BÀI 8 - VĂN BẢN 3

Tháng Giêng, mơ về trăng
non rét ngọt
-Vũ Bằng-

I. Hoạt động 1:Khởi động
Phiếu học tập số 1
Câu hỏi
Em biết những bài hát,
bài thơ nào về mùa
xuân?
Em thích nhất điều gì ở
mùa xuân?

Trả lời

II. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
1. Đọc văn bản
Yêu cầu
- Khi đọc chú ý các hộp chỉ
dẫn và sử dụng các chiến
thuật kết nối, hình dung, theo
dõi
- Đọc với giọng da diết, nhớ
thương

2. Tác giả, tác phẩm
a. Tác giả
- Vũ Bằng (1913-1984)
- Quê quán: Hà Nội.
- Thể loại sáng tác: truyện ngắn, tùy bút, bút kí.
- Phong cách sáng tác: Giàu chất trữ tình, chất thơ, hướng vào
thế giới nội tâm phong phú.
Tác phẩm tiêu biểu: Miếng ngon Hà Nội (1960), Món lạ miền
Nam (1969), Thương nhớ Mười Hai (1972),...

2. Tác giả, tác phẩm
b. Tác phẩm
- Xuất xứ: Văn bản được trích từ thiên tùy bút “Tháng giêng
mơ về trăng non rét ngọt” trong tập tùy bút “Thương nhớ
mười hai”.
- Thể loại: Tùy bút
- Phương thức biểu đạt : Biểu cảm
- Bố cục: 3 phần
Phần 1 (từ đầu đến mê luyến mùa xuân): Cảm nhận về quy
luật tình cảm của con người với mùa xuân.
Phần 2 (tiếp theo đến liên hoan): Cảnh sắc, không khí mùa
xuân Hà Nội và lòng người.
Phần 3 (còn lại): Nét đẹp của mùa xuân sau rằm tháng Giêng.

3. Tìm hiểu chi tiết
Bảng giao nhiệm vụ và hướng dẫn bài tập nhóm
TT

Nhiệm vụ

Hướng dẫn thực hiện

Nhóm thực hiện

1

Tìm hiểu cảm nhận về quy luật tình cảm của
Hoạt động nhóm con người với mùa xuân (khẳng định của tác Nhóm 1
giả, nghệ thuật)

4

Tìm hiểu về cảnh sắc, không khí mùa xuân
Hoạt động nhóm Hà Nội và lòng người (không gian, sức sống Nhóm 2
con người)

5

Hoạt động nhóm

Nét đẹp của mùa xuân sau rằm tháng Giêng
( cảnh sắc, không gian)

Nhóm 3

3. Tìm hiểu chi tiết
a. Cảm nhận về quy luật tình cảm của con người với mùa xuân.
- Khi nói về mùa xuân, tác giả đã khẳng định
“Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng
thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được
trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con, ai cấm
được cô gái còn son nhớ chồng thì mới hết được
người mê luyến mùa xuân.”
- Nghệ thuật: câu phủ định, điệp từ, điệp ngữ, điệp
kiểu câu.
-> Tình cảm yêu mùa xuân tha thiết, nồng nàn.

3. Tìm hiểu chi tiết

b. Cảnh sắc, không khí mùa xuân Hà Nội

- Chi tiết miêu tả không gian Hà Nội: Mưa riêu riêu;
gió lảnh lạnh; tiếng nhạn kêu trong đêm xanh; tiếng
trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa; câu
hát huê tình, đất trời mang mang; đường sá không
còn lấy lội nữa; cái rét ngọt ngào, chớ không còn tê
buốt căm căm nữa;...
-> Không gian mùa xuân đẹp, thanh bình

3. Tìm hiểu chi tiết

b. Cảnh sắc, không khí mùa xuân Hà Nội

- Chi tiết miêu tả không gian gia đình: Nhang
trầm, đèn nến, bầu không khí gia đình đoàn tụ êm
đếm, trên kính dưới nhường…-> Không gian sum
vầy, ấm cúng
->Bức tranh mùa xuân đẹp, tràn đầy sức sống,
tràn ngập khắp đất trời nhưng lại ấm áp, nồng
nàn, đầy tình yêu thương, mang nét đặc trưng
của mùa xuân miền Bắc

