/1888: Vua Hàm Nghi bị bắt.
1896: Phong trào chấm dứt.
b. Ý nghĩa:
- Phong trào thôi thúc ngon lửa của tình yêu quê hương đất nước, nêu cao ý
chí chống giặc của nhân dân Việt Nam.
- Làm chậm quá trình bình định của thực dân Pháp.
- Chứng tỏ độc lập dân tộc không gắn liền với chế độ phong kiến, nhân dân
Việt Nam cần tìm cho mình lối đi mới.
- Để lại nhiều bài học quý báu cho thế hệ đi sau, tạo tiền đề cho các phong
trào đấu tranh sau này.

5. Câu hỏi vận dụng
Vì sao chiến đấu ngoan cường nhưng
cuối cùng vẫn thất bại???
- Yếu về lãnh đạo, lực lượng và đường lối: Sức
mạnh của các cuộc nổi dậy không đủ để đối
diện trực tiếp vs địch. Một số thủ lĩnh khi thấy
bất lợi nhanh chóng đầu hàng, khiến phong
trào suy yếu và tan rã.
- Tính chất địa phương: Diễn ra lẻ tẻ, thiếu sự
liên kết.
- Chênh lệch tương quan lực lượng: Pháp có
lực lượng mạnh, tiềm lực kinh tế, quân sự,
được tay sai giúp sức.
- Do hạn chế của ý thức phong kiến.

* Đánh giá những thành viên trong tổ

Phần trình bày của

tổ 3 đến đây là kết thúc,
cảm ơn tất cả mọi người đã
lắng nghe!