Bài 13

CƠ SỞ
DỮ LIỆU
QUAN HỆ

Edgar Frank Codd
(1923-2003)

Từ những năm 1970, Edgar Frank
Codd đã đề xuất mô hình CSDL quan
hệ. Mô hình này nhanh chóng trở
thành mô hình được dùng phổ biến
nhất, nó xuất hiện trong hầu khắp các
ứng dụng quản lí, kể cả trong các ứng
dụng thư tín điện tử, mạng xã hội…
Vậy mô hình CSDL quan hệ là gì?

1. Khái niệm CSDL quan hệ
CSDL âm nhạc gồm có:
- Danh sách các tên nhạc sĩ với mã (định danh) là Aid
- Danh sách các tên ca sĩ với mã (định danh) là Sid
- Danh sách các bản nhạc với tên bản nhạc, mã nhạc sĩ (tác
giả bản nhạc ) và mã Mid-định danh bản nhạc
- Danh sách các bản thu âm gồm có mã bản nhạc và mã ca
sĩ.

Hãy quan sát và trả lời các câu hỏi sau:
1. Nhạc sĩ sáng tác bản nhạc "Trường ca sông Lô"
là nhạc sĩ nào? Nhạc sĩ sáng tác bản nhạc "Xa
khơi” là nhạc sĩ nào?
2. Bản thu âm trong Hình 13.1d tương ứng với
dòng 0005 TN là bản thu âm của bản nhạc nào,
do ca sĩ nào thể hiện?

3

1. Nhạc sĩ sáng tác bản nhạc "Trường ca sông Lô" là nhạc sĩ Văn Cao
Nhạc sĩ sáng tác bản nhạc "Xa khơi" là nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ
2. Bản thu âm tương ứng với dòng 0005 TN là bản thu âm của bản nhạc “Việt
Nam quê hương tôi”, do ca sĩ Tân Nhân thể hiện

1. Khái niệm CSDL quan hệ
CSDL quan hệ là CSDL lưu trữ dữ
liệu dưới dạng các bảng có quan
hệ với nhau

1. Hãy chỉ ra các cột của bảng Bản nhạc.
2. Bảng Bản thu âm và bảng Ca sĩ có chung
thuộc tính nào?

2. Một số thuật ngữ, khái niệm liên quan

Bản ghi, trường

Liên kết dữ liệu

Khóa chính

Các trường và dữ liệu

Khóa ngoài

Bản ghi, trường
 Bản ghi (record): tương ứng mỗi hàng trong bảng, là tập hợp
các thông tin về một đối tượng cụ thể được quản lí trong
bảng
 Trường (field): tương ứng mỗi cột trong bảng, thể hiện thuộc
tính của đối tượng được quản lí trong bảng

Khóa chính

 Khóa của bảng là bộ giá trị của một hoặc nhóm các trường cho phép xác
định phân biệt các bản ghi của bảng
 Một bảng có thể có nhiều khóa.
 Chọn một khóa có số trường ít nhất trong các khóa của bảng làm khóa
chính

Ví dụ:

 Trường Mid là một khóa của bảng
Bản nhạc
 Trường Aid và TenBN chúng làm
thành một khóa của bảng Bản
nhạc
 Trường Mid, Aid, TenBN chúng làm
thành một khóa của bảng Bàn
nhạc
(vì giá trị của chúng tại các bản ghi
không trùng nhau nên phân biệt
được các bản ghi)

 Trong các khóa trên, chọn khóa tạo từ trường Mid làm khóa
chính vì có số trường ít nhất

Khóa ngoài
 Trường hay nhóm các trường ở bảng này làm thành khóa chính
ở một bảng khác được gọi là khóa ngoài
 Hai bảng lúc đó gọi là có quan hệ với nhau qua khóa ngoài

Liên kết dữ liệu
 Liên kết dữ liệu theo khóa là dùng khóa ngoài của bảng để thực hiện
việc ghép nối dữ liệu hai bảng với nhau.
 CSDL thường gồm nhiều bảng liên kết với nhau nhằm hạn chế dư thừa
dữ liệu, thuận lợi trong việc đảm bảo tính nhất quán, tính toàn vẹn của
dữ liệu khi cập nhật dữ liệu.

Các trường và dữ liệu
 Mỗi trường cần xác định kiểu dữ liệu.
 Mục đích: hạn chế việc lãng phí dung lượng lưu trữ dữ liệu, kiểm
soát tính đúng đắn về logic của dữ liệu được nhập vào bảng.

1. Hãy chỉ ra khoá chính của bảng
Ca sĩ và bảng Bản nhạc.

2. Hãy chỉ ra các khoá ngoài
của bảng Bản nhạc và bảng
Bản thu âm.

Câu 1: Hãy chọn ý đúng nhất, CSDL quan hệ là:
A. CSDL gồm các dữ liệu được sắp xếp ở dạng bảng
B. CSDL mà dữ liệu được tổ chức thành các nhóm có quan hệ
với nhau
C. CSDL có các bảng mà dữ liệu của chúng có liên quan với
nhau
D. CSDL có các bảng có quan hệ với nhau
2/1/20XX

PRESENTATION TITLE

16

Câu 2: Để tạo liên kết giữa 2 bảng thì hai bảng đó
phải có hai trường thỏa mãn điều kiện:
A. Có tên giống nhau
B. Có kiểu dữ liệu giống nhau
C. Có ít nhất một trường là khóa chính
D. Cùng kiểu dữ liệu và cùng kích thước
2/1/20XX

PRESENTATION TITLE

17

Câu 3: Chọn phát biểu SAI khi nói về ý nghĩa liên kết giữa các
bảng:
A.Tránh được dư thừa dữ liệu
B.Có thể có được thông tin tổng hợp từ nhiều bảng
C. Nhất quán dữ liệu
D. Gộp chung các bảng thành 1 bảng

2/1/20XX

PRESENTATION TITLE

18

Câu 4: Khóa ngoài là?
A. Khóa có thể có trường hay nhóm các trường làm thành khóa
chính ở một bảng khác
B. Khóa có thể có trường hay nhóm các trường ít dữ liệu nhất
C. Khóa có thể có trường hay nhóm các trường đặc biệt nhất
D. Đáp án khác

2/1/20XX

PRESENTATION TITLE

19

Câu 5: Việc kết nối dữ liệu hai bảng với nhau
bằng khóa ngoài được gọi là
A. Liên kết dữ liệu theo định dạng
B. Liên kết dữ liệu theo chữ
C. Liên kết dữ liệu theo khóa
D. Đáp án khác
2/1/20XX

PRESENTATION TITLE

20