- Sức sống của thiên nhiên: rạo rực nhựa sống trong cảnh mai, gốc đào,
chổi mận ở ngoải vườn; đồi núi chuyền mình, sông hồ rung động; sông
xanh, núi tím; máu cũng căng lên trong lộc của loài nai; mầm non của cây
cối, nằm im mãi không chịu được,
- Sức sống của con người: nghe như lòng mình say sưa một cái gì đó - có
lẽ là sự sống; nhựa sổng ở trong người căng lên; tim người ta dường như
cũng trẻ hơn ra, đập mạnh hơn; “sống” lại và thèm khát yêu thương, thấy ai
cũng muốn yêu thương; trong lòng như có không biết bao nhiêu là hoa mới
nở, cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa;...

- Mùa xuân gợi sức sống mãnh liệt cho thiên nhiên và gợi
niềm yêu cuộc sống, hướng con người đến những giá trị tinh
thần tốt đẹp
- Tác giả diễn tả những cảm giác vô hình, khó nắm bắt bằng
những hình ảnh cụ thể, giàu sức gợi; bằng những so sánh dễ
hình dung; bằng cách nói mới lạ, thú vị,...

3. Tìm hiểu chi tiết
c. Nét đẹp của mùa xuân sau rằm tháng Giêng
hơivềphai
nhuỵ
vẫnkhẳng
còn phong,
- -Đào
Khi nói
mùanhưng
xuân, tác
giả đã
định cỏ không mướt xanh như cuối
đông, đầu Giêng, nhưng trái lại lại nức một mùi hương man mác; mưa xuân
bắtbảo
đầuđược
thaynon
thếđừng
cho thương
mưa phùn
“Ai
nước, bướm đừng
thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được
- Không
chođược
nềnmẹ
trờiyêu
đùng
như màu pha lê mờ; bầu trời đã có
trai
thươngcòn
gái,làm
ai cấm
con,đục
ai cấm
những
vệtcòn
xanh
đã có thì
hoamới
thiên
vài con ong siêng năng đã bay đi
được
cô gái
sontươi;
nhớ chồng
hết lí,
được
kiếmmê
nhịluyến
hoa; mùa
nến xuân.”
trời trong có những làn sáng hổng;...
người

Đặc thuật:
biệt, khung
tháng
- -Nghệ
câu phủcảnh
định,đêm
điệp trăng
từ, điệp
ngữ,Giêng
điệp trong cái rét ngọt đầu năm
được
kiểu
câu.miêu tả giàu sức gợi: đêm xanh biêng biếc, có mưa dầy, nhìn rõ từng
cánh sếu bay, trời vẫn rét một cách tình tứ nên thơ, có những đêm không
lungxuân
linh tha
như
ngọc.
->mưa,
Tình trời
cảmsáng
yêu mùa
thiết,
nồng nàn.

III. Tổng kết
1. Nội dung

2. Nghệ thuật

- Cảnh sắc thiên nhiên, không
khí mùa xuân Hà Nội và miền
Bắc được cảm nhận, tái hiện
trong nỗi nhớ thương da diết của
một người xa quê

- Trình bày nội dung văn bản
theo dòng cảm xúc lôi cuốn, say
mê

-Bài tùy bút đã biểu lộ chân
thực và cụ thể tình quê hương,
đất nước, lòng yêu cuộc sống và
tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, ngòi
bút tài hoa của tác giả

- Lựa chọn từ ngữ, câu văn linh
hoạt, biểu cảm, giàu hình ảnh
- Có nhiều so sánh, liên tưởng
độc đáo, giàu chất thơ

IV. Luyện tập
Viết đoạn văn (Khoảng 120 chữ) trình bày
suy nghĩ của em về chủ đẹp Vẻ đẹp mùa
xuân

Thank
you!