TỔNG KẾT VỐN TỪ
TRANG 151

KHỞI ĐỘNG

1. Nêu những từ đồng nghĩa và trái nghĩa với từ hạnh phúc?
- Từ đồng nghĩa: sung sướng, may mắn, …
- Từ trái nghĩa: bất hạnh, cực khổ, cơ cực, khốn khổ, …

Thứ năm ngày 14 tháng 12 năm 2023
Luyện từ và câu
Tổng kết vốn từ
 Bài 1: Liệt kê các từ ngữ:
a. Chỉ những người thân trong gia đình.
M: Cha, chú, dì…
b. Chỉ những người gần gũi em trong trường học:
M: Thầy giáo, bạn bè, lớp trưởng…
c. Chỉ các nghề nghiệp khác nhau.
M: Công nhân, nông dân, hoạ sĩ…
d. Chỉ các dân tộc anh em trên đất nước ta.
M: Ba-na, Kinh…

a) Chỉ những
người thân trong
gia đình
b) Chỉ những
người gần gũi em
trong trường học

Cha, mẹ, chú, dì, ông, bà, cố, cậu, mợ, em, cháu,
chắt, dượng, anh rể, chị dâu…
Thầy giáo, cô giáo lớp trưởng, lớp phó, liên đội
trưởng; bạn học, các em học sinh lớp dưới, bác
bảo vệ...

Công nhân, nông dân, hoạ sĩ, bác sĩ, giáo viên,
c) Chỉ các nghề
nghiệp khác nhau thuỷ thủ, hải quân, phi công, tiếp viên hàng
không, thợ lặn, thợ dệt, thợ điện, bộ đội, công
an, học sinh, sinh viên...
d) Chỉ các dân tộc Kinh, Tày, Nùng, Thái, Mường, Dao, Hmông,
anh em trên đất
Khơ-mú, Giáy, Ba-na, Ê-đê, Gia-rai, Xơ-đăng,
nước ta.
Tà-ôi, Khơ- me, Hoa, Chăm,…

 Bài 2: Tìm các câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao nói về
quan hệ gia đình, thầy trò, bè bạn.
M: Chị ngã, em nâng.

 Bài 2:
a.Tục ngữ, thành ngữ, ca dao về quan hệ gia đình
- Chị ngã, em nâng

* Công cha như núi Thái Sơn
- Máu chảy ruột mềm Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
- Môi hở răng lạnh
Một lòng thờ mẹ kính cha
- Trẻ cậy cha già cậy con
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
- Con hơn cha là nhà có phúc
- Chim có tổ người có tông
- Con có cha như nhà có nóc
-Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ

 Bài 2:
b. Tục ngữ, thành ngữ, ca dao về quan hệ thầy trò
- Không thầy đố mày làm nên.
- Kính thầy yêu bạn.
- Tôn sư trọng đạo.
-Trọng thầy mới được làm thầy,
- Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy.
( Nhất tự vi sư, bán tự vi sư.)

 Bài 2:
c. Tục ngữ, thành ngữ, ca dao về quan hệ bè bạn
- Học thầy không tày học bạn.
- Bán anh em xa, mua láng giềng gần.
- Bạn bè con chấy cắn đôi.
- Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
- Buôn có bạn bán có phường.
- Bốn biển một nhà.
- Giàu vì bạn, sang vì vợ.
- Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng.

 Bài 3: Tìm các từ ngữ miêu tả hình dáng của người
a) Miêu tả mái tóc.
b) Miêu tả đôi mắt.
c) Miêu tả khuôn mặt.
d) Miêu tả làn da.
e) Miêu tả vóc người.

M: đen nhánh, óng ả…
M: một mí, đen láy…
M: trái xoan, vuông vức…
M: trắng trẻo, nhăn nheo…
M: vạm vỡ, dong dỏng…

Miêu tả
mái tóc

Đen nhánh, mượt mà, mềm mại, xanh mượt, xanh đen, óng ả, thướt tha,
đen bóng, hoa râm, muối tiêu, bạc phơ, cắt ngắn, lơ thơ, xơ xác, cứng như
rễ tre…

Miêu tả
đôi mắt

Một mí, hai mí, bồ câu, đen láy, đen nhánh, nâu đen, xanh lơ, linh lợi, tinh
anh, ti hí, mắt híp, mắt đỏ ngầu, mắt trắng dã, sáng long lanh, mờ đục,
lim dim, trầm buồn, mơ màng…

Miêu tả
khuôn
mặt.

Chữ điền,vuông vức, trái xoan, thanh tú, bầu bĩnh, đầy đặn, bánh đúc,
mặt lưỡi cày, mặt choắt, tàn nhang, phúc hậu, cau có, hầm hầm, niềm
nở…

Miêu tả
làn da.

Trắng mịn, trắng hồng, trắng như trứng gà bóc, hồng hào, nõn nà, bánh
mật, nhăn nheo, đen sì, đen đủi, thô ráp, ngăm ngăm, ngăm đen, rám nắng,
sần sùi, xanh xao…

Miêu tả
vóc người

Cao lớn, mập mạp, thanh mảnh, còm nhom, ốm nhách, thon thả, vừa vặn,
lực lưỡng, nhỏ nhắn, mảnh mai, …

 Bài 4:
Dùng một số từ ngữ vừa tìm được (ở bài tập 3), viết một đoạn
văn khoảng 5 câu miêu tả hình dáng của một người thân hoặc
một người em quen biết.

Gợi ý:
- Hình dáng của một người gồm có: dáng người, khuôn mặt,
mái tóc, đôi mắt, làn da….
- Tả từ bao quát đến chi tiết.
- Lựa chọn từ ngữ phù hợp với đối tượng miêu tả…

Tham khảo
Mẹ em có dáng người cân đối, nước da trắng, khuôn mặt dịu
hiền. Mái tóc đen huyền, dài ngang lưng được cột lên trông rất
gọn gàng. Đôi mắt đen láy luôn nhìn em đầy yêu thương, trìu
mến. Mỗi lần cười, mẹ để lộ hàm răng trắng đều. Mẹ còn đôi má
lúm đồng tiền duyên dáng. Nụ cười của mẹ như đóa hoa hồng nở
trong ánh nắng ban mai. Ngày ngày, mẹ đi làm trong những
trang phục lịch sự, giản dị.

Tham khảo
Ông em là một họa sĩ. Mấy năm trước, tóc ông còn đen nhánh.
Thế mà năm nay, mái tóc đã ngả thành màu muối tiêu. Khuôn
mặt vuông vức của ông đã có nhiều nếp nhăn. Nhưng đôi mắt
ông vẫn rất tinh anh.

THANK YOU